Học tập đạo đức Hồ Chí Minh
Hồ Chí Minh - Nhà lý luận tiên phong về giáo dục


 


“Hồ Chủ tịch đã đi trước UNESCO gần 50 năm về triết lý giáo dục”. Đó là khẳng định của GS. TSKH Trần Văn Nhung, Tổng thư ký Hội đồng chức danh giáo sư Nhà nước, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo.
 

GS Nhung đã tìm được tài liệu cho thấy về cơ bản, tư tưởng giáo dục mà UNESCO khuyến nghị năm 1996 đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu ra từ tháng 9/1949.

Tháng 7/2014, GS Trần Văn Nhung đã gửi thư tới bà Irina Bokova, Tổng Giám đốc UNESCO để chia sẻ thông tin này và nhận được phản hồi tích cực.

Theo GS Nhung, khuyến nghị của UNESCO năm 1996 có bốn trụ cột của giáo dục trên toàn thế giới trong thế kỷ XXI, đó là “Học để có kiến thức. Học để làm việc. Học để biết chung sống với nhau và Học để làm người”.

Thế nhưng từ tháng 9 năm 1949, ghi trên trang đầu của cuốn Sổ vàng khi đến thăm Trường Nguyễn Ái Quốc Trung ương, tiền thân của Học viện Chính trị Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh ngày nay, Người đã viết: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ. Học để phụng sự đoàn thể, giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân loại. Muốn đạt mục đích, thì phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” (xem Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 5, trang 684; NXB Chính trị Quốc gia 2004).

Đây là một phát hiện rất quan trọng, thêm một lần nữa khẳng định sự quan tâm đặc biệt của Hồ Chủ tịch trên một nền tảng lý luận đối với công tác giáo dục.

Nhớ lại ngày đầu giành độc lập, sắc lệnh đầu tiên của Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa do Hồ Chủ tịch ký đã đặt ra ba nhiệm vụ cấp bách: Diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc ngoại xâm.

Vì sao lại có sự sắp xếp theo thứ tự trên?

Theo suy nghĩ của người viết bài này, việc diệt giặc đói được đưa lên hàng đầu bởi trận đói kinh hoàng năm 1945 đã cướp đi khoảng 2,5 triệu người tức là tương đương với 10% dân số, (thời điểm đó dân số nước ta khoảng 25 triệu). Vì thế, việc diệt giặc đói là vô cùng cấp bách bởi nói gì thì nói, quan trọng nhất phải là sống rồi làm gì mới làm.

Diệt giặc dốt được Hồ Chủ tịch đưa lên thứ hai. Ngày 3/9/1945, ngay trong buổi họp Chính phủ lâm thời đầu tiên, Hồ Chủ tịch đã quán triệt: “Nạn dốt là một trong những phương pháp thâm độc mà bọn thực dân dùng để cai trị chúng ta. Hơn 90% đồng bào bị mù chữ. Thế mà chỉ cần học ba tháng là đọc được, viết được tiếng nước ta. Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu. Vì vậy, tôi đề nghị mở một chiến dịch chống nạn mù chữ”.

Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu mà một dân tộc yếu thì khó có thể thoạt khỏi kiếp nộ lệ, phụ thuộc. Có lẽ chính vì thế, Hồ Chủ tịch đã đặt nhiệm vụ “diệt giặc dốt” lên trước giặc ngoại xâm.

Nếu ở Lệnh số 01 do Hồ Chủ tịch ký có 3 nhiệm vụ trên thì ở văn bản cuối cùng, sau tất cả những lời nhắn gửi, Người viết: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”.

Từ những điều trên cho thấy phát hiện của GS Nhung vô cùng ý nghĩa bởi đây là những cơ sở để xây dựng và hoàn thiện Lý luận Hồ Chí Minh, một phương pháp lý luận bằng hành động.

Trong cuốn “Một số cảm nhận về tư tưởng – hành động của Hồ Chí Minh” do NXB Chính trị Quốc gia xuất bản năm 2011, tại Lời giới thiệu, ông Nguyễn Văn An – Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội đã khẳng định có một Lý luận Hồ Chí Minh đồng thời đặt câu hỏi: Vậy lý luận đó ở đâu? Và tự trả lời: “Lý luận Hồ Chí Minh chính là hành động của Người. Hay nói cách khác, Hồ Chí Minh là nhà lý luận thông qua hành động”.

Trong Diễn văn Kỉ niệm 125 năm Ngày sinh của Người, TBT Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định: “Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà hoạt động cách mạng thực tiễn vĩ đại, nhà tổ chức kiệt xuất, đồng thời là nhà lý luận, nhà chiến lược thiên tài của cách mạng Việt Nam. Nét đặc sắc ở Hồ Chí Minh là lý luận nhưng không giáo điều, sách vở, trái lại, luôn gắn bó chặt chẽ, nhuần nhuyễn với thực tiễn; lý luận mà không cao xa, cầu kỳ, trái lại, rất mộc mạc, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm, thiết thực. Nói cách khác, Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà lý luận cách mạng giàu thực tiễn và kinh nghiệm đấu tranh, đồng thời là một nhà thực tiễn giàu lý luận khoa học. Ở Người có sự thực tiễn hóa lý luận và lý luận hóa thực tiễn”.

Theo cảm nhận của người viết bài này, Hồ Chủ tịch đã xác lập một nền Lý luận Hồ Chí Minh và nhiệm vụ của chúng ta hôm nay là tìm hiểu, bổ sung và hoàn thiện. Bước đầu có lẽ nên chọn Lý luận Hồ Chí Minh về giáo dục bởi đây cũng là điều mà Người suốt đời mình quan tâm, trăn trở.

Có lẽ cũng cần nhắc lại rằng khi Hồ Chủ tịch phát động Tết trồng cây vào năm 1959, lúc đó, thế giới còn mơ hồ và bàng quan đối với môi trường. Còn đối với giáo dục, Người đã đi trước UNESCO gần một nửa thế kỉ.

Bùi Hoàng Tám
(dantri.com.vn)

CÁC TIN KHÁC
Noi gương Chủ tịch Hồ Chí Minh cần thật cụ thể, thực chất và thiết thực (14-10-2019)
Giá trị soi đường của tác phẩm “Di chúc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh (07-10-2019)
Phát triển văn hóa theo Di chúc của Bác Hồ (23-09-2019)
Tấm lòng Bác Hồ với thiếu niên, nhi đồng (09-09-2019)
Bồi đắp, giữ gìn giá trị đạo đức cốt lõi của cán bộ, đảng viên (07-08-2019)
Xây dựng ý thức tôn trọng nhân dân theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh (31-07-2019)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về tuyên truyền điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua yêu nước (15-07-2019)
Bồi đắp, giữ gìn giá trị đạo đức cốt lõi của cán bộ, đảng viên (02-07-2019)
Chủ tịch Hồ Chí Minh - người thầy của báo chí cách mạng Việt Nam (18-06-2019)
Phong cách ứng xử của Hồ Chí Minh (11-06-2019)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về trọng dụng trí thức và những gợi mở cho hôm nay (29-05-2019)
Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh định hướng cho cách mạng Việt Nam (20-05-2019)
Bác Hồ với văn hóa nghệ thuật (10-05-2019)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng chính quyền đi đôi với bảo vệ chính quyền (02-05-2019)
Những lời dạy của bác Hồ về tu dưỡng đạo đức trong cán bộ Đảng viên (25-04-2019)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về đức và tài của người cán bộ (16-04-2019)
Gắn bó mật thiết với nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh - nét đặc sắc trong văn hóa cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam (08-04-2019)
Bác Hồ viết Di chúc - văn kiện lịch sử vô giá (01-04-2019)
Đoàn kết thống nhất trong Đảng theo Tư tưởng Hồ Chí Minh (25-03-2019)
Xây dựng ý thức tôn trọng nhân dân theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh (19-03-2019)
Thứ tư, ngày 16/10/2019
Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn