Trí tuệ nhân tạo, công nghệ số và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong điện ảnh

Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi phát biểu chào mừng.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Tiến sĩ Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, Giám đốc DANAFF IV cho biết, việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia" cùng Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về "phát triển văn hóa Việt Nam" đã tạo nền tảng quan trọng thúc đẩy công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, mở ra cơ hội mới cho điện ảnh Việt Nam.

Điện ảnh Việt Nam đang đứng trước cơ hội phát triển thành ngành công nghiệp văn hóa quan trọng, song quá trình chuyển đổi số và sự phát triển nhanh của AI cũng đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình sản xuất, quản trị, khai thác và bảo vệ tài sản trí tuệ. Việc nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế, ứng dụng công nghệ hiện đại và xây dựng hệ sinh thái điện ảnh chuyên nghiệp sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và phát huy sức mạnh mềm văn hóa quốc gia.

Phát biểu chào mừng hội thảo, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thị Anh Thi nhấn mạnh, với sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số, điện ảnh đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc, giúp mở rộng không gian sáng tạo, rút ngắn khoảng cách giữa nhà làm phim và công chúng; tạo ra nhiều mô hình kinh doanh, phân phối và thưởng thức điện ảnh mới. Điều này cũng đặt ra nhiều vấn đề mới về sở hữu trí tuệ, quyền tác giả và quyền liên quan.

Hội thảo là cơ hội để chính quyền thành phố Đà Nẵng lắng nghe các ý kiến tâm huyết, đề xuất có giá trị của chuyên gia, nhà quản lý, nghệ sĩ, nhà làm phim và các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, pháp lý, truyền thông. Đây sẽ là những gợi mở quan trọng để Đà Nẵng tiếp tục hoàn thiện môi trường phát triển công nghiệp văn hóa, thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong các hoạt động sáng tạo; tăng cường kết nối với các tổ chức điện ảnh trong nước và quốc tế, góp phần xây dựng Đà Nẵng trở thành điểm đến của điện ảnh, sáng tạo và đổi mới trong khu vực.

Tại hội thảo, nhiều chuyên gia trong và ngoài nước nhận định AI đang từng bước làm thay đổi toàn bộ chuỗi giá trị của ngành điện ảnh, từ sáng tạo kịch bản, thiết kế hình ảnh, sản xuất, hậu kỳ đến phát hành, quảng bá và phân phối tác phẩm. Điều này mở ra cơ hội để các nền điện ảnh đang phát triển, trong đó có Việt Nam rút ngắn khoảng cách về công nghệ, giảm chi phí sản xuất và mở rộng thị trường quốc tế.

Các diễn giả quốc tế cũng chia sẻ nhiều kinh nghiệm đáng chú ý. Giáo sư Nikey Kim, Phó Chủ tịch Hiệp hội Quan hệ Công chúng Hàn Quốc (KAPR) và Giám đốc Hiệp hội Nhân vật Hàn Quốc (KOCA) giới thiệu chiến lược phát triển ngành công nghiệp điện ảnh Hàn Quốc, trong đó AI được xem là những yếu tố quan trọng để xây dựng hệ sinh thái sáng tạo bền vững. Đây cũng là những kinh nghiệm mà Việt Nam có thể nghiên cứu, vận dụng phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Ở góc độ doanh nghiệp, đại diện nền tảng TV360 cho rằng AI vừa tạo ra cơ hội mới cho ngành điện ảnh, vừa đặt ra nhiều rủi ro về tính nguyên bản của tác phẩm, quyền đối với dữ liệu và quyền sáng tạo. Do đó, các nền tảng số cũng cần tham gia tích cực hơn vào việc xây dựng môi trường khai thác nội dung có bản quyền.

Bên cạnh các vấn đề về công nghệ, nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là những thách thức mới đối với quyền tác giả và sở hữu trí tuệ khi AI tham gia ngày càng sâu vào quá trình sáng tạo. Theo các chuyên gia, sự phát triển nhanh chóng của AI đang đặt ra nhiều câu hỏi về quyền sở hữu đối với tác phẩm có sự tham gia của trí tuệ nhân tạo, trách nhiệm pháp lý của các chủ thể liên quan cũng như cơ chế bảo vệ quyền lợi của người sáng tạo trong môi trường số.