GIỚI THIỆU SÁCH
Người bạn đồng hành thú vị trong chuyến lãng du văn hóa

Bộ sách của nhà nghiên cứu văn hóa Hữu Ngọc, đúng như tên gọi, là chuyến lãng du kỳ thú trong văn hóa Việt Nam. Chuyến đi được chia làm ba chặng tương ứng với ba tập sách: Đất Việt, Lịch sử - Truyền thống, và Văn hóa - Bản sắc dân tộc - Văn học - Nghệ thuật.

Ở chặng đường thứ nhất, tác giả đưa người đọc qua nhiều địa danh trên đất Việt từ Bắc chí Nam, kể loạt chuyện nhỏ về làng xã, hội hè, về cây cỏ và con vật, về món ăn thức uống… Sang chặng thứ hai, góc nhìn địa lý được thay thế bởi góc nhìn lịch sử, để tác giả xới lên nhiều vấn đề văn hóa từ tôn giáo tín ngưỡng đến cách thức suy nghĩ, từ gia đình đến xã hội.

Chặng đường thứ ba, tác giả lại hướng người đọc đến bao suy ngẫm về sự sinh tồn của bản sắc dân tộc trong mối liên hệ với văn hóa nói chung, từ cả góc nhìn bên trong lẫn bên ngoài, với nhiều câu chuyện đặc sắc về nghệ thuật và văn học. 

Một chuyến đi dài cùng dãy “hành lý” thoạt nhìn có thể làm du khách chùn bước, song thật đáng ngạc nhiên, chuyến lãng du ấy hóa ra vô cùng sinh động: Các chặng hành trình được thiết kế một cách hợp lý để nuôi dưỡng cảm hứng của lữ khách, những khúc quanh và ngả rẽ bất ngờ, những khám phá mới mẻ ngay cả ở nơi chốn tưởng quá đỗi thân quen.

Và, như người ta thường nói, điều đáng nhớ nhất trong một hành trình nhiều khi không phải điểm đến mà là người đồng hành. Với tác giả Hữu Ngọc - một người Hà Nội gốc Kinh Bắc, một nhà nghiên cứu văn hóa lâu năm - chúng ta có bạn đồng hành tuyệt vời. Trong suốt chuyến đi, ông hiện diện bên người đọc như người dẫn đường thông thái, lịch lãm, một người bạn vong niên ân cần và tinh tế. 

Hàng trăm trang sách xoay quanh một vấn đề: Văn hóa Việt Nam. Đó là nơi Hữu Ngọc gửi gắm trọn vẹn niềm yêu thương lẫn những day dứt, trăn trở. Ông soi chiếu nó qua nhiều lăng kính: Địa lí và lịch sử, truyền thống và hiện đại, cái nhìn trong cuộc của con dân đất Việt và cái nhìn từ bên ngoài bạn bè quốc tế. Dù được nhìn qua lăng kính nào, văn hóa Việt Nam đối với ông chưa từng và sẽ không bao giờ là một khái niệm trừu tượng, xa lạ.

Văn hóa, như ông đã hơn một lần nhắc đến trong bộ sách, chính là cách chúng ta chung sống với nhau hàng ngày. Bởi vậy, xuyên suốt chuyến lãng du, Hữu Ngọc dày công dựng lên hàng nghìn mảnh ghép qua những câu chuyện cụ thể, những con người cụ thể, những chi tiết cụ thể. Nhờ hàng nghìn những thứ nho nhỏ cụ thể ấy, bức tranh toàn cảnh về văn hóa Việt Nam trở nên hết sức giản dị và sinh động.

Nhưng chớ lầm tưởng cái cụ thể với cái vụn vặt, và sự giản dị với sự sơ sài! Đằng sau những chuyện ông kể, những con người hữu danh và vô danh mà ông dẫn đến cho ta làm quen, các chi tiết ông mô tả đôi khi là tầng tầng lớp lớp hàm ý gắn với chiều sâu văn hóa và sự phức tạp của lịch sử mà người đọc không dễ gì hiểu ngay. Nhưng có hề chi, vì đứng trước bức tranh từ nghìn mảnh ghép ấy, mọi người xem đều bình đẳng. Tác giả trao cho chúng ta các mảnh ghép, ghép như thế nào và trong thời gian bao lâu là việc của mỗi người. 

Một điều đáng trân trọng ở bộ sách này là cái cách người bạn đồng hành Hữu Ngọc, trong suốt cuộc hành trình, vừa đóng vai người dẫn đường, vừa đóng vai người chia sẻ. Con người cá nhân của ông, một cách kín đáo và lịch thiệp, được thể hiện qua từng trang viết.

Đó có thể là cái nhìn đa chiều trước những chủ đề gây tranh cãi (như thực dân và xứ thuộc địa, toàn cầu hóa và bản sắc dân tộc…), là sự cẩn trọng đáng quý khi đánh giá bất cứ điều gì (kể cả những vấn đề gai góc như thói quen ăn thịt chó của người Việt), là góc nhìn duy mĩ khiến ông phát hiện ra vẻ đẹp ở những thứ tưởng đã quá quen thuộc (như trang phục truyền thống của dân tộc Tày màu chàm hài hòa với màu xanh của núi rừng), và cả điều ông hơn một lần nhấn mạnh như cách tự nhắc mình: Mọi thứ đều đang thay đổi, cho dù là truyền thống văn hóa hay tập tính dân tộc.  Quay về dĩ vãng không phải để dừng lại ở đó, mà để sống tốt hơn với hiện tại và tương lai. 

Trên hành trình qua các địa danh khắp Việt Nam, hơn một lần Hữu Ngọc khẳng định vai trò của trải nghiệm cá nhân: “Một địa danh chỉ là từ ngữ đối với ta, nếu không mang nặng cảm xúc của kí ức cá nhân.” (Nước non Cao Bằng); “Một địa danh trở nên sống động khi được gắn với những kỉ niệm cá nhân của chúng ta” (Ấn tượng Côn Lôn).

Càng trân trọng chuyến lãng du kỳ thú mà người bạn đồng hành thú vị mang lại, chúng ta càng có động lực dấn bước vào những chuyến lãng du của riêng mình. Đó hẳn là món quà đáng giá nhất mà nhà nghiên cứu văn hóa Hữu Ngọc trao tặng cho những bạn đọc trẻ.

Nguyễn Thị Diệu Linh

(news.zing.vn)

CÁC SÁCH KHÁC
Những tác phẩm "bị quên lãng" gần 60 năm của nhà văn Vũ Bằng may mắn được tìm thấy
"Nhẹ bước lãng du" cùng Nguyễn Chấn Hùng
Lắng đọng cùng "Những mùa hoa anh nói"
Vũ Minh Quyền thức cùng "Lá khuya"
Lưu Vĩ Lân: Người đi tìm mật đạo
'Dưới bóng những cô gái đương hoa' ra mắt bản tiếng Việt sau 100 năm
Tiểu thuyết Tuổi 20 yêu dấu
Câu chuyện của chàng nhân mã và lời cảnh tỉnh cho con người
Ngoài 'Chùa Hương', Nguyễn Nhược Pháp còn những tác phẩm nào?
Cuốn tiểu thuyết lịch sử chương hồi đầu tiên ở Việt Nam
“Giao cảm” - những tâm tình của nữ thi sĩ xứ Quảng
Song hành & đối thoại của Hoàng Đăng Khoa
Nguyễn Nhược Pháp toàn tập: Thêm một góc nhìn về đời sống văn hóa của xã hội Việt Nam buổi giao thời
Thương lắm, mái nhà tranh nơi quê nghèo
Nhà văn Nguyễn Ngọc Tư giao lưu, ký tặng sách "Cố định một đám mây"
Văn nghệ với người lính và thời cuộc
Tôn trọng khác biệt làm nên hạnh phúc
Đi tìm bản ngã, một hành trình vô tận
Tâm - tài những cây bút nữ
Những mảnh ký ức đẹp
Thứ hai, ngày 16/09/2019
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn