VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Việt Nam học gì từ thành công kì diệu của điện ảnh Iran?


Không cảnh nóng, không bạo lực, không bia rượu, lại có vốn đầu tư không quá cao nhưng điện ảnh Iran vẫn vươn mình ra thế giới, đến các liên hoan phim danh tiếng. Chúng ta có học được gì từ họ?
Đó là một phần nội dung trong hội thảo Kinh nghiệm thành công quốc tế của điện ảnh Iran diễn ra tại Hà Nội vào sáng qua 29/10.


5 năm Iran nỗ lực đưa điện ảnh ra thế giới
Iran được biết đến như một nền điện ảnh hội tụ nhiều tinh hoa, có nhiều phim kinh phí rất thấp nhưng lại thành công vang dội. Có thể kể đến, bộ phim The Salesman - Người bán hàng của đạo diễn Iran Asghar Farhadi, đã được xướng tên hạng mục Phim nước ngoài xuất sắc nhất tại Oscar 2016. Trước đó, vào năm 2012, Farhadi với A Separation - Ly thân cũng từng giành chiến thắng tại giải Oscar và giải Quả Cầu Vàng. Năm 1998, Children of Heaven - Những đứa trẻ đến từ thiên đườngcũng đã từng lọt vào đề cử Oscar cho Phim nước ngoài xuất sắc nhất.
 
Không cảnh nóng, không bạo lực, không bia rượu, đặt trong tầm kiểm soát gắt gao nhưng điện ảnh Iran vẫn vươn mình ra thế giới, đến các liên hoan phim danh tiếng. Điều gì đã tạo nên sự kỳ diệu đó? Vì sao điện ảnh Iran lại nhận được nhiều sự trọng vọng đến thế? Đó là câu hỏi những người làm phim Iran nhận được trong cuộc hội thảo sáng 29/10, tại Hà Nội.
Nhà phê bình phim Mohammad Attebbai cho biết, họ đã từng mất khoảng 5 năm kiên nhẫn đưa điện ảnh Iran đến với quốc tế. Mohammad bảo mình may mắn vì đã được tham gia vào quá trình vận động và rà soát phim Iran trong thời điểm đó
"Chính phủ Iran luôn hỗ trợ điện ảnh và thành lập Quỹ điện ảnh từ năm 1984. Ban đầu là phát hành, sau là sản xuất phim. Chúng tôi từng gửi phim Iran bằng điện tín đến 300 liên hoan phim trên thế giới nhưng chỉ nhận được 2 thư phản hồi. Có lẽ khi đó, họ cho rằng, điện ảnh Iran không tồn tại" – Mohammad nói.
Theo nhà phê bình phim Mohammad, điều may mắn với họ là tất cả các phim Iran sản xuất đều có một đầu mối duy nhất - thông qua Quỹ điện ảnh để gửi đến các LHP quốc tế. "Chúng tôi đã học từng chút một, cố gắng, kiên trì từng chút một, và sau 5 năm bị từ chối thì phim của chúng tôi được lựa chọn.
Tôi hiểu nỗi khát khao của những nhà làm phim trẻ nhưng cũng khuyên các bạn nên thận trọng. Hiện tại có rất nhiều LHP quốc tế giả mạo, không giúp ích gì cho các bộ phim của các bạn" – Mohammad nói.
Rouhollah Hejazi, đạo diễn phim The dark room - Buồng tối, chia sẻ: “Với những cảnh quay “nhạy cảm”, chúng tôi đã có cách khắc phục. Nó đòi hỏi chúng tôi sáng tạo hơn. Chẳng hạn như vấn đề tình dục và bạo lực trong phim, chúng tôi xử lý bằng ánh sáng, âm thanh, góc máy, hay cảm xúc... Chúng tôi luôn cố gắng chuyển tải, lột tả các vấn đề bạo lực, tình dục thông qua ngôn ngữ của nghệ thuật”.
Hai vị đạo diễn và nhà phê bình phim của Iran chia sẻ, họ rất vui khi bộ phim The dark room - Buồng tối được tham dự LHP Quốc tế Hà Nội lần này và "chúng tôi sẽ nghĩ đến việc thực hiện phim mà khán giả Iran và Việt Nam cùng yêu mến".
 
Kinh nghiệm nào cho Việt Nam?
Tới dự hội thảo, đạo diễn Đặng Nhật Minh chia sẻ cảm nhận riêng của mình về điện ảnh Iran: “Lần đầu tiên biết tới những bộ phim của Iran, tôi thấy bất ngờ đến kinh ngạc. Tôi đã viết nhiều bài báo nói về việc chúng ta phải học hỏi kinh nghiệm từ điện ảnh Iran.
  
