VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Liên hoan Ca trù toàn quốc tại Hà Tĩnh: Hội ngộ các hình thức diễn xướng độc đáo

Trong các loại hình nghệ thuật dân gian, ca trù có lẽ là di sản có mặt ở nhiều tỉnh, thành nhất. Chính vì thế, ca trù tùy theo giáo phường mà cũng mang những đặc điểm, thế mạnh khác nhau, nhất là trong việc khôi phục, bảo tồn các không gian, hình thức diễn xướng… Liên hoan Ca trù toàn quốc tại Hà Tĩnh kỳ này chính là sự hội ngộ khá đầy đủ của các hình thức diễn xướng của loại hình nghệ thuật này.


Liên hoan ca trù toàn quốc là một trong những hoạt động nhằm đánh giá lại quá trình bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong đời sống nhân dân của các tỉnh, thành nắm giữ di sản này. Với mục tiêu đưa ca trù ra khỏi danh sách “di sản văn hoá cần được bảo vệ khẩn cấp” của UNESCO, Liên hoan kỳ này hướng tới nhiều mục tiêu hơn; trong đó, việc khôi phục mạnh mẽ và sâu hơn các không gian, hình thức diễn xướng là một trong những mục tiêu hàng đầu. Trong ảnh là màn múa "Thời hồ" trích đoạn "Múa bài bông" độc đáo của Đoàn nghệ thuật ca trù TP Hà Nội để lại dấu ấn sâu sắc cho khán giả.


Ca trù có mặt trong đời sống văn hoá Việt Nam từ thế kỷ XVI với 5 không gian diễn xướng chính: hát cửa đình (hát thờ), hát cửa quyền (hát cung đình hay hát chúc hỗ), hát tại gia (hát nhà tơ), hát thi và hát ca quán (hát chơi). Mỗi không gian có một lối hát và cách thức trình diễn riêng. Sân khấu liên hoan ca trù toàn quốc năm 2018 chính là nơi hội ngộ của các hình thức diễn xướng đó. Trong ảnh là không gian diễn xướng hát nhà tơ (tại gia) được nhiều đơn vị trình diễn lại Liên hoan lần này.


Ngay trong đêm khai mạc, Đoàn nghệ thuật ca trù Hà Tĩnh đã mang đến cho khán giả những tiết mục độc đáo trong không gian diễn xướng cửa quyền với các thể cách hát múa chúc hỗ hát mừng, nhịp ba cung bắc, đại thạch… Tiếp đó, các đoàn Hưng Yên, Thanh Hoá, Bắc Giang, Hà Nội cũng trình diễn nhiều tiết mục khắc hoạ không gian diễn xướng này. Trong thực tế, những tỉnh thành này là cái nôi của ca trù và trong lịch sử, có rất nhiều ty giáo phường thường được vời vào cung vua, phủ chúa để hát trong những dịp khánh tiết quan trọng. Theo nhà nghiên cứu nghệ thuật dân tộc Bùi Trọng Hiền thì “hình thức biểu hiện này được coi là danh giá nhất của nghệ thuật ca trù”. Bởi thế, không gian cửa quyền không chỉ được các đoàn khôi phục, xây dựng mang đến liên hoan với những nét đặc sắc của ca nương, kép đàn mà còn với niềm tự hào sâu kín.


Xuất hiện với tần suất khá dày bên cạnh không gian cửa quyền là không gian cửa đình. Đây là không gian diễn xướng gần gũi với đời sống nhân dân của nghệ thuật ca trù. Bà Phan Thư Hiền - Uỷ viên Hội đồng nghệ thuật Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2018 cho biết: “Cái độc đáo của liên hoan kỳ này chính là sự có mặt của rất nhiều tiết mục hát cửa đình (hát thờ). Ngoài những thể cách khó như tỳ bà hành, thét nhạc, bỏ bộ…, các tiết mục giáo hương, giáo trống, dâng hương của các đoàn nghệ thuật cũng khiến liên hoan thêm phần phong phú”. Trong ảnh là giọng ca tuyệt kỹ của Nghệ sỹ ưu tú Bạch Vân (Hà Nội) trong thể cách hát thơ khiến khán giả vô cùng thích thú.


Giáo hương là một trong rất nhiều thể cách có tính nghi lễ được nhiều đoàn khôi phục, trình diễn tại liên hoan.


Tham gia liên hoan kỳ này, nhiều đơn vị cũng đầu tư xây dựng chương trình rất công phu với rất nhiều thể cách, nhiều hình thức diễn xướng, không theo một chủ đề không gian nào. Qua đó ngầm giới thiệu sự đa đạng, phong phú trong kết quả của quá trình khôi phục các thể cách ca trù ở địa phương mình. Trong đó, nổi bật nhất là đoàn Hà Nội, Nghệ An, Hải Phòng, CLB Đình làng Việt (Hải Phòng) với nhiều tiết mục độc đáo như: múa bỏ bộ, múa bài bông… Và nhiều thể cách được thể hiện bằng những giọng ca tuyệt kỹ như Nghệ sỹ ưu tú Bạch Vân, ca nương Phùng Phương Hồng, Nguyễn Kim Ngọc (Hà Nội), Hồng Năm, Kim Phùng (Nghệ An), nghệ nhân Nguyễn Thị Thu Hằng, ca nương Nguyễn Thị Liên (Hải Phòng)


Tiết mục múa bỏ bộ trong không gian cửa đình của đoàn Hải Phòng được Hội đồng thẩm định đánh giá cao.

Phần trình diễn của 15 đơn vị tham gia liên hoan ca trù toàn quốc năm 2018 đã khép lại sau 4 ngày đêm. Tối nay (5/11), các tiết mục xuất sắc nhất sẽ được lựa chọn công diễn và trao giải. Tuy nhiên, điều đọng lại của liên hoan không chỉ ở chỗ đoàn nào, ca nương hay kép đàn nào được trao giải mà còn là sức sống mạnh mẽ của các thể cách cùng hình thức diễn xướng ca trù ở khắp 15 tỉnh, thành nắm giữ di sản này.

(baohatinh.vn)
CÁC TIN KHÁC
Đề cử Giải Mai Vàng lần thứ 25-2019: Những diễn viên sân khấu có cá tính sáng tạo (19-09-2019)
Ra mắt Tủ sách Văn học trong nhà trường (18-09-2019)
Nghệ thuật tiếp cận công nghệ hiện đại: Khó vẫn phải làm (17-09-2019)
Giải Sách hay để trống hạng mục văn học trong nước (16-09-2019)
Chấn hưng nghệ thuật sơn mài truyền thống (13-09-2019)
Nỗi niềm “thế hệ cuối” làm đồ chơi Trung thu truyền thống cho trẻ (12-09-2019)
Tín hiệu vui từ phim đề tài xã hội (11-09-2019)
Giỗ tổ và chuyện "đạo" làm nghề trong nghệ thuật (10-09-2019)
Liên hoan phim Venice 2019: Táo bạo và tranh cãi (09-09-2019)
Trưng bày 30 tác phẩm tranh Lụa về Đà Nẵng và miền Trung-Tây Nguyên (07-09-2019)
Nàng Kiều trên sân khấu múa rối thử nghiệm (06-09-2019)
Con đường lý tưởng tới phim dài đầu tay (05-09-2019)
Xúc động với chương trình nghệ thuật 'Mùa thu nhớ Bác' (04-09-2019)
Băn khoăn “Thành phố nhiếp ảnh” (03-09-2019)
“Phá rào” để phong danh hiệu (30-08-2019)
Hư cấu không thể thiếu (29-08-2019)
Khi nghệ sĩ tâm huyết với nhạc Việt trở về (28-08-2019)
Nội lực của văn học đồng bằng (27-08-2019)
Đa sắc màu trong triển lãm tranh của họa sĩ Duy Ninh (27-08-2019)
Điện ảnh khó mơ xa khi nhân lực thiếu và yếu (22-08-2019)
Thứ ba, ngày 04/08/2020
Yêu thương và được yêu thương là một khúc nhạc thâm trầm, nghe mãi mà không biết chán.
De Stael

Hãy tha thứ cho những người đã làm bạn bị tổn thương.
Les Brown

Người có tài thấy được điểm mấu chốt, và coi tất cả những thứ khác là dư thừa.
Thomas Carlyle

Hành động có thể không mang tới hạnh phúc, nhưng không có hạnh phúc nào lại thiếu hành động.
William James

Trên đời này chỉ có một thứ mà bất cứ ai cũng không cướp đi được, đó chính là trí tuệ.
Khuyết danh

Người nào dám lãng phí một giờ đồng hồ hãy còn chưa phát hiện ra giá trị của cuộc sống.
Charles Darwin

Sự hào phóng thật sự đối với tương lai là việc đem cho tất cả trong hiện tại.
Albert Camus

Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0236-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn
- Chịu trách nhiệm nội dung: Phó chủ tịch Nguyễn Nho Khiêm
- Giấy phép số: 479/GP-STTTT của Sở Thông tin và Truyền thông cấp ngày 22/05/2020