Từ bài thơ của Bác Hồ, nói về sức khỏe và tuổi thọ

05.01.2015

Từ bài thơ của Bác Hồ, nói về sức khỏe và tuổi thọ

 

"Sáu mươi tuổi hãy còn xuân chán

So với Ông Bành vẫn thiếu niên

Ăn khỏe, ngủ ngon, làm việc khỏe

Trần mà như thế kém gì Tiên ?”

Bốn câu thơ trên là nội dung bài thơ nhan đề “Sáu mươi tuổi của Bác Hồ, sáng tác năm 1950. Nói đến tuổi 60, nhiều người không tránh khỏi những nếp nhăn trên mày. Nhưng Bác Hồ của chúng ta thì không!

Giọng thơ đọc lên nghe hào hứng, bông đùa. Đó là suy nghĩ của một người rất đỗi lạc quan từng trải. Thể hiện một triết lý sống, một quan niệm sống, hay nói khác hơn một quan niệm về sức khỏe thoạt tưởng giản đơn, nhưng ý nghĩa lại gãy gọn, hàm súc, thâm sâu.

 Thật ra thì con người của các thời đại quan niệm thế nào về sức khỏe ? Nếu không tính đến những bất trắc thì tuổi thọ của con người sẽ là bao nhiêu ?

Sức khỏe cũng giống như không khí chúng ta đang hít thở từng giờ, từng phút vậy. Thông thường thì chẳng ai thèm để ý đến nó. Đời còn có lắm chuyện đáng lo hơn nhiều ! Nhưng một khi môi trường sống bị đe dọa, đường hô hấp có vấn đề, không khí cung cấp cho phổi thiếu, lúc ấy người ta mới hốt hoảng nghĩ đến. Quả thật là muộn màng! Nhiều người trong chúng ta “xài” sức khỏe tương tự như xài không khí, để rồi cũng nghĩ về nó trong sự tiếc nuối.

 Có một câu nói rất lý thú “ Hãy ăn cháo khi chúng ta đang khỏe mạnh để biết rằng cháo ngon”. Theo cách đặt vấn đề này, chúng ta hãy quan tâm đến sức khỏe ngay khi còn khỏe mạnh, chứ không đợi đến khi chúng ta không còn khỏe mạnh nữa.

Định nghĩa về sức khỏe có nhiều. Mỗi thời đại quan niệm một khác. Trong cùng một thời đại giữa hai người cũng chưa chắc có định nghĩa về sức khỏe giống nhau. Có người cho rằng sức khỏe nghĩa là chẳng ốm đau, bệnh tật gì. Chưa chắc, chí ít trong chúng ta không nhỏ hơn một lần nhìn thấy “chàng” hay “nàng” chẳng hề có bệnh tật gì, nhưng sắc diện chẳng lấy gì làm tươi vui, luôn ở trong tâm trạng bồn chồn lo lắng, ăn chẳng ngon, ngủ chẳng yên, lao động, học tập đều không có hiệu quả. Tổ chức Y tế thế giới đã đưa ra định nghĩa sau đây về sức khỏe:

 “Sức khỏe là tình trạng hoàn toàn thỏa mái về mặt thể xác, tinh thần và xã hội (chứ không phải là không có bệnh)”. Thiết tưởng chúng ta nên thuộc lòng định nghĩa này để “phòng thân” nhỡ khi con cháu hoặc ai đó hỏi “sức khỏe là gì?

Chính sức khỏe dâng tặng cho con người tuổi thọ. Một nhà văn nước ngoài đã nói rất hay: “Thời hạn của con người tùy thuộc vào sức khỏe, còn sức khỏe thì do cuộc sống đã sống quyết định”. Thôi thì cứ cho rằng chúng ta sống “nghiêm chỉnh” đi. Vậy liệu tuổi thọ của chúng ta có theo kịp Ông Bành không nhỉ ?

Ông Bành còn gọi là Cụ Bành Tổ. Truyền thuyết dân gian cho rằng đến mùa Xuân thứ 800 của cuộc đời cụ mới chịu cỡi hạt quy Tiên. Nên chi, 60 mươi tuổi theo cách nói của Bác Hồ, đem so với Cụ “hãy còn Xuân chán”. Tuổi thọ của Cụ Bành quả rất xứng đáng ghi vào kỷ lục Guiness. Nhưng tiếc rằng cụ không còn để lại giấy chứng sinh hoặc chứng tử chi cả- nghĩa là chẳng có chút căn cứ khoa học nào để tôn vinh Cụ. Nên truyền thuyết cũng chỉ là truyền thuyết mà thôi.

Thế tuổi thọ của con người là bao nhiêu ?

Thật ra tuổi thọ của con người từ xưa đến nay là một con số không chịu đứng yên. Nó luôn dịch chuyển từ thời đại này, sang thời đại khác. Nó không ngừng tăng lên cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật và văn minh nhân loại. Qua nghiên cứu bản bia đá của người La Mã, các học giả người Anh kết luận rằng tuổi thọ thời cổ xưa là 22, thậm chí ở nhiều nước là… 17 tuổi. Mãi đến thế kỷ thứ 18, tại những nước Châu Âu phát triển, tuổi thọ trung bình trên mức 30 tuổi. Ngày nay, tuổi thọ trung bình ở nhiều nước đã vượt con số 70, tức là vượt qua tuổi “thất thập cổ lai hy”.

Sau đây, xin kể lại câu chuyện của viện sĩ Hàn lâm y học Paris, ông A. Ghê-ri-ô (người sống đến 102 tuổi): Một hôm, viên cố đạo đi trên đường phố chợt thấy một ông già 80 tuổi đang ngồi khóc trước nhà. Hỏi sao khóc, ông ta bảo rằng vừa bị bố đánh. Gặp người bố này viên cố đạo ngạc nhiên được biết ông ta đã 113 tuổi. Lúc đó người bố phân bua rằng ông đánh “thằng” quý tử là vì nó có biểu hiện thiếu lễ độ với ông nội nó. Người ông là một cụ già quắc thướt đã bước sang tuổi 143.

Thế nhưng, cha-con-ông-cháu này xét về mặt tuổi tác lại “lép vế” cha con một nông dân người Hun-ga-ri. Năm 1905, người cha chết ở cái tuổi 185, người con lúc này đã là 155 tuổi!

Trường hợp sống lâu gần chúng ta nhất là một cụ ông người Iraq. Năm 1964, truyền hình đưa tin cụ tròn 156 tuổi, và hiện đang sống khỏe mạnh (tiếc rằng không biết bao nhiêu năm sau cụ mất ?).

Tuổi thọ của con người như tìm hiểu trên đây là một biến số. Qua các thời đại. Nó dịch chuyển theo hướng đi lên. Câu hỏi: Đâu là con số cuối cùng? Đã làm cho nhiều nhà khoa học tốn không biết bao nhiêu công sức và giấy bút.

Nhà bác học Búp-phông đã tìm thấy quy luật sinh học nêu lên sự tương quan giữa giai đoạn phát triển và tuổi thọ trung bình của các loài động vật: “Giai đoạn phát triển càng dài, thời gian sống càng dài”. Kết thúc sự ngưng phát triển biểu hiện bằng sự ngừng dài ra của các xương. Ông thấy tuổi thọ của từng loài luôn gấp thời gian phát triển từ 5-6 lần giai đoạn phát triển. Ở con người, giai đoạn phát triển là 25 năm. Nên tuổi thọ sẽ là 125 đến 150 tuổi.

Bằng nhiều phương pháp khác nhau, các nhà khoa học của nhiều nước cũng đi đến kết luận tương tự như vậy. Có người còn cho rằng, con người có thể sống đến 200 tuổi (?) thậm chí còn hơn thế nữa. Có như vậy mới cắt nghĩa được những tuổi thọ kỷ lục trên.

Biết đâu, vài chục thế kỷ nữa, con người chúng ta phải đóng dấu ký tên xác nhận rằng: Chuyện Cụ Bành Tổ có thật chứ không phải là chuyện hoang đường. Hãy đợi đấy!

 

                                                                                                        Mai Hữu Phước