Qua việc tiếp xúc với các đạo diễn, nhà làm phim Iran ở các kỳ liên hoan phim, tôi hiểu, điều đầu tiên và rất quan trọng khiến điện ảnh Iran thành công xuất phát từ nhân cách của các nghệ sĩ, của những người làm phim. Họ hoàn toàn đứng về phía nhân dân, yêu và gắn bó với những con người bình thường trong xã hội".
"Trong phim ảnh của tôi có một phần tinh thần điện ảnh Iran, thành công của tôi cũng nhờ tiếp thu kinh nghiệm làm phim của Iran, và tôi biết ơn họ. Với tôi, Iran mới là cường quốc điện ảnh chứ không phải Hollywood" - đạo diễn của Bao giờ cho đến tháng Mười khẳng định.
Đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp thì chia sẻ: "Khi còn là sinh viên, mới làm quen với điện ảnh tôi đã luôn được nghe sự so sánh giữa điện ảnh Việt Nam và Iran. Tôi cũng nghe những câu hỏi tại sao Iran có thể thành công với những bộ phim kinh phí sản xuất thấp? Tôi rất ngưỡng mộ điện ảnh Iran, nhưng hồi đó tôi vẫn có sự băn khoăn nhất định".
"Các bộ phim của Việt Nam hiện tại nghiêng quá nhiều về yếu tố hài hước, hành động, nên mỗi khi thực hiện dự án phim mới, tôi luôn nhận được câu hỏi từ các nhà phát hành như: Bộ phim có ăn khách không? Có hướng tới đối tượng khán giả trẻ? Có ngôi sao nào được theo dõi nhiều trên mạng xã hội không?... Họ luôn bàn bạc dự án phim dưới góc nhìn kinh doanh chứ không phải một tác phẩm nghệ thuật.

Ban đầu, tôi cho điều đó bình thường với suy nghĩ, một nền điện ảnh muốn phát triển thì phải đa dạng và việc lôi kéo công chúng đến rạp rất quan trọng. Tuy nhiên, khi nhận thấy những đòi hỏi quá nhiều về tính thương mại, làm sao để công chúng trẻ tuổi mua vé thật nhiều, cười hoặc sợ thật nhiều... tôi cũng bị ảnh hưởng", Nguyễn Hoàng Điệp nói.
"Sau khi đã có nhiều trải nghiệm trong nghề, tôi mới hiểu những câu hỏi trước đây về điện ảnh Iran. Tôi học được từ họ cách kể câu chuyện gần gũi với đời sống chứ không để tâm quá nhiều đến kỹ thuật, sự cầu kỳ về kỹ xảo hay ngân sách nhà nước” - Nguyễn Hoàng Điệp nhận xét.


Đừng chỉ quan tâm tới gọi vốn và bán vé
"Khi làm phim, tôi trăn trở với câu hỏi làm thế nào để đem nghệ thuật đến với những người cần nhưng không có cơ hội tiếp cận? Làm thế nào để thông qua điện ảnh chúng ta có thể chia sẻ với nhau những suy tư, những trải nghiệm để điện ảnh giúp cuộc sống của chúng ta công bằng hơn, hòa hợp hơn, sáng tạo hơn, cởi mở và mạnh mẽ hơn...
Tôi không muốn chỉ quan tâm đến việc dễ gọi vốn, bán được nhiều vé, hay chiều theo thị hiếu khán giả - thứ đang hàng ngày thay đổi". (Đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp).

Tiểu Phong
(thethaovanhoa.vn)
CÁC TIN KHÁC
Gian nan đưa truyện cổ tích, dân gian lên phim (15-11-2018)
Nhà văn Bảo Ninh nhận Giải thưởng Văn học châu Á tại Hàn Quốc (14-11-2018)
Lối đi nào cho nghệ thuật truyền thống? (13-11-2018)
Tìm thấy ‘kho báu’ của tác giả đoạt giải Nobel Văn học Naguib Mahfouz (12-11-2018)
Gần 1.200 tác phẩm tham dự Cuộc thi ảnh đẹp du lịch “Tuyệt vời Đà Nẵng ơi” (10-11-2018)
"Những dòng sông kể chuyện" (09-11-2018)
Trần Đăng Khoa rời xa danh hiệu thần đồng thơ như thế nào? (08-11-2018)
Sau giải thưởng là cơ hội hợp tác (07-11-2018)
Bước chuyển mình của truyện tranh Việt (06-11-2018)
Liên hoan Ca trù toàn quốc tại Hà Tĩnh: Hội ngộ các hình thức diễn xướng độc đáo (05-11-2018)
Giải cơn khát kịch bản sân khấu (02-11-2018)
Văn chương làm sáng đẹp số phận (01-11-2018)
Quy chế giám định tác phẩm mỹ thuật, nhiếp ảnh: Sẽ không còn tranh nhái, ảnh chôm? (31-10-2018)
Tranh được vẽ bằng trí tuệ nhân tạo có giá 432.000 USD (29-10-2018)
Khi nghệ thuật Tuồng, Dân ca kịch, Bài chòi hội tụ (26-10-2018)
Triển lãm tranh cắt giấy của nhà văn Andersen: Hấp dẫn không kém… truyện cổ tích (25-10-2018)
Đề cử Giải Mai Vàng 2018: Nhiều MV, ca khúc ăn khách (24-10-2018)
Không giao việc thẩm định tác phẩm mỹ thuật cho tư nhân (23-10-2018)
Âm nhạc, múa đương đại thành liệu pháp tinh thần (22-10-2018)
Nhiều chương trình nghệ thuật dành cho "một nửa của thế giới" (19-10-2018)
Thứ năm, ngày 15/11/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn