Hình ảnh con trâu trang thơ Bác Hồ

02.03.2012
“Con trâu là đầu cơ nghiệp” - của người Việt Nam từ ngàn xưa - là một đề tài sáng tạo phong phú của văn hóa nghệ thuật. Có rất nhiều thành ngữ, tục ngữ, ca dao, câu đố, trường ca, sử thi, truyện ngụ ngôn... và cả tiểu thuyết viết về “con trâu” trong kho tàng văn học nước nhà.

Hình ảnh con trâu trang thơ Bác Hồ

Đặc biệt trong thơ ca Bác Hồ - hình ảnh của trâu đã được Người nhắc đến nhiều lần. Trong Bài ca dân cày Bác đã mượn hình ảnh "thân trâu” để nói lên cuộc sống lầm than nô lệ của nhân dân ta dưới chế độ cai trị độc ác của thực dân đế quốc.

Thân người chẳng khác thân trâu

Cái phần no ấm có đâu đen mình

(Bài ca dân cày)

Trong bài "Trẻ chăn trâu” Bác đã phản ánh lại cuộc đời của trẻ em Việt Nam đang sống hạnh phúc trên quê hương mình:

Trên đồi cỏ mọc xanh xanh

Một đàn cò đậu ngoài ghềnh xa xa

Trâu bò lũ lượt chạy qua

Ven đồi chen chúc bụi già cỏ non

Chăn trâu mấy trẻ con con

Cùng nhau xuống hát véo von trên đồi

Nhưng rồi thực dân Pháp phát xít Nhật cấu kết với nhau tàn phá đất nước ta. Bác đã kêu gọi mọi người, không phân biệt trẻ - già phải tập hợp lực lượng, đoàn kết lại để:

Cùng nhau đánh đuổi Nhật – Tây

Anh em ta mới có ngày vinh hoa

Ấy là lực lượng ấy là cứu tinh

Ấy là bộ phận Việt Minh

Dân mình khắc cứu dân mình mới xong.

Trong chiến thắng vĩ đại đánh Nhật đuổi Tây của nhân dân ta, thiếu nhi nhi đồng Việt Nam đã góp phần không nhỏ. Bác đã hết lòng ngợi khen tinh thần yêu nước của trẻ em Việt Nam:

Em nghe mà chẳng động lòng

Khá khen con trẻ mục đồng Việt Nam

("Trẻ chăn trâu” - Báo Việt Nam độc lập ngày 21-11-1942 dẫn theo Tổng tập Văn học Việt Nam, tập 36).

Khi đi hoạt động cách mạng ở nước ngoài bị bọn phản động Tưởng Giới Thạch bắt giam tù 14 tháng ở Nhà tù Quảng Tây, Bác đã viết tập thơ "Nhật ký trong tù” trong đó có bài "Hoàng hôn”. Bài thơ nỗi nhớ quê hương đất nước.

Hoàng hôn

Phong nhủ lợi kiếm ma sơn thạch

Hàn tự tiêm phong thích thụ chi

Viễn tự chung thanh thôi khách bộ

Mục đồng suy địch dẫn ngưu quy

Dịch:

Gió sắc tự gươm mài đá núi

Rét như dùi nhọn chích cành cây

Chùa xa chuông giục người nhanh bước

Trẻ dắt trâu về, tiếng sáo bay.

QUẾ LIÊM