VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Văn chương Việt: Kỳ vọng vào đâu?

Nhiều năm mất mùa, chưa biết bám víu vào đâu để kỳ vọng văn chương Việt có thành tựu mới?
Đầu năm mới là khoảng thời gian dành để trao giải thưởng văn học của năm cũ, vinh danh những gương mặt và những sáng tác nổi trội. Trong Ngày Thơ Việt nhân dịp Nguyên tiêu, cũng là khoảng thời gian để các nhà văn, nhà thơ khai bút chuẩn bị cho ra đời những đứa con tinh thần mới mẻ, với nguồn năng lượng dồi dào. Thế nhưng hỏi ai cũng thở dài, chẳng thể kỳ vọng gì ở thời buổi văn chương thất bát.


Mất mùa, ảm đạm

Đầu năm 2018, làng văn Việt chứng kiến sự thiếu về lượng và yếu về chất của các cuộc trao giải văn chương. Giải thưởng Hội Nhà văn Hà Nội năm qua thể hiện tính chất "ban phát" đến mức tác giả từ chối nhận giải; giải thưởng Hội Nhà văn TP HCM thì có cả tác phẩm "vay mượn", có tác phẩm không phiếu và rất ít phiếu vẫn vào chung khảo. Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam, như nhà thơ Trần Đăng Khoa - Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - thừa nhận là rất đáng buồn về chất lượng trong nhiều năm trở lại đây. Năm 2017 vừa qua cũng có thể coi là "mất mùa" văn chương Việt khi không tìm được tác phẩm nào đủ tầm để trao những giải cao nhất cho cả 2 hạng mục văn xuôi và thơ ở giải thưởng này.

Trao giải thưởng là một cách để xác định, tôn vinh những cây bút có nội lực, để công chúng và các nhà chuyên môn tìm ra những gương mặt xứng đáng đặt kỳ vọng. Tuy nhiên, trao đổi với nhà văn Nguyễn Khắc Trường, thành viên Ban Phản biện Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam, ông bức xúc nói: "Tác phẩm yếu lắm, không thể nào mang trao giải được. Đã trao giải thì phải xứng đáng, không thể nào xuê xoa, dễ dãi, nể nang, cũng không có tính chất động viên hoặc phân bổ theo khu vực, vùng miền gì hết. Văn xuôi không có cuốn nào nặng ký, thơ còn yếu hơn, vào chung khảo mà đọc cả tập thơ không biết họ viết cái gì, không hiểu gì cả".

Nghề văn khắc nghiệt ở chỗ không ai nuôi nhà văn cứ thế ngồi viết, nên chuyện mưu sinh với việc nuôi dưỡng sáng tạo luôn là cán cân khó có thể cân bằng. Đã thế, sách bán chạy không đồng nghĩa khẳng định sách chất lượng cao, cũng không hẳn có thể nuôi sống nhà văn thoát khỏi sự ràng buộc đến lao lực từ các công việc khác để kiếm sống.

Cóp nhặt, vay mượn

"Lớp trẻ bây giờ được đào tạo, có trình độ nhưng không có vốn sống, không có cảm xúc thật. Vốn sống ít quá nên cứ vay mượn, cóp nhặt chỗ này chỗ kia, cả trong và ngoài nước, thấy người ta làm tốt, mình lại "nhặt" ngay bỏ vào nhận là của mình, nên tác phẩm nhạt nhẽo, khó đọc lắm, đặc biệt là văn xuôi. Tính tôi thẳng thắn nên gặp những tác phẩm như thế, tôi thường chỉ cho tác giả rằng tôi biết họ "cóp nhặt" chỗ này ở đâu, của tác giả trong nước hay nước ngoài. Tôi nói thẳng rằng tốt nhất là đừng công bố chứ đọc thế này người ta cười cho" - tác giả của tiểu thuyết "Mảnh đất lắm người nhiều ma" bày tỏ.

Nhà văn Nguyễn Khắc Trường tha thiết kêu gọi: "Hãy viết chậm lại đi! Viết ào ào, in năm bảy cuốn sách cũng chưa thành tác giả. Thế thì ra thêm những cuốn sách vô ích làm gì. Người đọc bây giờ tinh lắm, không lừa được họ đâu".

Tìm kiếm các cây bút trẻ để bồi dưỡng và đặt kỳ vọng cũng là một cách ứng xử thông thường với nhân tài mà nhiều nước đã áp dụng thành công. Nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, cũng nhấn mạnh vấn đề sống còn của hội hiện nay là chất lượng, được phản ánh cụ thể bằng tác phẩm, bằng sự nghiệp văn học. Chất lượng không chỉ ở việc xét giải thưởng mà còn trong việc kết nạp hội viên. "Chúng ta không tham số lượng, bởi vì với một đất nước 100 triệu dân mà 1.000 nhà văn thì không phải ít nữa rồi" - nhà thơ Hữu Thỉnh nói. Nhưng điều quan trọng hơn là sau khi kết nạp, hoạt động hội sẽ đưa họ... đi về đâu?

Chờ đợi lứa 40

"Văn học đi theo kiểu chậm chạp, rề rà, không thể có các tác giả trẻ mà nổi bật hẳn lên được. Tác giả phải có cuộc đời trước rồi mới có tác phẩm. Tôi vẫn đặt hy vọng vào những tác giả ở lứa tuổi 40, dù không tiện nhắc tên, họ là những người đương thời, đang làm việc và có tác phẩm. Hy vọng họ với điều kiện tốt hơn chúng tôi rất nhiều sẽ cố gắng trau dồi kiến thức và đạo đức nghề nghiệp để có được tác phẩm mới tốt hơn" - nhà văn Nguyễn Khắc Trường nói.

"Theo quy luật tự nhiên, cả thế giới đang thay đổi, nếu mình không thay đổi sẽ bị quy luật tự nhiên nghiến nát, nên chắc chắn văn học Việt sẽ phải thay đổi. Có những nhà văn đã âm thầm thay đổi, thông minh đón đầu nên chúng ta phải kiên nhẫn chờ đợi. Tôi vẫn luôn tin rằng với bản tính thông minh của người Việt, chắc chắn văn học Việt sẽ cách tân theo hướng nêu cao chủ nghĩa nhân đạo, đến gần với con người và thương yêu con người hơn" - nhà thơ Vũ Quần Phương bày tỏ. 

Ngày Thơ sẽ chuyển thành Ngày Văn học

"Mùa màng" văn chương xưa nay ít bội thu, nhiều thất bát. Mặc dù hằng năm, cứ mỗi dịp Nguyên tiêu là không khí văn chương lại rộn rã lên một chút nhưng thử hỏi trong Ngày Thơ Việt Nam có những tác phẩm nổi bật nào được ra mắt, giới thiệu, đến với công chúng hằng năm? Ngày thơ diễn ra huyên náo ở Văn Miếu về hình thức nhưng chất lượng thì thật khó nói.

"Ngày Thơ Việt Nam 2018 sẽ diễn ra trong vòng một tuần với rất nhiều thay đổi. Sự kiện đầu tiên sẽ bắt đầu ngày 27-2 và kết thúc là Ngày Thơ rằm tháng giêng (2-3) được cử hành ở Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Đây là bước chạy đà cuối cùng để đưa Ngày Thơ Việt Nam trở thành Ngày Văn học Việt Nam" - nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, thông tin.

Nhà thơ Vũ Quần Phương cho biết chi tiết hơn: "Năm nay đã bước qua 15 năm của Ngày Thơ Việt, chúng tôi đã cấy được một ngày hội của văn chương vào nhận thức của người dân Việt. Bắt đầu từ năm nay, sẽ mở ra thêm một hướng mới là Ngày hội Văn chương Việt. Trước đây là một hoạt động có tính phổ cập theo chiều rộng, bây giờ sẽ có thêm những hội thảo mang tính chất hàn lâm, với sự có mặt của các nhà chuyên môn. Ngày 27-2 là hội thảo về những vấn đề của thơ Việt Nam hiện nay còn hội thảo những cách tân của tiểu thuyết sẽ diễn ra ngày 28-2.

Hòa Bình
(nld.com.vn)

CÁC TIN KHÁC
Đường nào cho nhạc dân tộc? (20-06-2018)
“Lấy báo nuôi văn” (19-06-2018)
Sân khấu trong sự phát triển của kinh tế thị trường: Trăm mối tơ vò (18-06-2018)
Có gì mới tại Đà Nẵng – Điểm hẹn mùa hè 2018? (17-06-2018)
12 tác phẩm xuất sắc nhận Giải thưởng Văn học sông Mekong lần thứ 9 (15-06-2018)
Những nghệ sĩ vượt qua nghịch cảnh (14-06-2018)
Phó Ban Nhà văn trẻ, Hội Nhà văn: Không thể ươm mầm "Thánh Gióng văn chương" (13-06-2018)
Tác giả sân khấu và nhà hát (12-06-2018)
Chung kết lễ hội pháo hoa: Hai đội Mỹ và Italy so tài (11-06-2018)
Tìm kịch bản hay cho phim (07-06-2018)
Đội ngũ văn nghệ sĩ thành phố Đà Nẵng phát triển ngày càng mạnh (06-06-2018)
Nghe, xem, ngửi, nếm, chạm vào các triển lãm của tháng 6 (05-06-2018)
Lý áo dài và thông điệp về trẻ tự kỷ (04-06-2018)
Vấn nạn 'đạo' các tác phẩm nghệ thuật: Cần thuốc đặc trị (03-06-2018)
Bảo tồn, phát huy nghệ thuật cải lương trong thời kỳ mới (02-06-2018)
Tranh lụa hồi sinh? (01-06-2018)
Giao hòa thiên nhiên và nghệ thuật (31-05-2018)
Nghệ thuật sân khấu: Bao giờ thống nhất về tiêu chí hoạt động? (30-05-2018)
Chỉ toàn phim ngoại dịp 1-6! (29-05-2018)
Hướng đi nào để bảo tồn nghệ thuật truyền thống? (28-05-2018)
Thứ tư, ngày 20/06/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn