GƯƠNG MẶT VĂN NGHỆ SĨ
Tác giả "Con cò bé bé": Làm nghệ thuật thì không nên nghèo

Hơn 10 năm nay, nhạc sỹ Lê Xuân Thọ chỉ rong chơi và viết thơ, viết nhạc. Ông có một trợ lý riêng, một tài xế riêng, lang thang tới những nơi mình muốn, gặp gỡ những người mình mến và trở về không gian riêng, một biệt thự nằm ở ngoại ô Hà Nội.
Tác giả “Con cò bé bé” có hai người con, một trai, một gái. Người con trai sinh năm 1980, là ông chủ của tập đoàn vàng bạc Phú Quí. Người con gái sinh năm 1984 thành công trên thương trường không kém anh trai, cũng đang là chủ của một tập đoàn có tiếng. 

Ông có một đàn cháu nội, ngoại, đủ cả “nếp lẫn tẻ”. Mỗi dịp sinh nhật của các cháu, Lê Xuân Thọ lại tặng một bài hát. Đến nay ông sở hữu một gia tài đáng kể: Khoảng 600 ca khúc, ngoài ca khúc thiếu nhi phần lớn là những ca khúc dành cho lứa tuổi 18+…

“Nổi” nhờ Xuân Mai

Khác với nhiều nhạc sỹ được đào tạo bài bản, Lê Xuân Thọ là mẫu nhạc sỹ trưởng thành bằng tự học. Ông vốn là kỹ sư cầu đường, khi còn công tác ông từng giữ vị trí giám đốc một đơn vị thuộc ngành đường sắt. Song với Lê Xuân Thọ chức tước không có nhiều ý nghĩa, sự nghiệp âm nhạc mới quan trọng. Ông tự học nhạc từ thời trẻ, là một cây guitar có tiếng: “Tôi tự mày mò đọc sách. Tự học thì vất vả hơn nhiều so với học trong trường lớp nhưng bù lại, người không được đào tạo bài bản lại không giống ai, tôi viết theo cảm nhận của chính mình”, Lê Xuân Thọ kể.

Những bài hát của ông có số phận riêng, nhạc sỹ “đại gia” chưa từng sử dụng một động thái nào để thay đổi số phận tự nhiên của chúng. Thí dụ, bài hát được nhiều người biết đến nhất của Lê Xuân Thọ, bài “Con cò bé bé” nổi tiếng ngoài tầm kiểm soát của ông : “Khoảng năm 66, 67 cơ quan tôi sơ tán về Vĩnh Phúc, cạnh dòng sông Cà Lồ thơ mộng.  Ăn một nơi, ở một nơi, ngày nào chúng tôi cũng đi từ đầu làng đến cuối làng. Một buổi chiều tôi nhìn thấy một người mẹ trẻ (tất nhiên là xinh rồi). Người mẹ ấy bế trên tay một đứa con thơ. Đứa trẻ đưa tay vẫy những chú cò đang run run đậu trên những cành tre. Tôi lại gần, muốn đưa tay cầm lấy bàn tay xinh xắn của đứa bé, bất ngờ nó rụt tay lại, bàn tay của tôi vô tình rơi vào lòng bàn tay của người mẹ trẻ xinh đẹp. Tôi rung động, đêm ấy viết một mạch đến 4 giờ sáng, hoàn thành bài “Con cò bé bé”. Viết xong, để đó, rồi quên đi. Mấy tháng sau, từ nơi sơ tán tôi đạp xe về Hà Nội, đi qua Hồ Tây, nhìn thấy nhạc sỹ Mộng Lân. Mộng Lân hỏi tôi dạo này có viết được gì mới không? Tôi mang “Con cò bé bé” ra khoe. Sau  khi nghe tôi hát, Mộng Lân thích lắm, cả hai cùng kiểm tra tiền trong túi, thấy đủ cho mỗi người một ly cà phê, liền ghé vào một quán. Tôi xin cô mậu dịch viên 2 vỏ bao thuốc lá, mượn cây bút, ghi lại “Con cò bé bé” rồi đưa cho Mộng Lân. Vài tháng sau, tôi nghe Đài tiếng nói Việt Nam phát bài hát này, rồi nhận được giấy mời đến Nhà hát Lớn lĩnh giải thưởng… Cho đến khi, “Con cò bé bé” gặp ca sỹ nhí Xuân Mai, nó trở nên nổi tiếng”, Lê Xuân Thọ kể.

Khi viết “Con cò bé bé” nhạc sỹ tròn 26 tuổi, chưa vợ con. Đó cũng là một trong những ca khúc đầu tiên của ông. Là người khiêm nhường, nên ông khẳng định, nếu không nhờ có giọng hát của Xuân Mai, thì “Con cò bé bé” chỉ như “chim trong lồng” không bay xa đươc. Trước đây, cha con bé Xuân Mai từng đến gặp ông, nói lời cảm ơn nhạc sỹ đã viết nên ca khúc hay giúp Xuân Mai nổi tiếng. Ông không dám nhận lời cảm ơn của cha con Xuân Mai, mà nói ngược lại: “Con cò bé bé” “ăn theo” Xuân Mai mới được như thế. Nói về ca sỹ nhí lừng lẫy một thời, Lê Xuân Thọ không giấu được thoáng buồn thương: “Tôi vẫn thường xuyên theo dõi đời sống của Xuân Mai”. Trong mắt Lê Xuân Thọ, Xuân Mai là một nghệ sỹ bộc lộ tài năng từ nhỏ: “Thường những người có tài không may mắn lắm. Tài quá thì khổ, tài vừa vừa thôi”.  Về vấn đề tác quyền âm nhạc với một ca khúc thiếu nhi quen thuộc như “Con cò bé bé”, nhạc sỹ cho biết, vẫn nhận được tiền tác quyền mỗi năm, song không muốn bình luận gì nhiều, vì “bèo bọt quá”.
 
Nghèo thì cái gì cũng sợ

Lê Xuân Thọ không ngại nói về sự giàu, nghèo, thậm chí quan điểm của ông có thể gây tranh luận: “20 tuổi tôi đã tốt nghiệp đại học, vì học nhảy cóc, có khi 2 năm 3 lớp. Ngay khi ra trường tôi đã nghĩ: Phải làm giàu để làm âm nhạc, làm nghệ thuật. Tôi không chịu nghèo, vì nghèo không làm được gì cả, nghèo thì hèn, nghèo thì cái gì cũng sợ. Tôi làm kinh tế để làm âm nhạc, âm nhạc với tôi là cuộc chơi. Tôi tự do sáng tạo, không lệ thuộc vào nhuận bút, không ganh đua với ai. Tác phẩm của tôi hay thì mọi người khen, không hay thì mọi người cứ chê. Tôi tiếp nhận thoải mái, không sao cả”.

Cũng có tác phẩm để đời, là hội viên Hội Nhạc sỹ Việt Nam nhưng Lê Xuân Thọ chưa từng được vinh danh ở những kỳ, cuộc lớn. Tôi hỏi ông có chạnh lòng không khi chưa được nhận một giải thưởng cao quí nào, như giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật chẳng hạn. Ông cười vui vẻ: “Bây giờ người ta hay nói đến chuyện mua giải. Nếu tôi may mắn được giải cao quí nào đó, người ta lại đồn tôi bỏ tiền ra mua. Nên chẳng dại”. Người có tiền như Lê Xuân Thọ cũng có những nỗi khổ riêng.

Hơn 10 năm nay, cuộc sống của tác giả “Con cò bé bé” diễn ra êm ả. Ông sống trong một biệt thự ở Long Biên (Hà Nội). Ngày ngày, có hai bác sỹ tới chăm sóc sức khỏe. Ngoài thời gian chăm sóc sức khỏe, luyện tập thể thao, ông ngồi trong phòng đọc sách, làm thơ, viết nhạc. Một tháng ông dành vài ngày để gặp gỡ bạn bè cùng học phổ thông, bạn bè thời đại học, bạn bè cùng cơ quan, bạn bè làm nghệ thuật: “Tôi chiêu đãi họ, để cùng nhau ôn lại kỷ niệm xưa”.

Nhạc sỹ khoe vừa hoàn thành một tập thơ mới, trong đó có không ít bài thơ tình. Rồi ông đọc cho tôi nghe 8 câu: “Ngày ấy ra về mây trắng bay/Mùa thu mỗi độ lại về đây/Áo em mỏng quá như sương sớm/Lay động hồn tôi trong phút giây”. Trước khi chia tay, Lê Xuân Thọ nhắc tôi, nhớ phải nghe bài hát thiếu nhi “Cu Tí” ông mới sáng tác đã tải lên youtube và nhất định phải hồi âm cho ông biết cảm nhận của tôi về bài hát này.

Mê Hà Nội, mê nhan sắc…

Tác giả “Con cò bé bé” thật thà thú nhận, ông có cảm hứng đặc biệt với nhan sắc phụ nữ và cũng tự nhận, ngày trẻ “tôi vô cùng đẹp trai”. Không có gì lạ khi ông viết nhiều thơ tình, nhiều bản tình ca, dành cho những người phụ nữ ông thoáng gặp trong đời hoặc người phụ nữ đã cùng ông đi suốt cuộc đời.

Nhiều người thắc mắc, tại sao một kỹ sư cầu đường lại đủ lãng mạn để viết thơ, làm nhạc? Lê Xuân Thọ cười, đáp: Kỹ sư cầu đường lãng mạn hàng đầu. “Có những vùng quê vắng lặng, mỗi ngày chỉ có một lần đò sang. Người đi xây  cầu đến đó dựng lán trại, sống với công nhân, khi chiếc cầu mọc lên đón những dòng người, dòng xe  qua lại, (biết đâu trong đó có cả những đôi lứa trở thành vợ chồng?), thì cũng là lúc những người đi xây cầu lại đi tiếp, mang niềm vui tới những vùng quê lam lũ khác”. Chính sự trải nghiệm qua nhiều vùng đất nước, đã giúp cho đam mê nghệ thuật trong ông thăng hoa. Tác phẩm của ông đa dạng về đề tài. Cùng với “Con cò bé bé” thì “Nhịp cầu sông Mã” cũng là một ca khúc thành công của Lê Xuân Thọ. Ông còn là một trong những nhạc sỹ có nhiều ca khúc nhất về lực lượng công an nhân dân.

Tập thơ mới hoàn thành của Lê Xuân Thọ mang tên “Qua phố cổ”. Ông ám ảnh về Hà Nội của quá khứ: “Trời xanh đến ngẩn ngơ/Những cột đèn qua năm tháng/Đứng cô đơn dưới mặt trời/Tiếng tàu điện leng keng/Đánh thức sớm mai”. Và Hà Nội của tiềm thức: “Em ở đầu ô/Làng xa cuối bãi thoáng sương mù/Heo may khẽ giục người đan áo/Người đẹp đi vào với nội ô”. 

Đào Nguyên
(tienphong.vn)
 

CÁC TIN KHÁC
Nhạc sĩ Thuận Yến và những ca khúc vượt thời gian (18-09-2017)
Nhà văn, nhà viết kịch Thanh Hương: Ngôi sao sáng của nền Sân khấu Cách mạng Việt Nam (11-09-2017)
Nguyễn Ngọc Phú- Nhà thơ cất giữ linh hồn biển (05-09-2017)
Bùi Công Minh & chuyện Ngày và đêm (28-08-2017)
Vũ Thành An - từ tình ca đến 'đạo ca' (21-08-2017)
Nguyễn Tuân - Bậc thầy về tùy bút (14-08-2017)
NSND Phương Thảo: Một đời chưa hết tơ vương với tuồng (07-08-2017)
Nghệ sĩ Mai Ngọc Căn: “Triệu đóa hồng” cho tuổi 70 (31-07-2017)
Bế Kiến Quốc - Những ẩn ức về cái đẹp (24-07-2017)
Nguyễn Ngọc Phú và trường ca (17-07-2017)
Nhạc sĩ Doãn Nho: Tự hào tiến bước dưới quân kỳ (10-07-2017)
Nhiếp ảnh gia Hải Thanh: Ảnh tư liệu có sức mạnh lưu giữ đặc biệt (06-07-2017)
Bí ẩn văn chương John Banville (26-06-2017)
Họa sĩ I Nhi Ksor: “Bốn mùa” Bazan (19-06-2017)
Hoàng Minh Châu - Đương Đời, đường thơ* (12-06-2017)
Nhà Nhiếp ảnh gia Lương Nghĩa Dũng và những bức ảnh sống mãi với thời gian (05-06-2017)
Nhà văn Xuân Thiều: Người lặng lẽ đổi mới (29-05-2017)
Nhạc sĩ Nhật Lai: Hiện tượng âm nhạc độc đáo (22-05-2017)
Nhà thơ Việt Phương: Uyên thâm và dũng cảm (08-05-2017)
Người họa sĩ có “hai trái tim” (03-05-2017)
Thứ năm, ngày 15/11/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn