Xuân ở lại cùng người
Một góc Tam Kỳ. Ảnh NGUYỄN ĐIỆN NGỌC
Mùa xuân năm nay về rất khẽ, như thể sợ chạm vào những đổi thay còn chưa kịp lắng. Từ ngày cái tên Quảng Nam và thành phố Tam Kỳ thân thương hòa vào hình hài một thành phố Đà Nẵng mới, lòng người bỗng mang theo những phút giây bảng lảng, khó gọi thành tên.
Không trống hội rộn ràng, không cờ hoa giăng kín phố, mùa xuân chạm vào tôi bằng thứ nắng sớm mỏng nhẹ trên miền đất cũ. Nơi từng là Tam Kỳ thân thuộc, nay gọi tên bằng những phường mới Bàn Thạch, Hương Trà, Quảng Phú… Nắng đủ ấm để hong lại những miền ký ức còn vương mùi đất, mùi gió, và đủ dịu để lòng người chậm lại, nhìn rõ hơn những gì đang ở lại.
Tôi trở về trong vòng tay anh em Mặt trận. Chúng tôi gọi nhau bằng một danh xưng mộc mạc mà chân thành: Nhóm Mặt trận thân hữu. Thân vì đã hiểu nhau từ nếp nghĩ đến nết làm. Hữu vì nghĩa tình đồng nghiệp vẫn đầy đặn như bát nước vơi chưa kịp cạn, dẫu mỗi người nay đã rẽ sang một nhịp sống khác. Không cần lời giới thiệu, chẳng bận tâm chức danh, chỉ cần ngồi xuống bên nhau, cả một quãng đời công tác chung đã hiện ra, lặng lẽ mà bền bỉ như dòng sông Bàn Thạch âm thầm chở nặng phù sa qua bao đổi thay bờ bãi.
Quán An Hà trên đường Nguyễn Chí Thanh, phường Bàn Thạch đón chúng tôi bằng vẻ bình thản của một góc phố vừa chia tách. Quán nhỏ, cà phê nồng đượm, bữa sáng đầu năm giản dị như chính tâm hồn người xứ Quảng. Và cũng chính ở nơi ấy, tôi chợt nhận ra: xuân đã ngồi xuống giữa chúng tôi từ lúc nào. Xuân không đến từ sắc đào, sắc mai, mà hiện hữu trong ánh nhìn tin cậy, trong tiếng gọi nhau thân quen, trong hơi ấm lan tỏa từ những bàn tay siết chặt.
Tôi nhìn anh em... Vũ Khắc Trọng, anh Phạm Văn Công… Thời gian có thể điểm bạc mái đầu, nhưng không thể bào mòn nét nền nã của những con người đã chọn đi cùng nhau bằng sự tử tế. Là anh Phạm Văn Công, vẫn giữ vẻ trầm tư của một tâm hồn duy mỹ, lời nói ít mà dư âm còn đọng lại như câu thơ chậm. Là anh Vũ Khắc Trọng, vững chãi như đất quê Tam Thành sau mưa, chỉ một nụ cười đã đủ làm không gian sáng lên bởi vẻ thuần hậu, hào hoa. Chúng tôi, những người từng là đồng nghiệp ở Phòng Giáo dục Tam Kỳ, rồi lại hội ngộ dưới mái nhà chung Mặt trận Tổ quốc - nơi chữ tình, chữ nghĩa và chữ người hòa vào nhau như một lẽ tự nhiên.
Là những người em thân thương: Lê Thái Bình, Trương Thị Lộc; rồi những Lệ, Xuân, Thu, Hà, Nga… Mỗi người một hành trình, một dấu ấn riêng, nhưng khi ngồi lại, mọi khoảng cách tuổi tác hay những đổi thay của địa giới hành chính đều tan biến. Chúng tôi trò chuyện bằng thứ ngôn ngữ của tâm giao, thứ ngôn ngữ được chưng cất từ những ngày dầm mưa xuống cơ sở, những đêm thức muộn dưới ánh đèn công sở, những lần vào xóm nhỏ nghe dân nói, làm cho dân tin. Những việc làm không tên, chẳng khắc bia ghi dấu, nhưng âm thầm tạc vào lòng nhau một niềm tin mãnh liệt.
Tam Kỳ trong tôi hiện lên rõ rệt hơn bao giờ hết. Không chỉ là phố xá hay những con đường Trần Phú, Hùng Vương quen thuộc, mà là một miền ký ức có hơi đất, có nắng gió, có dấu chân của những cán bộ Mặt trận đi chậm mà chắc. Đất trời Quảng Nam đã lặng lẽ chứng kiến chúng tôi trưởng thành, giữ hộ chúng tôi một lời thề không nói thành lời: làm việc vì cộng đồng, trước hết phải giữ được sự tử tế giữa con người với con người.
Buổi gặp khép lại khi nắng đã lên cao, nhuộm vàng con đường Trần Hưng Đạo. Chúng tôi dắt nhau đi qua những “tọa độ ký ức”: trụ sở cơ quan Mặt trận Quảng Nam, Quảng trường 24/3, rồi đứng lặng dưới hàng sưa già bên hông Tỉnh ủy Quảng Nam cũ… Chúng tôi chào nhau bằng cái bắt tay chậm, nhìn nhau lâu hơn thường lệ. Không ai hẹn ngày cụ thể, nhưng trong ánh mắt mỗi người đều ánh lên một sự an tâm: nhất định sẽ còn gặp lại. Bởi những mối quan hệ được dệt bằng nghĩa tình và năm tháng luôn tự biết đường tìm về với nhau.
Tôi trở về, mang theo một mùa xuân rất khác. Lật vội trang giấy, ghi lại dòng cảm xúc còn ấm, tôi chợt hiểu: món quà lớn nhất mà ngôi nhà Mặt trận trao tặng không chỉ là những năm tháng công tác, mà là một gia đình nghề nghiệp. Ở đó, ngọn lửa được truyền từ người đi trước, sức trẻ được tiếp nối bởi người đi sau, và tất cả cùng tựa lòng mình vào một chân lý giản dị: đoàn kết bắt đầu từ sự chân thành.
Mùa xuân này sẽ không tan theo những cánh hoa cuối vụ. Nó ở lại trong ký ức, trong tình người, trong nhịp đập lặng thầm của những trái tim từng một thời gắn bó. Bởi với chúng tôi, xuân không được đo bằng thời gian, mà được nhận ra trong khoảnh khắc ta còn gọi tên nhau bằng tất cả sự thủy chung, tử tế và ấm áp của một đời người.
N.V.L
