Đề xuất nhiều giải pháp bảo tồn văn hóa làng xứ Quảng trong kỷ nguyên mới

Quang cảnh tại tọa đàm.

Tham dự tọa đàm có Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi; cùng các nhà nghiên cứu văn hóa, nhà khoa học, đại diện các sở, ngành, địa phương, các trường đại học và đông đảo chuyên gia quan tâm đến lĩnh vực văn hóa truyền thống.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh, văn hóa làng xứ Quảng là một bộ phận quan trọng trong kho tàng di sản văn hóa của vùng đất Quảng Nam - Đà Nẵng, kết tinh những giá trị đặc sắc về lịch sử, truyền thống, phong tục tập quán, lối sống, tinh thần cộng đồng và bản sắc con người xứ Quảng. Trải qua chiều dài lịch sử, các làng quê xứ Quảng không chỉ là nơi lưu giữ ký ức văn hóa, hun đúc ý chí kiên cường, tinh thần yêu nước, sức mạnh anh hùng của các thế hệ cha ông, mà còn góp phần tạo nên những giá trị bền vững, làm nên bản sắc riêng của vùng đất và con người nơi đây.

Theo bà Nguyễn Thị Anh Thi, trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, cùng với quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, thành phố Đà Nẵng đang phát huy mạnh mẽ nội lực, chủ động thích ứng để xây dựng đô thị văn minh, hiện đại và phát triển bền vững. Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra nhiều thách thức đối với công tác bảo tồn văn hóa truyền thống, nhất là văn hóa làng xứ Quảng, như không gian làng bị thu hẹp, nhiều giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể đứng trước nguy cơ mai một, sự gắn kết cộng đồng có những biến đổi đáng kể.

Bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng phát biểu khai mạc.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho rằng, việc nhận diện đầy đủ các giá trị văn hóa làng xứ Quảng, đồng thời đề xuất những giải pháp thiết thực nhằm bảo tồn và phát huy hiệu quả các giá trị này trong bối cảnh mới là yêu cầu cấp thiết hiện nay. Thông qua tọa đàm, thành phố mong muốn tiếp nhận các ý kiến, tham luận tâm huyết, khoa học từ các nhà nghiên cứu, chuyên gia và nhà quản lý nhằm thống nhất nhận thức về vai trò, vị trí của văn hóa làng trong đời sống đương đại; từ đó đề xuất các giải pháp khả thi, góp phần triển khai hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về xây dựng, phát triển văn hóa, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống.

Ban Tổ chức đã nhận được 26 tham luận của các nhà nghiên cứu, nhà khoa học, cơ quan và địa phương, tập trung vào nhiều nội dung như: nhận diện giá trị văn hóa làng xứ Quảng; bảo tồn các thiết chế văn hóa truyền thống; phát huy vai trò của cộng đồng trong gìn giữ di sản; gắn bảo tồn văn hóa làng với phát triển du lịch, kinh tế địa phương; ứng dụng công nghệ số trong công tác bảo tồn và quảng bá các giá trị văn hóa truyền thống.

Tại tọa đàm, nhiều ý kiến khẳng định văn hóa làng là thành tố quan trọng tạo dựng bản sắc văn hóa xứ Quảng, đồng thời là nền tảng góp phần hình thành nhân cách, lối sống và hệ giá trị của con người Việt Nam. Các đại biểu cho rằng, trong quá trình đô thị hóa và hiện đại hóa, nhiều giá trị văn hóa làng đang đứng trước nguy cơ mai một, đòi hỏi phải có những giải pháp bảo tồn đồng bộ, phù hợp với điều kiện phát triển mới.

Các đại biểu tham dự tọa đàm đề xuất nhiều giải pháp nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa làng xứ Quảng trong bối cảnh mới.

Trong thời gian tới cần tăng cường công tác nghiên cứu, sưu tầm, kiểm kê và số hóa tư liệu về văn hóa làng; bảo tồn tên làng cổ, các di tích lịch sử - văn hóa, đình làng, miếu xóm, nhà thờ tộc và các không gian văn hóa truyền thống. Đồng thời, cần khuyến khích phục hồi, duy trì các loại hình văn nghệ dân gian, lễ hội truyền thống, nghề thủ công đặc trưng của từng địa phương, qua đó góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và tăng cường sự gắn kết cộng đồng.

Nhiều ý kiến tại tọa đàm cũng đề xuất đưa tri thức văn hóa làng vào chương trình giáo dục địa phương, tổ chức các hoạt động trải nghiệm di sản cho học sinh; phát huy vai trò của các bậc cao niên, trưởng tộc, nghệ nhân và những người có uy tín trong cộng đồng trong việc truyền dạy, trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong xây dựng cơ sở dữ liệu, bản đồ di sản, quảng bá văn hóa làng; đồng thời phát triển các sản phẩm du lịch gắn với làng nghề, lễ hội, không gian văn hóa làng quê trên cơ sở tôn trọng và bảo đảm tính chân thực của di sản.

Tọa đàm là dịp để các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng cùng nhìn nhận sâu sắc hơn về giá trị của văn hóa làng xứ Quảng, từ đó đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm bảo tồn và phát huy hiệu quả nguồn lực văn hóa truyền thống, góp phần xây dựng Đà Nẵng phát triển hiện đại, văn minh nhưng vẫn giàu bản sắc trong kỷ nguyên mới.

T.T