Ngọt ngào dư vị tuổi thơ
Mỗi độ Tết về, niềm vui của lũ trẻ chúng tôi hồi ấy là được quây quần bên bếp lửa, hít hà mùi thơm mẻ bánh thuẫn đầu tiên vừa ra khuôn từ đôi tay của mẹ. Thứ bánh ngọt ngào ấy không chỉ làm ấm gian bếp nhỏ, mà còn ủ đầy tình thân nơi miền quê nghèo.
Để có những mẻ bánh thơm ngon, ngay từ mấy ngày cận Tết, mẹ tôi phải thường xuyên hỏi thăm bác để đặt khuôn đổ bánh. Bởi ngày ấy cả xóm chỉ mình nhà bác tôi có một chiếc khuôn đổ bánh thuẫn bằng đồng nên rất quý. Cuối năm, nhà nào cũng có nhu cầu đổ bánh thuẫn nên phải dặn bác từ sớm. Khi đã xác định ngày giờ đổ bánh, mẹ tôi hẹn thêm mấy nhà hàng xóm đổ chung cho tiện. Có lẽ vậy mà mỗi lần đổ bánh thuẫn, nhà tôi luôn giòn giã tiếng cười đông vui.
Đó cũng là lúc mấy anh em tôi bắt đầu được nghỉ Tết. Mẹ phân công chúng tôi đảm nhận công đoạn khuấy trứng và bột cho nhuyễn. Nghe qua tưởng đơn giản, nhưng chính bước này quyết định chiếc bánh có nở bung, tơi xốp và thơm ngon hay không. Để có nguyên liệu làm bánh thuẫn, gia đình tôi để dành những quả trứng gà to tròn từ những chị gà mái hoa mơ được nuôi thả trong vườn. Nhờ vậy, trứng rất tươi và có nhiều lòng đỏ. Đặc biệt, bột làm bánh thuẫn phải là bột bình tinh trắng mịn, được mua từ người thân quen, vì nếu mua phải bột kém chất lượng pha với bột sắn ngoài chợ thì bánh sẽ không nở đều và rất cứng. Ngoài hai nguyên liệu chính là bột bình tinh và trứng gà, còn có thêm những nguyên liệu khác để làm bánh dậy mùi như bột nở, vani... Tất nhiên, mẹ tôi còn có một vài bí quyết riêng được rút ra từ kinh nghiệm làm bánh nhiều năm để những chiếc bánh không chỉ có mùi vị thơm ngon đặc biệt mà còn nở bung ra thành năm cánh hoa vàng ươm như những cánh hoa mai rất đẹp.
Hồn nhiên. Ảnh HUỲNH CHÂU
Ngày xưa chưa có dụng cụ làm bánh chuyên nghiệp như bây giờ nên mọi thứ đều phải làm thủ công hoàn toàn. Chính nhờ vậy mà bánh được làm hết sức công phu và rất thơm ngon. Thay vì sử dụng máy đánh trứng bằng điện, mấy anh em chúng tôi dùng hai bó đũa để đánh trứng và bột. Trứng phải được đánh cho đến khi lòng đỏ và lòng trắng quyện chặt với nhau thành một chất lỏng màu vàng sóng sánh và sủi bọt tăm li ti, sau đó cho đường vào đánh tan ra, rồi mới bỏ bột bình tinh vào đánh tiếp cho nhuyễn. Khi bột quyện chặt với trứng như keo và dậy lên tơi xốp mới cho vào khuôn.
Đặc biệt, muốn bánh thơm ngon, công đoạn tạo mùi vị cũng rất quan trọng. Mẹ tôi thường dùng hương liệu vani hoặc tự tay làm nước cốt gừng hoặc nước cốt cam hòa vào bột, vừa tạo được vị thơm đặc trưng của bánh vừa khử được mùi tanh nồng của trứng gà. Mặc dầu nguyên liệu và công thức làm bánh có thể giống nhau nhưng mỗi chiếc bánh làm ra ngon hay dở còn tùy thuộc vào tay nghề của mỗi người. Cũng giống như khi nấu ăn vậy, với cùng một công thức và nguyên liệu, mỗi người sẽ cho ra mỗi vị khác nhau của món ăn. Đó là chưa kể tình cảm của người làm được đặt vào trong đó. Bởi thế mà trong tâm thức của mỗi người, chỉ có mẹ là người nấu ăn ngon nhất.
Bánh ngon còn nhờ lửa. Than đổ bánh phải là than hoa từ củi dương già cỗi, được mẹ tôi dặn bà ngoại để dành từ trong năm. Loại than này cháy rất đượm và lâu tàn, giúp bánh chín đều. Bố tôi còn phụ mẹ làm những chiếc tăm dài bằng tre để xóc bánh ra khỏi khuôn sao cho khỏi hỏng lúc bánh vừa chín đều. Khi bếp đã được nhóm lên cháy đỏ rực và khuôn đã nóng, đôi tay mẹ thoăn thoắt phết dầu lên khuôn rồi đổ từng muỗng bột vào từng ô nhỏ và ngồi canh lửa. Nếu lửa quá già thì bánh sẽ bị cháy khét, còn lửa quá non thì bánh sẽ nở không đều. Nhưng có lẽ điều làm chúng tôi hồi hộp nhất là mẻ bánh đầu tiên. Bởi thông qua mẻ bánh này, chúng tôi sẽ biết được kết quả khuấy bột của mình thành công hay thất bại. Vì vậy, chúng tôi rất háo hức khi được mẹ cho thưởng thức thành quả của mình từ những chiếc bánh thơm phức đầu tiên. Dường như lúc này không khí Tết cũng bắt đầu lan tỏa khắp căn nhà, gian bếp. Vị thơm béo ngậy của trứng gà, cùng với bột bình tinh và các hương liệu khác quyện chặt vào nhau tạo thành một mùi vị ngọt ngào của ký ức tuổi thơ mà cho đến tận bây giờ không có loại bánh thuẫn nào trên thị trường có thể thay thế được.
Năm tháng trôi đi, những mẻ bánh thuẫn của mẹ đã nuôi lớn tâm hồn chúng tôi qua bao mùa khói bếp. Giờ đây, khi Tết đã khác xưa, bánh thuẫn có thể dễ dàng tìm thấy trên kệ siêu thị hay giữa chợ phiên tấp nập, nhưng chẳng sao tìm lại được mẻ bánh nướng vội trên bếp than hồng. Bởi dư vị ngọt ngào ấy không chỉ kết tinh từ bột bình tinh, trứng gà, mà còn đượm nồng hơi ấm từ đôi tay tảo tần của mẹ và tiếng cười rộn rã của những ngày sum họp...
Đ.H.L
