VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Ngàn năm mây trắng”: “Phép thử” thú vị của “4 trong 1”

Lần đầu tiên Nhà hát Đài Tiếng nói VN (VOV) dàn dựng một tác phẩm sân khấu để công diễn rộng rãi phục vụ khán giả. Và cũng lần đầu tiên nghệ sĩ sân khấu truyền thống cải lương, chèo, hát xẩm, hát văn Huế cùng lên sân khấu diễn trong một vở. Có thể nói phép thử nghiệm này của lãnh đạo Nhà hát Đài Tiếng nói VN cũng như các đạo diễn, nghệ sĩ sân khấu truyền thống đã thực sự mang tới một trải nghiệm đầy thú vị đổi mới hình thức và thói quen xem nghệ thuật lâu nay. 


Từ kịch bản văn học Ngàn năm mây trắng của tác giả PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, hai đạo diễn NSƯT Thanh Ngoan và NSƯT Triệu Trung Kiên cùng ê kíp sáng tạo và lực lượng nghệ sĩ thuộc 4 loại hình sân khấu truyền thống đã biến những điều tưởng như khó thực hiện thành hiện thực. So với các đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp khác thì Nhà hát VOV có một lực lượng nghệ sĩ hùng hậu ở nhiều loại hình nghệ thuật, trong đó có sân khấu truyền thống. Đây là lý do mà PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, Tổng giám đốc Đài Tiếng nói VN ấp ủ và viết ra kịch bản văn học Ngàn năm mây trắng mời hai đạo diễn của sân khấu chèo (NSND Thanh Ngoan), sân khấu cải lương (NSƯT Triệu Trung Kiên) cùng phối hợp dàn dựng. Vì có hai đạo diễn của hai nhà hát mà vở lại có thêm lực lượng nghệ sĩ Nhà hát Cải lương VN và Nhà hát Chèo VN cùng tham gia biểu diễn. Với thời lượng 90 phút, Ngàn năm mây trắng có sự tham gia của hơn 60 nghệ sĩ, nhạc công của Nhà hát Cải lương Việt Nam, Nhà hát Chèo Việt Nam cùng một số nghệ sĩ, diễn viên và Dàn nhạc dân tộc Nhà hát VOV. 

Chia sẻ về đơn “đặt hàng” đặc biệt này, PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ nói: “Chúng tôi không kỳ vọng Ngàn năm mây trắng là một tác phẩm đại diện cho sân khấu đương đại đặt ra những vấn đề to tát của cuộc sống chỉ muốn nói bên cạnh cái đẹp, cái tốt thì cái xấu, cái ác cũng luôn song hành. Mong muốn hơn cả đó là làm sao dàn dựng được một tác phẩm nghệ thuật giới thiệu được cùng lúc nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống một cách hợp lý”. 

Ngàn năm mây trắng được lấy cảm hứng từ các câu chuyện truyền thuyết về Hòn Vọng Phu, về nàng Tô Thị, người đàn bà chung thủy đứng chờ chồng, chờ mãi không thấy chồng về, nàng và con đã hóa thành đá. Dựa trên truyền thuyết về nàng Tô Thị nhưng vở diễn đã lý giải ở một góc độ khác đó là người chiến binh có thể hy sinh về hòn đạn mũi tên của quân thù nhưng cũng có thể chết trong tay người em kết nghĩa của mình. Vì danh lợi, vì dục vọng mà người em đã bị quân thù mua chuộc và tự tay giết chết anh trai. 

Đóng góp lớn nhất của vở diễn chính là ê kíp đã tạo ra nhiều không gian mang nhiều tính kể chuyện tự sự và mỗi không gian ấy được tái hiện bằng một loại hình nghệ thuật truyền thống riêng là cải lương, chèo, hát xẩm, ca Huế. Theo chân nàng Tô Thị đi tìm chồng là những không gian, những câu chuyện được kể lại mang tính tự sự và mỗi không gian được xử lý dưới một hình thức sân khấu riêng của từng loại hình sân khấu truyền thống. Khi nàng Tô Thị được tin chồng hy sinh qua lời kể của người em kết nghĩa được các nghệ sĩ cải lương thể hiện với những làn điệu độc đáo như Chiêu quân, Vọng cổ, Lý chiều chiều, Hoài cổ. Nàng Tô Thị lang thang đi tìm chồng ở một vùng sơn cước và gặp một gánh hát chèo được ông trùm gánh hát chèo kể lại câu chuyện về một người tưởng như là chồng nàng bằng hình thức sân khấu chèo dân gian với những làn điệu chèo cực độc đáo như Vỉa ngâm, Lẩy Kiều, Bản Tiểu. Không gian thứ ba được thể hiện là Tô Thị đến một vùng cao gặp một bà già hát rong cùng một đứa bé và lại được nghe kể về một người đồn là chồng nàng với những làn điệu xẩm như Xẩm ba bậc, Xẩm chợ, Ngâm sa mạc… Không gian cuối cùng là ngôi đền Tứ Phủ khi nàng và Trương Lỗ tới thì gặp cô Đồng với những làn điệu hát văn Huế như Trống quân, Hát Tử vi… 
Quang Khải, nghệ sĩ đảm đương vai Trương Lỗ chia sẻ: “Bản thân chúng tôi cũng không thể ngờ rằng cải lương, chèo, hát xẩm, hát văn Huế lại có thể hòa quyện với nhau trong một vở diễn nhuần nhuyễn và ngọt đến thế. Không có một rào cản cách biệt gì đối với nghệ sĩ biểu diễn ở từng loại hình khi cùng diễn trên một sân khấu. NSƯT Thu Trang vai nàng Tô Thị hay tôi vừa ca xong một bài cải lương thì NSƯT Văn Chương ngâm một câu hát chèo tiếp nối cũng rất hợp lý. Tự thân các giai điệu của các loại hình âm nhạc dân tộc đã tạo nên sự độc đáo này khi chúng tự tìm được sự hòa quyện với nhau, tôn vinh lẫn nhau”. 
Tìm được chìa khóa để kết nối các loại hình nghệ thuật sân khấu truyền thống trong cùng một tác phẩm nghệ thuật phải kể tới sự đóng góp không nhỏ của hai thành phần sáng tạo đó là tác giả chuyển thể cải lương và chèo cũng như hai đạo diễn NSƯT Thanh Ngoan và NSƯT Triệu Trung Kiên. Quả thực sự tổng hợp của nhiều loại hình sân khấu truyền thống trong một vở diễn có cốt truyện là một gợi mở đầy thú vị cho những sáng tạo kế tiếp của giới sân khấu. Thay vì phải đến từng nhà hát để được nghe loại hình sân khấu thì khán giả, đặc biệt là những du khách quốc tế không có nhiều thời gian khi đặt chân tới Việt Nam, nếu được xem một tác phẩm mà có sự kết hợp độc đáo này, chắc chắn sẽ là trải nghiệm vô cùng ấn tượng.

Thúy Hiền
(baovanhoa.vn)

CÁC TIN KHÁC
Câu lạc bộ Điện ảnh thành phố tổ chức chiếu phim thiếu nhi miễn phí và đào tạo học viên (03-07-2020)
Báo chí Đà Nẵng với việc bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc - Bùi Văn Tiếng (01-07-2020)
Điện ảnh thế giới mất mùa phim hè (30-06-2020)
Quy định về hoạt động nghệ thuật biểu diễn: Thoáng, nhưng… khó quản (29-06-2020)
Đà thành, vài mảnh ký ức… (26-06-2020)
Diễn ngôn mới của hội họa Việt (25-06-2020)
Tìm giải pháp thúc đẩy công bố quốc tế trong KHXH&NV* (24-06-2020)
Giải 'cơn khát' sân khấu kịch cho thiếu nhi Đà Nẵng (23-06-2020)
Nhóm họa sĩ Nắng Mới triển lãm tranh về dịch Covid – 19 tại Hội An (22-06-2020)
Văn chương và bạn đọc (19-06-2020)
Cảm "Truyện Kiều" bằng ngôn ngữ ballet (18-06-2020)
Dấu ấn nhà sản xuất ngoại ở thị trường nhạc Việt (17-06-2020)
Sóng thơ từ cửa Hàn (16-06-2020)
Câu lạc bộ thơ Hàn Giang kỷ niệm 30 năm thành lập (16-06-2020)
Tìm lại thị phần cho âm nhạc dân tộc (16-06-2020)
Nghệ sĩ Đà Nẵng thực hiện MV tri ân những người hùng thầm lặng chống Covid-19 (15-06-2020)
NGHĨ VỀ CÂU LẠC BỘ THƠ (Nhân kỷ niệm 30 năm thành lập Câu lạc bộ Thơ Hàn Giang) - Bùi Văn Tiếng (14-06-2020)
Để có những tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao (12-06-2020)
Tổng kết 10 năm thực hiện Quy chế công tác dân vận: Hoạt động văn học, nghệ thuật của văn nghệ sĩ thành phố gắn liền với đời sống nhân dân (11-06-2020)
Nhìn thẳng vào thực trạng Văn nghệ phục vụ thiếu nhi (11-06-2020)
Thứ bảy, ngày 04/07/2020
Yêu thương và được yêu thương là một khúc nhạc thâm trầm, nghe mãi mà không biết chán.
De Stael

Hãy tha thứ cho những người đã làm bạn bị tổn thương.
Les Brown

Người có tài thấy được điểm mấu chốt, và coi tất cả những thứ khác là dư thừa.
Thomas Carlyle

Hành động có thể không mang tới hạnh phúc, nhưng không có hạnh phúc nào lại thiếu hành động.
William James

Trên đời này chỉ có một thứ mà bất cứ ai cũng không cướp đi được, đó chính là trí tuệ.
Khuyết danh

Người nào dám lãng phí một giờ đồng hồ hãy còn chưa phát hiện ra giá trị của cuộc sống.
Charles Darwin

Sự hào phóng thật sự đối với tương lai là việc đem cho tất cả trong hiện tại.
Albert Camus

Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0236-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn
- Chịu trách nhiệm nội dung: Phó chủ tịch Nguyễn Nho Khiêm
- Giấy phép số: 479/GP-STTTT của Sở Thông tin và Truyền thông cấp ngày 22/05/2020