Học tập đạo đức Hồ Chí Minh
Hồ Chí Minh - Nhà lý luận tiên phong về giáo dục


 


“Hồ Chủ tịch đã đi trước UNESCO gần 50 năm về triết lý giáo dục”. Đó là khẳng định của GS. TSKH Trần Văn Nhung, Tổng thư ký Hội đồng chức danh giáo sư Nhà nước, nguyên Thứ trưởng Bộ Giáo dục & Đào tạo.
 

GS Nhung đã tìm được tài liệu cho thấy về cơ bản, tư tưởng giáo dục mà UNESCO khuyến nghị năm 1996 đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu ra từ tháng 9/1949.

Tháng 7/2014, GS Trần Văn Nhung đã gửi thư tới bà Irina Bokova, Tổng Giám đốc UNESCO để chia sẻ thông tin này và nhận được phản hồi tích cực.

Theo GS Nhung, khuyến nghị của UNESCO năm 1996 có bốn trụ cột của giáo dục trên toàn thế giới trong thế kỷ XXI, đó là “Học để có kiến thức. Học để làm việc. Học để biết chung sống với nhau và Học để làm người”.

Thế nhưng từ tháng 9 năm 1949, ghi trên trang đầu của cuốn Sổ vàng khi đến thăm Trường Nguyễn Ái Quốc Trung ương, tiền thân của Học viện Chính trị Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh ngày nay, Người đã viết: “Học để làm việc, làm người, làm cán bộ. Học để phụng sự đoàn thể, giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân loại. Muốn đạt mục đích, thì phải cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” (xem Hồ Chí Minh toàn tập, Tập 5, trang 684; NXB Chính trị Quốc gia 2004).

Đây là một phát hiện rất quan trọng, thêm một lần nữa khẳng định sự quan tâm đặc biệt của Hồ Chủ tịch trên một nền tảng lý luận đối với công tác giáo dục.

Nhớ lại ngày đầu giành độc lập, sắc lệnh đầu tiên của Chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa do Hồ Chủ tịch ký đã đặt ra ba nhiệm vụ cấp bách: Diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc ngoại xâm.

Vì sao lại có sự sắp xếp theo thứ tự trên?

Theo suy nghĩ của người viết bài này, việc diệt giặc đói được đưa lên hàng đầu bởi trận đói kinh hoàng năm 1945 đã cướp đi khoảng 2,5 triệu người tức là tương đương với 10% dân số, (thời điểm đó dân số nước ta khoảng 25 triệu). Vì thế, việc diệt giặc đói là vô cùng cấp bách bởi nói gì thì nói, quan trọng nhất phải là sống rồi làm gì mới làm.

Diệt giặc dốt được Hồ Chủ tịch đưa lên thứ hai. Ngày 3/9/1945, ngay trong buổi họp Chính phủ lâm thời đầu tiên, Hồ Chủ tịch đã quán triệt: “Nạn dốt là một trong những phương pháp thâm độc mà bọn thực dân dùng để cai trị chúng ta. Hơn 90% đồng bào bị mù chữ. Thế mà chỉ cần học ba tháng là đọc được, viết được tiếng nước ta. Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu. Vì vậy, tôi đề nghị mở một chiến dịch chống nạn mù chữ”.

Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu mà một dân tộc yếu thì khó có thể thoạt khỏi kiếp nộ lệ, phụ thuộc. Có lẽ chính vì thế, Hồ Chủ tịch đã đặt nhiệm vụ “diệt giặc dốt” lên trước giặc ngoại xâm.

Nếu ở Lệnh số 01 do Hồ Chủ tịch ký có 3 nhiệm vụ trên thì ở văn bản cuối cùng, sau tất cả những lời nhắn gửi, Người viết: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”.

Từ những điều trên cho thấy phát hiện của GS Nhung vô cùng ý nghĩa bởi đây là những cơ sở để xây dựng và hoàn thiện Lý luận Hồ Chí Minh, một phương pháp lý luận bằng hành động.

Trong cuốn “Một số cảm nhận về tư tưởng – hành động của Hồ Chí Minh” do NXB Chính trị Quốc gia xuất bản năm 2011, tại Lời giới thiệu, ông Nguyễn Văn An – Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch Quốc hội đã khẳng định có một Lý luận Hồ Chí Minh đồng thời đặt câu hỏi: Vậy lý luận đó ở đâu? Và tự trả lời: “Lý luận Hồ Chí Minh chính là hành động của Người. Hay nói cách khác, Hồ Chí Minh là nhà lý luận thông qua hành động”.

Trong Diễn văn Kỉ niệm 125 năm Ngày sinh của Người, TBT Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định: “Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà hoạt động cách mạng thực tiễn vĩ đại, nhà tổ chức kiệt xuất, đồng thời là nhà lý luận, nhà chiến lược thiên tài của cách mạng Việt Nam. Nét đặc sắc ở Hồ Chí Minh là lý luận nhưng không giáo điều, sách vở, trái lại, luôn gắn bó chặt chẽ, nhuần nhuyễn với thực tiễn; lý luận mà không cao xa, cầu kỳ, trái lại, rất mộc mạc, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm, thiết thực. Nói cách khác, Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà lý luận cách mạng giàu thực tiễn và kinh nghiệm đấu tranh, đồng thời là một nhà thực tiễn giàu lý luận khoa học. Ở Người có sự thực tiễn hóa lý luận và lý luận hóa thực tiễn”.

Theo cảm nhận của người viết bài này, Hồ Chủ tịch đã xác lập một nền Lý luận Hồ Chí Minh và nhiệm vụ của chúng ta hôm nay là tìm hiểu, bổ sung và hoàn thiện. Bước đầu có lẽ nên chọn Lý luận Hồ Chí Minh về giáo dục bởi đây cũng là điều mà Người suốt đời mình quan tâm, trăn trở.

Có lẽ cũng cần nhắc lại rằng khi Hồ Chủ tịch phát động Tết trồng cây vào năm 1959, lúc đó, thế giới còn mơ hồ và bàng quan đối với môi trường. Còn đối với giáo dục, Người đã đi trước UNESCO gần một nửa thế kỉ.

Bùi Hoàng Tám
(dantri.com.vn)

CÁC TIN KHÁC
Chủ tịch Hồ Chí Minh với nghệ sĩ sân khấu Tuồng (31-07-2020)
Bác Hồ trong trái tim các nhà báo quốc tế (23-06-2020)
Phim truyện điện ảnh về đề tài Bác Hồ - dấu ấn và thành tựu (15-06-2020)
Vận dụng tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc hiện nay (15-06-2020)
Từ trong ký ức của một nghệ sĩ được sống gần Bác (28-05-2020)
Bác Hồ và mùa Xuân 60 năm trước (27-03-2020)
Tự phê bình và phê bình theo tư tưởng Hồ Chí Minh - Ý nghĩa định hướng cho công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay (27-12-2019)
Phong cách Hồ Chí Minh về tôn trọng nhân dân (09-12-2019)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về tiêu chuẩn cán bộ phục vụ sự nghiệp cách mạng (25-11-2019)
Nghĩ về lời Bác dạy: “Giáo viên phải chú ý cả tài, cả đức” (18-11-2019)
Học và làm theo phương pháp dân vận Hồ Chí Minh (28-10-2019)
Noi gương Chủ tịch Hồ Chí Minh cần thật cụ thể, thực chất và thiết thực (14-10-2019)
Giá trị soi đường của tác phẩm “Di chúc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh (07-10-2019)
Phát triển văn hóa theo Di chúc của Bác Hồ (23-09-2019)
Tấm lòng Bác Hồ với thiếu niên, nhi đồng (09-09-2019)
Bồi đắp, giữ gìn giá trị đạo đức cốt lõi của cán bộ, đảng viên (07-08-2019)
Xây dựng ý thức tôn trọng nhân dân theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh (31-07-2019)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về tuyên truyền điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua yêu nước (15-07-2019)
Bồi đắp, giữ gìn giá trị đạo đức cốt lõi của cán bộ, đảng viên (02-07-2019)
Chủ tịch Hồ Chí Minh - người thầy của báo chí cách mạng Việt Nam (18-06-2019)
Chủ Nhật, ngày 09/08/2020
Yêu thương và được yêu thương là một khúc nhạc thâm trầm, nghe mãi mà không biết chán.
De Stael

Hãy tha thứ cho những người đã làm bạn bị tổn thương.
Les Brown

Người có tài thấy được điểm mấu chốt, và coi tất cả những thứ khác là dư thừa.
Thomas Carlyle

Hành động có thể không mang tới hạnh phúc, nhưng không có hạnh phúc nào lại thiếu hành động.
William James

Trên đời này chỉ có một thứ mà bất cứ ai cũng không cướp đi được, đó chính là trí tuệ.
Khuyết danh

Người nào dám lãng phí một giờ đồng hồ hãy còn chưa phát hiện ra giá trị của cuộc sống.
Charles Darwin

Sự hào phóng thật sự đối với tương lai là việc đem cho tất cả trong hiện tại.
Albert Camus

Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0236-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn
- Chịu trách nhiệm nội dung: Phó chủ tịch Nguyễn Nho Khiêm
- Giấy phép số: 479/GP-STTTT của Sở Thông tin và Truyền thông cấp ngày 22/05/2020