VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Những người "cầm sổ hưu" và trọng trách vực dậy nền sân khấu

Đa phần các nhà viết kịch của sân khấu Việt đều đã cầm sổ hưu nhưng lại phải gánh lấy trọng trách vực dậy nền sân khấu. Trong khi ấy, lớp kế cận có “đốt đuốc” đi tìm cũng không thấy. Đây là thông tin được chia sẻ tại hội thảo “Phát huy tài năng nghệ sĩ trẻ, nghiên cứu trẻ trong sự nghiệp kế thừa và phát triển văn nghệ dân tộc hôm nay” do Hội Sân khấu Hà Nội tổ chức. 

“Ăn mày dĩ vãng”

Sân khấu Việt đang xuống cấp có nhiều nguyên nhân. Nhưng lý do đầu tiên, lý do quan trọng nhất lại thuộc về tác giả. Các tác giả hiện nay đều đã cao tuổi nên nói đến những kịch bản hay, theo kịp thời cuộc dường như đang vượt ra ngoài tầm với của các cây bút dù đã có thâm niên. Không có kịch bản hay nên dù đạo diễn có tài năng đến mấy và ê kíp dàn dựng có siêu phàm đến đâu cũng không có đất mà phát triển. Việc khán giả quay lưng lại với sân khấu cũng là điều dễ hiểu khi người xem đến rạp nhưng không được thưởng thức một vở diễn hấp dẫn. 

Theo nhà viết kịch Giang Phong, các tác giả phải nhận lấy trách nhiệm này nhưng thực tế, các cây bút của sân khấu Việt lại yếu và đuối sức. “Vì tuổi đã cao, việc đi lại cũng hạn chế, khả năng sáng tạo và sự dấn thân vào các đề tài mang hơi thở đương đại của các cây bút cũng kém. Nên nhiều khi các cây bút có tuổi cũng cứ phải gồng mình lên để “gừng càng già càng cay”. Toàn là tự an ủi vậy thôi, chứ sức tàn, lực kiệt, tinh thần sảng khoái sao được?” - nhà viết kịch Giang Phong chia sẻ. 

Vì đuối cả sức khỏe và hạn chế dấn thân nên sân khấu Việt trong vòng 10 năm trở lại đây chỉ biết lấy từ trong kho tàng dân gian và trong các kịch bản đã cũ để dàn dựng lại, theo lối “ăn mày dĩ vãng”. Còn những vở mới của các tác giả đã lớn tuổi, dù đã có đôi nơi dàn dựng nhưng lại chưa đủ sức sống trường tồn cùng thời gian. Vì vậy, vấn đề cấp thiết của sân khấu hiện nay là có được lực lượng sáng tác trẻ để đảm nhiệm vai trò số 1 của vở diễn. 

 

Tác giả trẻ nhất đã… 50 tuổi

Nhận thức được điều này, Hội Nghệ sỹ Sân khấu Việt Nam từng có ý định sẽ tổ chức trại sáng tác cho các tác giả trẻ nhưng cũng đành thất bại. Dẫu tiêu chí rất đơn giản, không cần là hội viên, không cần các điều kiện đi kèm, chỉ cần có năng lực sáng tạo nhưng lớp cũng không tổ chức được, vì không đủ số lượng trại viên. Đó là thực tế đáng buồn của sân khấu Việt. 

NSƯT Lê Chức, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nghệ sỹ Sân khấu Việt Nam cho biết, vì không tổ chức được trại sáng tác cho các cây bút trẻ nên hội đành tổ chức trại cho các cây bút cao niên. Ở trại sáng tác mở vào tháng 11-2018 có 6 tác giả trẻ. Người trẻ nhất đã 50 tuổi, còn lại 5 tác giả trẻ đã đang hưởng lương hưu. 

Nhà thơ Bằng Việt, nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội chia sẻ, tài năng không đợi tuổi tác. Sân khấu đã từng có Lưu Quang Vũ, một cây bút đã để lại cho đời biết bao kịch bản hay khi tuổi đời còn rất trẻ. Vấn đề ở đây không phải là ở độ tuổi nào, người ta mới có thể sáng tác mà có lẽ, vấn đề là việc phát hiện và bồi dưỡng tài năng như thế nào để các cây bút trẻ không cảm thấy nản lòng trên hành trình dài bất tận của sáng tạo. 

NSND Thanh Trầm, Chủ tịch Hội Sân khấu Hà Nội cho rằng, sự trẻ hóa trong nghệ thuật là sự bất khả kháng. Nhưng để các nghệ sỹ trẻ yêu nghề, sống chết với nghề trong tình hình hiện nay là vô cùng khó khăn. 

“Theo tôi, với bộ môn nghệ thuật truyền thống luôn cần phải có những chính sách bảo trợ của Nhà nước. Một trong những lý do chính mà sinh viên đến với ngành ngày càng ít là ngoài quá trình học tập bài bản thì cơ hội để tìm kiếm được công việc tốt, thu nhập cao vẫn là một điều khiến người theo học nghệ thuật truyền thống khó đạt được. Để thay đổi điều này, cần có chiến lược bài bản cũng như sự quan tâm, đầu tư của các cấp quản lý” - NSND Thanh Trầm nói. 

Dù gặp phải nhiều khó khăn trong tìm kiếm, phát hiện và bồi dưỡng tài năng trẻ, song các đại biểu tại cuộc hội thảo đều tin tưởng, lớp tác giả đi trước, đã để lại cho lớp trẻ một gia sản quý báu về vở diễn, về kinh nghiệm. Lớp tác giả trẻ hôm nay có kiến thức, có trình độ, hiểu biết sâu rộng, thiết tha với sân khấu, chắc chắn có được lớp tác giả trẻ tài hoa, kế tục lớp đàn anh đi trước. Nhất định thế, hãy tin tưởng! 

“Vì tuổi đã cao, việc đi lại cũng hạn chế, khả năng sáng tạo và sự dấn thân vào các đề tài mang  hơi thở đương đại của các cây bút cũng kém. Nên nhiều khi các cây bút có tuổi cũng cứ phải gồng mình lên để “gừng càng già càng cay”. Toàn là tự an ủi vậy thôi, chứ sức tàn, lực kiệt, tinh thần sảng khoái sao được?”. 

Nhà viết kịch Giang Phong

“Tài năng không đợi tuổi tác. Sân khấu đã từng có Lưu Quang Vũ, một cây bút đã để lại cho đời biết bao kịch bản hay khi tuổi đời còn rất trẻ. Vấn đề ở đây không phải là ở độ tuổi nào, người ta mới có thể sáng tác mà có lẽ, vấn đề là việc phát hiện và bồi dưỡng tài năng như thế nào để các cây bút trẻ không cảm thấy nản lòng trên hành trình dài bất tận của sáng tạo”.

Nhà thơ Bằng Việt

 (Nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội)

Thanh Xuân
(anninhthudo.vn)

CÁC TIN KHÁC
Đề cử giải Mai Vàng lần thứ 25-2019: Nhiều vở diễn ấn tượng (24-09-2019)
Hứa hẹn một sân chơi nghệ thuật chuyên nghiệp, hấp dẫn (23-09-2019)
5 lý do khiến sách giấy không thay thế được (20-09-2019)
Đề cử Giải Mai Vàng lần thứ 25-2019: Những diễn viên sân khấu có cá tính sáng tạo (19-09-2019)
Ra mắt Tủ sách Văn học trong nhà trường (18-09-2019)
Nghệ thuật tiếp cận công nghệ hiện đại: Khó vẫn phải làm (17-09-2019)
Giải Sách hay để trống hạng mục văn học trong nước (16-09-2019)
Chấn hưng nghệ thuật sơn mài truyền thống (13-09-2019)
Nỗi niềm “thế hệ cuối” làm đồ chơi Trung thu truyền thống cho trẻ (12-09-2019)
Tín hiệu vui từ phim đề tài xã hội (11-09-2019)
Giỗ tổ và chuyện "đạo" làm nghề trong nghệ thuật (10-09-2019)
Liên hoan phim Venice 2019: Táo bạo và tranh cãi (09-09-2019)
Trưng bày 30 tác phẩm tranh Lụa về Đà Nẵng và miền Trung-Tây Nguyên (07-09-2019)
Nàng Kiều trên sân khấu múa rối thử nghiệm (06-09-2019)
Con đường lý tưởng tới phim dài đầu tay (05-09-2019)
Xúc động với chương trình nghệ thuật 'Mùa thu nhớ Bác' (04-09-2019)
Băn khoăn “Thành phố nhiếp ảnh” (03-09-2019)
“Phá rào” để phong danh hiệu (30-08-2019)
Hư cấu không thể thiếu (29-08-2019)
Khi nghệ sĩ tâm huyết với nhạc Việt trở về (28-08-2019)
Thứ sáu, ngày 03/07/2020
Yêu thương và được yêu thương là một khúc nhạc thâm trầm, nghe mãi mà không biết chán.
De Stael

Hãy tha thứ cho những người đã làm bạn bị tổn thương.
Les Brown

Người có tài thấy được điểm mấu chốt, và coi tất cả những thứ khác là dư thừa.
Thomas Carlyle

Hành động có thể không mang tới hạnh phúc, nhưng không có hạnh phúc nào lại thiếu hành động.
William James

Trên đời này chỉ có một thứ mà bất cứ ai cũng không cướp đi được, đó chính là trí tuệ.
Khuyết danh

Người nào dám lãng phí một giờ đồng hồ hãy còn chưa phát hiện ra giá trị của cuộc sống.
Charles Darwin

Sự hào phóng thật sự đối với tương lai là việc đem cho tất cả trong hiện tại.
Albert Camus

Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0236-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn
- Chịu trách nhiệm nội dung: Phó chủ tịch Nguyễn Nho Khiêm
- Giấy phép số: 479/GP-STTTT của Sở Thông tin và Truyền thông cấp ngày 22/05/2020