VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Đấu giá tác phẩm nghệ thuật bao giờ chuyên nghiệp?

Việc chưa đưa ra những “chuẩn” cần có của một phiên giao dịch đấu giá tác phẩm nghệ thuật vẫn là một sự thiếu chuyên nghiệp.
Kể từ phiên đấu giá tác phẩm nghệ thuật đầu tiên được xem là chuyên nghiệp của nhà Lạc Việt vào ngày 28/ 5/2016 đến nay trong hơn 2 năm đã có hàng chục phiên của nhiều nhà đầu giá diễn ra. Và không ít phiên bị “dính” tranh giả hay nghi án tranh giả. Việc chưa đưa ra những “chuẩn” cần có của một phiên giao dịch, nên vẫn là một sự thiếu chuyên nghiệp.

Đấu giá tác phẩm nghệ thuật, thật ra không mới ở thị trường mỹ thuật Việt Nam. Năm 1923 tại Hà Nội, 4 bức tranh của họa sĩ Nam Sơn (1890- 1973) là Ông già Kim Liên, Cô gái Bắc kỳ, Nhà nho xứ Bắc, Tĩnh vật đã tham gia một cuộc đấu xảo và bán thành công. Đây được xem là cột mốc sớm nhất của thị trường mỹ thuật Việt Nam. Do nhiều lý do về lịch sử nên thị trường này gần như “đóng cửa” suốt mấy chục năm ở Việt Nam.

Thị trường đấu giá thật giả chưa phân định.

Trong hơn 2 năm nay, thấy rõ tiềm năng thị trường mua bán tác phẩm nghệ thuật mang lợi nhuận cao ở Việt Nam nên nhiều nhà đấu giá lần lượt ra mắt, cùng các phiên đấu giá tác phẩm nghệ thuật cũng liên tiếp được tổ chức định kỳ, tạo nên một sự sôi động khá lạc quan.

Theo thống kê chưa đầy đủ, Hà Nội hiện có gần 20 nhà bán đấu giá chuyên nghiệp có tên đăng ký tại Sở Tư pháp TP Hà Nội. Tối ngày 17/12/2016, Lý Thị (Lythi Auction) tổ chức phiên đấu giá đầu tiên tại TP.HCM, với 14/26 tác phẩm nghệ thuật được bán. Hoạt động sôi nổi và liên tục nhất là Chọn (Chọn Auction House), trung bình mỗi tháng một phiên. Ngoài ra còn có PI (Hà Nội), vài chục nhóm đấu giá tranh trên mạng, hoạt động mạnh nhất là Vietnam Art Space (9.400 thành viên) và Viet Art Now (4.200 thành viên), sàn giao dịch Công ty Tầm nhìn Mỹ thuật Đông Dương (Indochine Art). Chưa nói đến những phiên đấu giá từ thiện của Nhà Chống Lũ, Live To Love Vietnam, Operation Smile Vietnam… cũng đã thu hút nhiều tác phẩm nghệ thuật giá trị.

Tuy có kích thích sự phát triển của thị trường mỹ thuật nhưng hoạt động của các nhà đấu giá gặp không ít vấn đề. Nhà đấu giá PI là một điển hình, không ít lần PI bị phát hiện “ghi bừa” tên tác giả- họa sĩ vào tranh “không rõ xuất xứ” mang ra đầu giá, rồi bị chính những họa sĩ có tên đó phát hiện không phải tranh của mình. Gần nhất là vụ ghi tên họa sĩ Phạm Hà Hải vào một bức tranh “vô danh”, khi bị chính họa sĩ phát hiện thì vội xóa tên, và vẫn mang đấu giá.

Chọn gây chú ý nhiều trong giới bởi đã thực hiện được 16 phiên đấu giá với khoảng hơn 600 tác phẩm trong khoảng 2 năm nay, nhưng đây cũng là nhà bị “dính” nghi án tranh giả gây xôn xao dư luận nhiều nhất ở các lô tranh mang tên các họa sĩ Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Điển hình bức “Phố cũ” đề tác giả Bùi Xuân Phái trong một phiên đấu giá năm 2017 của Chọn, nó giống hệt bức cùng tên, cùng tác giả trong phiên đấu giá của Sotheby’s (Singapore) năm 2006 và phiên đấu giá của Christie’s (HongKong- Trung Quốc) năm 2014. Vụ mới nhất là tháng 7/2018 nhà sưu tập Phạm Việt Phương (Hà Nội) gửi đến Chọn bức tranh lụa chân dung bé gái, tên tác phẩm: “Con gái nhà văn Dương Thu Hương”, tác giả Vũ Giáng Hương, sáng tác năm 1995, chữ kí “Huong 95” góc dưới phải, mức giá đề xuất 3000 USD, tác phẩm đã được trưng bày công khai trước công chúng tại nhà đấu giá Chọn, và kết quả phát hiện đây là bức tranh giả mạo chữ ký họa sĩ Vũ Giáng Hương.

Cho tới hôm nay thì nhiều vụ việc thế nào vẫn là “ẩn số”, chưa tính đến những lời đồn về việc rửa tiền qua các phiên đấu giá như tạo người mua ảo để tăng giá tác phẩm…

Khi nhà đấu giá thiếu chuyên nghiệp

Khi họp báo xử lý vụ tranh mang chữ ký giả mạo họa sĩ Vũ Giáng Hương của Chọn, Giám đốc điều hành Trần Quốc Hùng cho biết: “Việc thẩm định các tác phẩm đấu giá hoàn toàn bằng mắt nhìn. Tuy nhiên, đơn vị đấu giá không thể cung cấp tên tuổi các thành viên của Hội đồng thẩm định vì đây là uy tín của cá nhân”. Với bức tranh “Phố cũ”, dù con trai của họa sĩ Bùi Xuân Phái khẳng định với truyền thông là giả nhưng không ai đưa được chứng cứ thuyết phục nên sự việc rơi vào quên lãng. Rồi những bức tranh của các họa sĩ đương thời hoặc tranh có thể xác thực dễ dàng khi bị nghi ngờ cũng không được các nhà đấu giá quyết liệt làm rõ trắng đen. Rất nhiều sự cố chưa được các nhà đấu giá nghệ thuật giải quyết thấu đáo cho thấy quy trình hoạt động của họ còn non kém, thiếu chuyên nghiệp.

 

 Bức tranh của họa sĩ Nguyễn Văn Đông vẽ (bên phải), bức tranh giả chữ ký họa sĩ Vũ Giáng Hương (bên trái).

Chủ tịch Hội Mỹ thuật Việt Nam Trần Khánh Chương từng chia sẻ: “Một bức tranh hoặc hiện vật đưa ra đấu giá nếu có nghi vấn về mức độ thật, giả thì chủ sở hữu và nhà đấu giá phải chịu trách nhiệm xác minh. Điều này vừa để khẳng định uy tín của nhà đấu giá, vừa là cơ hội đưa vấn nạn tranh giả ra pháp luật”. Nhưng chẳng có nhà nào có trách nhiệm “truy” xem sự thật ở đâu, mà chỉ trốn tránh bằng cách “hạ” xuống không giao dịch, hoặc lấp liếm bằng những kiểu như “không biết”, “không rõ”…

Thị trường tác phẩm nghệ thuật ở Việt Nam còn non trẻ, nhưng với thế giới thì đây là một thị trường rất sôi động, các tác phẩm được bàn đấu giá được xem là tài sản có thể thế chấp ngân hàng, hay là “bất động sản” thuộc gia tài của chủ nhân… Nên việc đấu giá các tác phẩm mỹ thuật Việt Nam phải có sự minh bạch. Ít nhất là vai trò của các nhà thẩm định có đủ Tâm- Tầm- Uy tín trong giới, để tăng giá trị thẩm định tác phẩm. Nếu không làm việc cẩn trọng, để xảy ra nhiều sự cố liên quan đến tính minh bạch thì càng làm cho thị trường mỹ thuật trong nước bị sụt giảm niềm tin. Nhà đấu giá nghệ thuật với tư cách là người trung gian, cây cầu kết nối tác giả, người sở hữu với nhà sưu tầm, công chúng phải đi đến tận cùng trách nhiệm của mình.

Đã tới lúc cần quy chuẩn hóa, đặt ra tiêu chuẩn về vốn, uy tín, đội ngũ chuyên gia, quy trình hoạt động... để trở thành một nhà đấu giá nghệ thuật chuyên nghiệp. Có như vậy, vai trò và chức năng góp phần minh bạch thị trường mỹ thuật của nhà đấu giá mới được phát huy./.

Hoài Hương
(vov.vn)

CÁC TIN KHÁC
Tranh của người 'điên rực rỡ' Bùi Giáng được bán với giá 11.000 USD (18-12-2018)
Triển lãm sơn mài Việt Nam tại Australia (17-12-2018)
Nghệ sĩ viola Nguyệt Thu - người gõ cửa tâm hồn trẻ tự kỷ bằng âm nhạc (14-12-2018)
Trao giải Cuộc thi "Ngày hội nhật ký minh họa của Thiếu nhi châu Á" (13-12-2018)
Họa sĩ Việt bước ra thế giới (12-12-2018)
Âm nhạc dân tộc trong dòng chảy đương đại (11-12-2018)
Giải thưởng Làn sóng xanh 2018: Thay đổi để tiệm cận đời sống âm nhạc (10-12-2018)
Tạo thị trường mỹ thuật, nhiếp ảnh lành mạnh (07-12-2018)
Phim ngắn Việt chờ ngày thi quốc tế (06-12-2018)
Bộ sưu tập nhạc xưa hiếm thấy (05-12-2018)
Kết nối các thiết chế phát triển văn hóa đọc (04-12-2018)
Việt Nam thắng lớn tại giải thưởng nhiếp ảnh quốc tế Thổ Nhĩ Kỳ (03-12-2018)
Sân khấu tuồng ở Đà Nẵng đi tìm khán giả (30-11-2018)
Giới hạn cho nhiếp ảnh nghệ thuật (29-11-2018)
Đưa sân khấu vào học đường: Có gì diễn nấy! (27-11-2018)
Khi văn học và điện ảnh kết giao (23-11-2018)
Bảo tồn và phát huy giá trị Bài Chòi ở Đà Nẵng: Khó khăn và thách thức (22-11-2018)
Vì sao tranh mỹ thuật đắt thế? (21-11-2018)
‘Táo Giao thông’ Chí Trung đưa kịch Lưu Quang Vũ ‘Nam tiến’ (20-11-2018)
Bà giáo Việt viết sách, báo kỷ lục, nhuận bút hàng chục lượng vàng (19-11-2018)
Thứ ba, ngày 18/12/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn