Học tập đạo đức Hồ Chí Minh
Bản "di chúc" sống
Dễ thường, trên thế giới hiếm có nguyên thủ quốc gia nào trước khi đi xa để lại bản Di chúc bất hủ như Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.

Bác để lại bản Di chúc cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân với mong muốn “Đoàn kết phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, thống nhất, độc lập, dân chủ và giàu mạnh, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng thế giới”.

Bản Di chúc là tác phẩm vô giá trong di sản tinh thần Hồ Chí Minh, kết tinh tư tưởng, đạo đức, tâm hồn “vô cùng cao thượng và phong phú, vô cùng trong sáng và đẹp đẽ” của một vĩ nhân suốt đời phấn đấu hi sinh vì Tổ quốc, vì dân tộc và nhân loại. Nó trở thành một văn kiện lịch sử có một không hai.

 

Bản Di chúc được Bác khởi thảo ngày 10/5/1965, ở tuổi 75, sau đó hàng năm vào tháng 5, Bác tiếp tục sửa chữa, bổ sung, cho đến ngày 10/5/1969, bản Di chúc được hoàn thành. Nhìn vào bút tích Bác để lại trong các LÊsửa chữa, bổ sung, với những dập xóa, thêm bớt, cân nhắc từng ý, từng câu, từng chữ chứng tỏ Bác cẩn trọng đến dường nào, trách nhiệm và tình cảm đối với dân, với nước, với Đảng đến dường nào trước khi ra đi thanh thản. Bản Di chúc được công bố trong lễ tang Bác trên Quảng trường Ba Đình vào 9 giờ sáng ngày 9/9/1969 và đăng trên Báo Nhân dân ngày 10/ 9/1969 đã gây sự xúc động chưa từng có, một niềm cảm phục, kính yêu sâu sắc, không chỉ đối với toàn dân tộc Việt Nam mà với tất cả các dân tộc đang đấu tranh cho hòa bình, độc lập, dân chủ và tiến bộ xã hội trên khắp thế giới.

 

Bản Di chúc là lời tâm huyết, là sự chắt lọc từ thực tế đã trải nghiệm và tài đoán định chính xác, là áng văn độc đáo mà mỗi chữ, mỗi câu giản dị, gần gũi như lời nói thường ngày, cũng thật trang trọng, đúng với văn phong “di chúc”. Bản Di chúc hòa hợp, nhuần nhuyễn giữa cái bình thường, đời thường với cái cao cả, cái vĩ đại, giữa cái điềm đạm, sâu lắng với cái nồng nàn, mãnh liệt, thấm sâu, rọi ánh sáng vào lòng người và thôi thúc hành động.

 

Bản Di chúc bao quát toàn bộ các vấn đề cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh. Tất cả những gì cốt thiết nhất, cơ bản nhất cho sự nghiệp cách mạng nhằm giải phóng dân tộc và đem lại hạnh phúc cho mỗi người đều được Bác căn dặn. Bài viết này, chúng tôi muốn nhấn mạnh đến ba điểm của Di chúc và việc thực hiện.

 

1. Với tư tưởng “không gì quý hơn độc lập, tự do”, “chúng ta thà hi sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, “nước ta là một, dân tộc ta là một” nên mở đầu bản Di chúc, Bác khẳng định: “Cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước của nhân dân ta, dù phải kinh qua gian khổ, hi sinh nhiều hơn nữa, song nhất định thắng lợi hoàn toàn. Đó là một điều chắc chắn”. Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta quyết tâm thực hiện lời Bác, chiến đấu anh dũng, xông lên, xốc tới làm cuộc Tổng tiến công mùa xuân 1975 đưa cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước đến thắng lợi hoàn toàn. Đây là thành quả to lớn nhất, vĩ đại nhất của nhân dân ta, đất nước ta, mở ra một thời kì cho sự phát triển của đất nước, thỏa tâm nguyện của Bác.

 

2. Đồng thời Di chúc cũng chỉ ra những công việc lớn sau ngày thắng Mĩ. Tháng 5/1968 sau khi xem lại một số bản thảo Di chúc, Bác viết bổ sung: “Đầu tiên là công việc đối với con người”, trước tiên là đối với “những người đã dũng cảm hi sinh một phần xương máu”, các liệt sĩ, thương binh, cha mẹ và vợ con họ, với bộ đội và thanh niên xung phong, với thanh niên, phụ nữ, nông dân,… cho đến những nạn nhân của chế độ cũ… mau chóng hàn gắn vết thương chiến tranh “khôi phục và mở rộng các ngành kinh tế, phát triển công tác vệ sinh, y tế; sửa đổi chế độ giáo dục cho phù hợp với hoàn cảnh mới, củng cố quốc phòng…”. Bác dặn kĩ càng: “Công việc trên đây rất to lớn, nặng nề và phức tạp, mà cũng rất vẻ vang. Đây là cuộc chiến đấu chống lại những gì đã cũ kĩ, hư hỏng, để tạo ra những cái mới mẻ, tốt tươi. Để giành lấy thắng lợi trong cuộc chiến đấu khổng lồ này cần phải động viên toàn dân, tổ chức và giáo dục toàn dân, dựa vào lực lượng vĩ đại của toàn dân”. Tư tưởng “vị nhân dân” của Bác đã soi rọi con đường lắm gian khó, chông gai và thử thách, nhưng cũng đem lại nhiều thắng lợi và vinh quang hơn nửa thế kỉ qua của cách mạng Việt Nam. Nhiều nhân tố “mới mẻ, tươi tốt” đã xuất hiện, nhưng cũng còn cái “cũ kĩ, hư hỏng” vẫn chưa được loại trừ. Hiện nay, Đảng và Nhà nước đang sát cánh cùng nhân dân xây dựng một xã hội: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Tuy khó khăn, thách thức còn nhiều nhưng cơ hội cũng không ít, nếu chúng ta biết thực hiện đúng đắn và nhất quán tư tưởng “vị nhân dân”, “đầu tiên là công việc đối với con người” mà Bác từng đau đáu suốt một đời “việc gì có lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh”. Bác vẫn thường nhắc câu nói cửa miệng của người dân Quảng Bình “Dễ trăm lần không dân cũng chịu. Khó vạn lần dân liệu cũng xong”.

 

3. Di chúc cũng chỉ rõ, việc quan trọng trước tiên là “phải chỉnh đốn Đảng” bởi “Đảng ta là một đảng cầm quyền. Mỗi đảng viên và cán bộ phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thực sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư. Hãy gìn giữ Đảng ta thật trong sạch, phải xứng đáng là người lãnh đạo, là đầy tớ trung thành của nhân dân”, phải “làm cho mỗi đảng viên, mỗi đoàn viên, mỗi chi bộ đều ra sức làm tròn nhiệm vụ Đảng giao phó cho mình, toàn tâm, toàn ý phục vụ nhân dân. Làm được như vậy, thì dù công việc to lớn mấy, khó khăn mấy, chúng ta cũng nhất định thắng lợi”. Cách mạng ngày càng tiến triển, đi lên với những thuận lợi, nhưng cũng không ít khó khăn, để giữ vững vai trò lãnh đạo, Đảng phải chỉnh đốn để tăng cường sức mạnh, giữ vững niềm tin yêu của toàn dân đối với mình. Muốn vậy, Bác yêu cầu: “các đồng chí từ Trung ương đến các chi bộ phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình”, “trong Đảng phải thực hành dân chủ rộng rãi”, “phải thường xuyên và nghiêm chỉnh phê bình và tự phê bình”, “phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thực sự cần, kiệm liêm, chính, chí công vô tư”. Trong thực tế, sinh thời, Bác đã thấy “có những người trong đấu tranh thì hăng hái, trung thành, không sợ nguy hiểm, không sợ cực khổ, không sợ quân địch, nghĩa là có công với cách mạng. Song đến khi có nhiều quyền hạn trong tay thì đâm ra kiêu ngạo, xa xỉ, phạm vào tham ô, lãng phí, quan liêu, không tự giác, mà biến thành người có tội với cách mạng”(1). Và, Bác chỉ rõ nguyên nhân sâu xa đó là chủ nghĩa cá nhân. Vì thế, năm 1958, Bác cho in tác phẩm Đạo đức cách mạng, Bác viết: “Chủ nghĩa cá nhân là một trở ngại lớn cho việc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Cho nên thắng lợi của chủ nghĩa xã hội không thể tách rời thắng lợi của cuộc đấu tranh trừ bỏ chủ nghĩa cá nhân”(2). Năm 1969 Bác lại viết tiếp bài báo Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân. Hiện nay, mặt trái của cơ chế thị trường đang gây nên sự xuống cấp nghiêm trọng, suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức xã hội. Chủ nghĩa cá nhân cực đoan, cơ hội, thực dụng, lối sống buông thả, chạy theo dục vọng vật chất thấp hèn đang có chiều hướng gia tăng. Trong số đó có không ít cán bộ, đảng viên có chức, có quyền, có cả cán bộ cấp cao phải được ngăn chặn, đào thải. Chính vì vậy Ban chấp hành Trung ương khóa XI đã đề ra mục tiêu, phương châm và bốn cụm giải pháp nhằm xây dựng chỉnh đốn Đảng. Bốn cụm giải pháp đó là: nhóm giải pháp về phê bình và tự phê bình, nhóm giải pháp về tổ chức cán bộ, nhóm giải pháp về cơ chế chính sách, nhóm giải pháp về công tác giáo dục chính trị tư tưởng. Từ năm 2006 Đảng đã thường xuyên tổ chức việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Thực hiện Nghị quyết Đại hội X, Bộ Chính trị đã ban hành chỉ thị 06 – CT/TW, ngày 7/11/2006 về tổ chức cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Năm 2007, học tập chuyên đề “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân và Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh”. Năm 2008, học tập tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, quan liêu và tác phẩm Sửa đổi lề lối làm việc. Năm 2009, học tập tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về nâng cao ý thức trách nhiệm, hết lòng, hết sức phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân và 40 năm thực hiện Di chúc Hồ Chí Minh. Năm 2010, học tập tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh, là đạo đức, là văn minh gắn với công tác tổ chức và tiến hành đại hội Đảng các cấp. Năm 2011, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị 03 – CT/TW ngày 14/5/2011 về Tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương Hồ Chí Minh. Qua 7 năm, cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đã thu được những kết quả tốt đẹp, góp phần vào công tác xây dựng chỉnh đốn Đảng và thực hiện thắng lợi đường lối đổi mới của Đảng.

 

Nhìn lại cả chặng đường 45 năm phấn đấu thực hiện Di chúc của Bác, ngoài những việc làm tốt, chúng ta không khỏi băn khoăn, trăn trở vì còn những việc chưa làm được đúng như Di chúc của Bác. Mỗi lúc khó khăn, trở ngại, đọc lại Di chúc chúng ta được Bác truyền cảm thêm sức mạnh mới đúng như lời một nhà sử học người Mĩ là J.Stenson: “Tuy một số đông người đã tha hóa chạy theo cuộc sống hưởng thụ vật chất, bất chấp cả nhân phẩm đạo đức, coi sự hưởng thụ là mục đích của cuộc sống. Nhân loại lại tìm về tấm gương sáng ngời nhân cách của Hồ Chí Minh, một tấm gương cho mọi thế hệ tiếp sau”.

 

Từ thực tiễn 45 năm thực hiện Di chúc và hướng phát triển tương lai, chúng ta có thể nói được rằng: bản Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh chắc chắn sẽ hiển hiện cùng thời gian năm tháng, mãi mãi là bản di chúc sống, là cương lĩnh chính trị, cương lĩnh hành động đặc biệt để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam vững mạnh.

 

Xã hội ngày càng phát triển, con người phát triển, cách mạng đi lên, công cuộc đổi mới ngày càng thu những thắng lợi mới, cho nên cần nghiên cứu sâu hơn nữa, rộng hơn nữa ánh sáng phát ra từ Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh

 

Lê Xuân Đức

(vannghequandoi.com.vn)

 

 

 

 

CÁC TIN KHÁC
Từ trong ký ức của một nghệ sĩ được sống gần Bác (28-05-2020)
Bác Hồ và mùa Xuân 60 năm trước (27-03-2020)
Tự phê bình và phê bình theo tư tưởng Hồ Chí Minh - Ý nghĩa định hướng cho công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng hiện nay (27-12-2019)
Phong cách Hồ Chí Minh về tôn trọng nhân dân (09-12-2019)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về tiêu chuẩn cán bộ phục vụ sự nghiệp cách mạng (25-11-2019)
Nghĩ về lời Bác dạy: “Giáo viên phải chú ý cả tài, cả đức” (18-11-2019)
Học và làm theo phương pháp dân vận Hồ Chí Minh (28-10-2019)
Noi gương Chủ tịch Hồ Chí Minh cần thật cụ thể, thực chất và thiết thực (14-10-2019)
Giá trị soi đường của tác phẩm “Di chúc” của Chủ tịch Hồ Chí Minh (07-10-2019)
Phát triển văn hóa theo Di chúc của Bác Hồ (23-09-2019)
Tấm lòng Bác Hồ với thiếu niên, nhi đồng (09-09-2019)
Bồi đắp, giữ gìn giá trị đạo đức cốt lõi của cán bộ, đảng viên (07-08-2019)
Xây dựng ý thức tôn trọng nhân dân theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh (31-07-2019)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về tuyên truyền điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua yêu nước (15-07-2019)
Bồi đắp, giữ gìn giá trị đạo đức cốt lõi của cán bộ, đảng viên (02-07-2019)
Chủ tịch Hồ Chí Minh - người thầy của báo chí cách mạng Việt Nam (18-06-2019)
Phong cách ứng xử của Hồ Chí Minh (11-06-2019)
Tư tưởng Hồ Chí Minh về trọng dụng trí thức và những gợi mở cho hôm nay (29-05-2019)
Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh định hướng cho cách mạng Việt Nam (20-05-2019)
Bác Hồ với văn hóa nghệ thuật (10-05-2019)
Chủ Nhật, ngày 31/05/2020
Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0236-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn
- Chịu trách nhiệm nội dung: Phó chủ tịch Nguyễn Nho Khiêm
- Giấy phép số: 479/GP-STTTT của Sở Thông tin và Truyền thông cấp ngày 22/05/2020