VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Văn học thiếu nhi có là “mỏ vàng” cho phim hoạt hình?

Mặc dù văn học thiếu nhi được xác định là mỏ vàng cho phim hoạt hình, tuy nhiên “mỏ vàng” này vẫn chưa được khai thác triệt để.
Chưa nhiều phim hoạt hình được chuyển thể từ tác phẩm văn học
Không chỉ riêng phim hoạt hình dành cho trẻ em mà ngay cả phim điện ảnh, phim truyền hình thì tác phẩm văn học luôn được đánh giá cao khi lựa chọn làm kịch bản chuyển thể.
 

Tuy nhiên, khác với các thể loại phim khác, phim hoạt hình với đặc thù riêng thì số lượng kịch bản được chuyển thể từ tác phẩm văn học vẫn chưa nhiều.

Hãng phim hoạt hình Việt Nam từ khi ra đời (1959) đến nay có khoảng hơn 500 phim hoạt hình. Tuy nhiên số lượng phim được chuyển thể từ tác phẩm văn học chưa đầy 20%. Giai đoạn đầu khi phim hoạt hình ra đời thì số lượng kịch bản chuyển thể từ các tác phẩm văn học nhiều hơn giai đoạn hiện nay.

Lý giải vì sao “kho tàng” văn học thiếu nhi phong phú như vậy nhưng số lượng phim hoạt hình được chuyển thể không tăng theo thời gian như hiện nay, nhà biên kịch Phạm Thanh Hà cho rằng: Bởi hiện nay chủ đề các bộ phim hoạt hình rộng hơn rất nhiều, không chỉ là văn học mà còn cả kỹ năng, đời sống xã hội. Hơn nữa ngôn ngữ hoạt hình, tức là một kiểu kể chuyện khác bằng hình ảnh dựa trên những nét vẽ giàu tính giả định, ước lệ, khoa trương… phần nào gần gũi với sáng tác của văn học dân gian, đặc biệt là ở mảng truyền thuyết, cổ tích… Nhà biên kịch chỉ cần thể hiện sát với cốt truyện dân gian, kịch bản đã mang đậm chất hoạt hình mà ít cần tới sự sáng tạo về cốt truyện, xung đột, kịch tính, sự biến ảo, phép màu, những điều thần kỳ, màu nhiệm… Thực tế, trên thế giới, có rất nhiều bộ phim hoạt hình chuyển thể rất sát với các tác phẩm văn học dân gian và đã thu được thành công, trở thành những bộ phim hoạt hình kinh điển như phim hoạt hình Nàng Bạch Tuyết và bẩy chú lùn, Công chúa Lọ Lem, Người đẹp và quái vật, Nàng công chúa ngủ trong rừng, Nàng tiên cá, Bầy chim thiên nga… Ở Việt Nam, các nhà biên kịch cũng lựa chọn từ những tác phẩm văn học lấy cảm hứng từ dân gian để chuyển thể như Sơn Tinh, Thuỷ Tinh; Chuyện Ông Gióng; Âu Cơ - Lạc Long Quân, Trường ca Đam San… hay xây dựng kịch bản trên những tác phẩm dân gian được các nhà văn viết lại như: Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam của Nguyễn Đổng Chi, Chuyện hoa, chuyện quả của Phạm Hổ…

Ngoài các phim hoạt hình “xa xưa” được chuyển thể từ văn học dân gian, sự tích, truyền thuyết thì những tác phẩm của nhà văn cũng được chuyển thể như: Mèo con (chuyển thể từ truyện Cái Tết của Mèo con của nhà văn Nguyễn Đình Thi), Dế Mèn (1979) (chuyển thể từ truyện Dế Mèn phiêu lưu ký của nhà văn Tô Hoài); Hiệp sĩ trán dô (chuyển thể từ truyện Thằng quỷ gỗ của Nguyễn Quang Thiều), Tít và mít (chuyển thể từ tuyện tranh Tí quậy của Đào Hải)… cùng một số kịch bản được chuyển thể từ các nhà văn Trần Ninh Hồ, Trần Đức Tiến, Viết Linh, Vũ Duy Thông…


Khi nào thì việc chuyển thể kịch bản hoạt hình từ văn học trở thành trào lưu?

Nhà biên kịch Phạm Thanh Hà cho rằng, ngoài “điều kiện” tác phẩm văn học cần có chứa đựng chất điện ảnh tiềm tàng bao gồm cốt truyện, tình huống, nhân vật, hành động, tư tưởng chủ đề, ngôn ngữ giàu chất điện ảnh… thì lợi thế từ tác phẩm văn học được lựa chọn chuyển thể thành kịch bản phim hoạt hình là câu chuyện có ý tứ, đã được thẩm định qua thời gian, đã được công chúng đón nhận. Thậm chí tên tuổi của nhà văn đã gây tiếng vang trong lòng bạn đọc, tạo sức hút… như một sự “bảo đảm” để công chúng tiếp tục theo dõi bất cứ tác phẩm nào liên quan.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là cứ tác phẩm văn học nổi tiếng, đã được giải thưởng lớn của nhà văn tên tuổi là “an toàn” và nhà biên kịch yên tâm “chuyển thể”. Bởi lẽ ngôn ngữ của văn chương khác với ngôn ngữ của điện ảnh. Ngôn ngữ của văn học có thể vượt qua mọi trở ngại, mọi giới hạn để kể, để truyền tải những gì nhà văn muốn gửi gắm. Trong khi đó, ngôn ngữ điện ảnh được giới hạn bởi hình ảnh - những gì nhìn thấy, hiện thực hóa trí tưởng tượng. Do đó, nếu tác phẩm văn học không chứa đựng chất điện ảnh thì khó chuyển thể. Đấy là chưa kể, nếu tác phẩm văn học quá nổi tiếng, quá in sâu vào tâm trí người đọc thì khó mà “thoát” ra khỏi tâm trí nếu chuyển thể không thành công.

Với câu hỏi khi nào thì việc chuyển thể kịch bản hoạt hình từ văn học trở thành xu hướng cho các nhà biên kịch, nhà biên kịch Phạm Thanh Hà cho rằng xu hướng này đã và đang tồn tại ở nhiều nước, khi tác phẩm văn học gây tiếng vang, có sức ảnh hưởng lớn đến công chúng thì sẽ được tận dụng mọi điều kiện. Từ tác phẩm văn học, thành phim hoạt hình, truyện tranh, game, đồ chơi, các sản phẩm ăn theo (in hình ảnh nhân vật lên cốc, đồ lưu niệm, quần áo, mũ nón, giày dép…). Điều này có nghĩa là, khi nào những người cầm bút của chúng ta tạo ra được câu chuyện gây hiệu ứng mạnh, có sức ảnh hưởng lớn tới công chúng và được chuyển thể thành phim hoạt hình thành công, nhân rộng hiệu ứng tích cực đó lên thì chừng đó mới trở thành xu hướng.

Được biết, cách đây mấy năm dự án thực hiện lại bộ phim hoạt hình Dế mèn phiêu lưu ký từ tác phẩm cùng tên của nhà văn Tô Hoài bị gặp khó khăn về kinh phí. Còn trung tâm sản xuất phim hoạt hình của Đài truyền hình Việt Nam cũng từng ký hợp đồng chuyển thể tác phẩm “Có hai con mèo ngồi bên cửa sổ” của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh.

Hiện nay, mặc dù đều đặn hàng năm kịch bản phim hoạt hình vẫn được đội ngũ biên kịch lựa chọn từ tác phẩm văn học để chuyển thể nhưng vẫn còn rất ít. Những tác phẩm văn học dài hơi, ít nhiều đã gây tiếng vang trong nhiều năm qua của nhà văn Tô Hoài, Nguyễn Nhật Ánh, Trần Hoài Dương… rất có thể sẽ là nguồn kịch bản tương lai được các nhà làm phim hoạt hình lựa chọn. Tuy nhiên từ tác phẩm văn học thành phim hoạt hình thành công đến đâu lại là do tài năng và các yếu tố kỹ thuật hỗ trợ từ đội ngũ làm phim.

Hiền Nguyễn
(vanhocquenha.vn) 

CÁC TIN KHÁC
Khi những người trầm cảm đến với múa và vẽ (22-09-2017)
Nhạc hàn lâm Việt sẽ có thêm “bà đỡ” tinh thần (21-09-2017)
Hai liên hoan múa quốc tế tổ chức tại Việt Nam (20-09-2017)
Bộ phim ''Cha cõng con'' được chọn tham dự Oscar 2018 (19-09-2017)
Phép thử cho ảnh khỏa thân (18-09-2017)
Thần đồng nghệ thuật bây giờ về đâu? (15-09-2017)
Lễ trao giải âm nhạc MAMA lần đầu tổ chức ở Việt Nam (13-09-2017)
Văn học tuổi 20: Cuộc gặp của tình yêu văn chương (12-09-2017)
Quản lý lễ hội dân gian: Gian nan tìm quy chế chuẩn (11-09-2017)
Nhiếp ảnh nữ - Hành trình gian khó để đạt ước mơ (08-09-2017)
Văn học chiến tranh sang trang mới (07-09-2017)
Hỗ trợ các sinh viên tài năng của Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam (06-09-2017)
Thử hình dung về Liên hoan Nghệ thuật biểu diễn Thế giới tại Đà Nẵng - Bùi Văn Tiếng (05-09-2017)
Hò khoan trên quê hương Đại tướng được công nhận di sản Quốc gia (01-09-2017)
Ấn tượng chung kết cuộc thi sáng tác ca khúc ca ngợi quan hệ Lào-Việt (31-08-2017)
Ứng xử với văn hóa đọc (30-08-2017)
Phim Việt tìm cơ hội khẳng định (29-08-2017)
Tài năng hàn lâm ở Việt Nam còn thiệt thòi (28-08-2017)
Mang âm nhạc thắp sáng niềm tin cho bệnh nhân ung thư (25-08-2017)
Hiện thực cuộc sống và hiện thực nhiếp ảnh (24-08-2017)
Thứ bảy, ngày 23/09/2017
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn