Học tập đạo đức Hồ Chí Minh
Tư tưởng Hồ Chí Minh về chống chủ nghĩa cá nhân

Chủ tịch Hồ Chí Minh, lãnh tụ thiên tài và vô cùng kính yêu của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta, 'Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới', Người cũng là một nhà tư tưởng lớn của thế kỷ XX. Hồ Chủ tịch là hiện thân cao đẹp của đạo đức cách mạng Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư.

Người luôn căn dặn cán bộ, đảng viên (CBĐV) phải thường xuyên trau dồi đạo đức cách mạng, trong đó có vấn đề hết sức quan trọng: Chống chủ nghĩa cá nhân. Bài “Đạo đức cách mạng” viết năm 1958 là bài viết quan trọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chống chủ nghĩa cá nhân. 60 năm đã trôi qua, hôm nay đọc lại bài viết của Người, chúng ta càng thấy giá trị tư tưởng và nhân văn, giá trị hiện thực, ý nghĩa giáo dục và tính thời sự rất to lớn và bức thiết của vấn đề chống chủ nghĩa cá nhân.

Bác Hồ đặt vấn đề phải chống chủ nghĩa cá nhân xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn lịch sử của cách mạng nước ta. Năm 1958, ở miền Bắc, ta đã căn bản hoàn thành công cuộc cải tạo xã hội chủ nghĩa, bắt đầu thực hiện kế hoạch 3 năm (1958 - 1961) khôi phục kinh tế, phát triển văn hóa, làm hậu thuẫn cho cuộc đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà. Ở miền Nam, cách mạng đang gặp nhiều gian khổ, hy sinh. Trong bối cảnh đó, chủ nghĩa cá nhân có dịp thuận lợi để phát triển trong một số CBĐV, phá hoại sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc.

Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định: Chủ nghĩa cá nhân là một trong ba kẻ địch nguy hiểm của người cách mạng. Bác vạch rõ: “Kẻ địch gồm ba loại. Chủ nghĩa tư bản và bọn đế quốc là kẻ địch rất nguy hiểm. Thói quen và truyền thống lạc hậu cũng là một kẻ địch to; nó ngấm ngầm ngăn trở cách mạng tiến bộ... Loại địch thứ ba là chủ nghĩa cá nhân, tư tưởng tiểu tư sản còn ẩn nấp trong mình mỗi người chúng ta. Nó chờ dịp - hoặc dịp thất bại, hoặc dịp thắng lợi - để ngóc đầu dậy. Nó là bạn đồng minh của hai kẻ địch kia”. Và Bác nhấn mạnh: “Chủ nghĩa cá nhân là một thứ rất gian giảo, xảo quyệt; nó khéo dỗ dành người ta đi xuống dốc. Mà ai cũng biết rằng, xuống dốc thì dễ hơn lên dốc. Vì thế mà càng nguy hiểm”.

Chủ nghĩa cá nhân có những biểu hiện rất đa dạng, lúc tinh vi, kín đáo, lúc lộ liễu, trắng trợn. Chung quy, chủ nghĩa cá nhân có ba biểu hiện chính yếu dưới đây.

Chủ nghĩa cá nhân là đòi hưởng thụ, đòi thỏa mãn ham muốn cá nhân. Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ: “Họ yêu cầu hưởng thụ, yêu cầu nghỉ ngơi, họ muốn lựa chọn công tác theo ý thích của cá nhân minh, không muốn làm công tác mà đoàn thể giao phó cho họ. Họ muốn địa vị cao, nhưng lại sợ trách nhiệm nặng. Dần dần tinh thần đấu tranh và tính tích cực của họ bị kém sút, chí khí anh dũng và phẩm chất tốt đẹp của người cách mạng cũng kém sút, họ quên rằng tiêu chuẩn số một của người cách mạng là quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách mạng”.

Bác Hồ còn chỉ rõ thêm về những ham muốn hưởng thụ của chủ nghĩa cá nhân: “Vì chưa gột sạch chủ nghĩa cá nhân, cho nên có đảng viên còn “kể công” với Đảng. Có ít nhiều thành tích thì họ muốn Đảng “cảm ơn” họ. Họ đòi ưu đãi (...) và địa vị. Họ đòi hưởng thụ. Nếu không thỏa mãn yêu cầu của họ thì họ oán trách Đảng, cho rằng họ “không có tiền đồ”, họ “bị hy sinh”. Rồi dần dần họ xa rời Đảng”.

Chủ nghĩa cá nhân là thái độ kiêu ngạo, công thần. Bác viết: “... Có một số ít đảng viên bị chủ nghĩa cá nhân trói buộc mà trở nên kiêu ngạo, công thần, tự cao tự đại. Họ phê bình người khác mà không muốn người khác phê bình họ; không tự phê bình hoặc tự phê bình một cách không thật thà, nghiêm chỉnh. Họ sợ tự phê bình sẽ mất thể diện, mất uy tín. Họ không lắng nghe ý kiến của quần chúng. Họ xem khinh những cán bộ ngoài Đảng”.

Bác viết tiếp: “Họ tự xem mình cái gì cũng giỏi, họ xa rời quần chúng, không muốn học hỏi quần chúng, mà chỉ muốn làm thầy quần chúng. Họ ngại làm việc tổ chức, tuyên truyền và giáo dục quần chúng. Họ mắc bệnh quan liêu, mệnh lệnh”.

Chủ nghĩa cá nhân là hành động tự do, vô tổ chức. Bác nêu rõ: “... Chủ nghĩa cá nhân đã đưa các đồng chí ấy đến chỗ “tự do hành động” trái với tổ chức và kỷ luật của Đảng. Dù muốn hay không muốn, hành động của những đồng chí ấy làm giảm sút uy tín và ngăn trở sự nghiệp của Đảng, ngăn trở bước tiến của cách mạng”.

Hồ Chủ tịch còn vạch rõ những tác hại của chủ nghĩa cá nhân. Một là, chủ nghĩa cá nhân làm cho “một số CBĐV xa rời Đảng, thậm chí phá hoại chính sách và kỷ luật của Đảng”. Hai là, nó làm cho một số CBĐV thoái hóa, lạc hậu: “Không chịu nghe phê bình và không tự phê bình thì nhất định lạc hậu, thoái bộ. Lạc hậu và thoái bộ thì sẽ bị quần chúng bỏ rơi. Đó là kết quả tất nhiên của chủ nghĩa cá nhân. Kết quả là quần chúng không tin, không phục, càng không yêu họ. Chung quy là họ không làm nên trò trống gì”. Ba là, chủ nghĩa cá nhân đẻ ra trăm thứ bệnh nguy hiểm: Quan liêu, bè phái, chủ quan, tham ô, lãng phí... Nó trói buộc, nó bịt mắt những nạn nhân của nó, những người này bất kỳ việc gì cũng xuất phát từ lòng tham muốn danh lợi, địa vị cho cá nhân mình, chứ không nghĩ đến lợi ích của giai cấp, của nhân dân.

Và Bác nhấn mạnh: “Chủ nghĩa cá nhân là một trở ngại lớn cho việc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Cho nên thắng lợi của chủ nghĩa xã hội không thể tách rời thắng lợi của cuộc đấu tranh trừ bỏ chủ nghĩa cá nhân”.

Bác chỉ rõ: Muốn trừ bỏ chủ nghĩa cá nhân, mỗi CBĐV phải trau dồi, giữ vững đạo đức cách mạng. Bác viết: “Nói tóm tắt, thì đạo đức cách mạng là:

Quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách mạng. Đó là điều chủ chốt nhất.

Ra sức làm việc cho Đảng, giữ vững kỷ luật của Đảng, thực hiện tốt đường lối, chính sách của Đảng.

Đặt lợi ích của Đảng và của nhân dân lao động lên trên, lên trước lợi ích riêng của cá nhân mình. Hết lòng hết sức phục vụ nhân dân. Vì Đảng, vì dân mà đấu tranh quên mình, gương mẫu trong mọi việc.

Ra sức học tập chủ nghĩa Mác- Lênin, luôn luôn dùng tự phê bình và phê bình để nâng cao tư tưởng và cải tiến công tác của mình và cùng đồng chí mình tiến bộ”.

Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về chống chủ nghĩa cá nhân xuất phát từ cội rễ lòng yêu nước thương dân khôn cùng và tinh thần cách mạng triệt để của Người, từ đó phải đẩy mạnh việc xây dựng, chỉnh đốn Đảng - mà trước hết là làm cho tư tưởng, đạo đức, lối sống của mỗi CBĐV phải đúng đắn, trong sạch. Cuộc đời của Bác là mẫu mực tuyệt vời của đạo đức cao đẹp Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư, tận trung với nước, tận hiếu với dân!

Vấn đề chống chủ nghĩa cá nhân do Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu ra cách đây 6 thập niên, soi chiếu với tình hình đất nước hiện nay, vẫn đang nóng hổi tính thời sự. Vì thế, Đảng ta càng quan tâm vấn đề chống chủ nghĩa cá nhân. Đây là một yêu cầu bức thiết của đất nước, của nhân dân và thời đại. Biểu hiện rõ nhất là hai Nghị quyết Trung ương 4 Khóa XI và XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Đặc biệt, Nghị quyết Trung ương 4 Khóa XII đã nêu ra 27 biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện của “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Đồng thời, Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị Khóa XII về đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, suy cho cùng, cũng là nhằm chống chủ nghĩa cá nhân.

Chủ tịch Hồ Chí Minh coi chủ nghĩa cá nhân là kẻ thù nguy hiểm, là “kẻ địch bên trong” của người cách mạng. Người nói: “Muốn đánh thắng kẻ địch bên ngoài thì trước hết phải đánh thắng kẻ địch bên trong của mỗi chúng ta là chủ nghĩa cá nhân”. Câu nói bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một chân lý sáng ngời của mọi thời đại.

Đào Ngọc Đệ

(bienphong)

CÁC TIN KHÁC
Vận dụng giá trị tác phẩm 'Đạo đức cách mạng' vào xây dựng đạo đức cán bộ, đảng viên hiện nay (17-12-2018)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về tinh giản, kiện toàn bộ máy gắn với sửa đổi phong cách, lề lối làm việc của cán bộ (10-12-2018)
Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ hiện nay (06-12-2018)
Chân lý 'Không có gì quý hơn độc lập tự do' trong di sản tư tưởng Hồ Chí Minh với công cuộc đổi mới hiện nay (03-12-2018)
Cần thực hiện cho được lời Bác Hồ dạy: 'Quét sạch chủ nghĩa cá nhân' (24-11-2018)
Nghĩ về lời khuyên của Bác Hồ với văn học, nghệ thuật Việt Nam (13-11-2018)
Người là Hồ Chí Minh (05-11-2018)
Tư tưởng đoàn kết tôn giáo của Chủ tịch Hồ Chí Minh (29-10-2018)
Học và làm theo Bác về nêu gương của cán bộ, đảng viên (25-10-2018)
Phải đấu tranh đến cùng cho độc lập, tự do của dân tộc (20-10-2018)
Triết lý giáo dục Hồ Chí Minh (16-10-2018)
Từ 'Lời kêu gọi thi đua ái quốc' của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến phong trào thi đua yêu nước hiện nay (11-10-2018)
Cả cuộc đời là nước, là dân...! (06-10-2018)
Học tập và làm theo phương pháp dân vận Hồ Chí Minh (04-10-2018)
Dùng khéo và dùng đúng cán bộ (21-09-2018)
Là người công bộc phải có tinh thần trách nhiệm với Nhân dân (16-09-2018)
Khát vọng độc lập tự do trong tư tưởng Hồ Chí Minh (13-09-2018)
Trọng dụng nhân tài và nghệ thuật dùng người cho dân, cho nước của Bác Hồ (09-09-2018)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về thương yêu, chăm lo bồi dưỡng cán bộ (04-09-2018)
Chủ tịch Hồ Chí Minh với ngày 2-9 lịch sử và Di chúc bất tử (29-08-2018)
Thứ ba, ngày 18/12/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn