VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Văn chương kết nối mối tình xuyên biên giới


Khoảng 10 năm nay, mỗi sáng cư dân chung cư trên đường Ngô Tất Tố, quận Bình Thạnh, TPHCM đều gặp cặp đôi “bà Tây ông Việt” cà phê quán cóc trong khuôn viên chung cư.
Cũng chừng đó năm, làng văn TPHCM đón nhận thêm những tác phẩm mới của cặp đôi này.
“Bà Tây ông Việt” đó là vợ chồng dịch giả, nhà văn Trương Văn Dân và Tiến sĩ ngôn ngữ học và văn học nước ngoài Elena Pucillo Trương. Bà Elena Pucillo người Ý, sau khi kết hôn với ông Trương Văn Dân đã thêm họ Trương của chồng vào tên của mình


Tiến sĩ Elena Pucillo Trương cho biết: “Trong tên của tôi có họ của chồng, người Ý cũng như người Việt, đã lấy chồng thì theo chồng. Sau nhiều năm sống ở TPHCM, tôi thấy Việt Nam có những điều thú vị để thêm vào tác phẩm của mình”.

Dịch giả, nhà văn Trương Văn Dân sinh ra ở Bình Định, sau khi học xong trung học ở Quy Nhơn, năm 1971 ông sang Ý du học ngành Hóa và Công nghệ dược. Từ năm 1980, ông làm phụ trách về tổng hợp hóa dược và từ năm 1985, ông chuyên nghiên cứu và phát triển dược phẩm cho một tập đoàn tại Ý. Ông đã gặp và nên nghĩa vợ chồng với bà Elena Pucillo cũng tại Ý. Tình duyên của hai người càng trở nên bền chặt khi họ có chung tình yêu dành cho văn chương.

Khi tuổi đã cao, ông Trương Văn Dân quyết định về Việt Nam sinh sống. Quyết định này được vợ tán thành. Hành trang họ đem về Việt Nam không gì khác ngoài văn chương. Công việc của Tiến sĩ Elena Pucillo Trương hiện nay là dạy tiếng Ý tại Nhạc viện TPHCM và một số nơi; dạy văn hóa Pháp tại Đại học KHXH & NV TPHCM. Trước đó, bà Elena dạy tiếng Pháp và Văn minh Pháp tại Đại học Milano Ý từ 1982. Còn công việc của ông Dân là viết và dịch sách, kiêm chở vợ đi dạy học.

NXB Tổng Hợp TPHCM vừa ấn hành tập truyện ngắn, chân dung và tạp bút Vàng trên biển đá đen của Elena Pucillo Trương do ông Trương Văn Dân chuyển ngữ từ tiếng Ý. Trước đó, ông là dịch giả và tác giả của nhiều tiểu thuyết và tập truyện, như: Hành trang trở lại, Bàn tay nhỏ dưới mưa, Mùa hè tươi đẹp, trong đó có hai tập truyện của bà Elena Pucillo Trương: Một phút tự do và Bóng của ngày. 

Bà Elena Pucillo Trương có thể nghe hiểu tiếng Việt, nhưng để viết văn bằng tiếng Việt thay vì tiếng Ý là việc không dễ dàng. Bà cho biết: “Tiếng Việt cùng một từ nhưng có nhiều nghĩa khác nhau, tôi không thể viết văn bằng tiếng Việt, dù có chồng là người Việt và nghiên cứu tiếng Việt đã lâu. Tuy vậy, sự khác biệt của tiếng Việt cũng như văn hóa Việt đã cuốn hút tôi với tất cả sự say mê”. 

Thế nhưng, thông qua bản dịch của ông Trương Văn Dân, tác phẩm của bà Elena Pucillo Trương nhận được đánh giá khá cao từ giới nghiên cứu, phê bình văn học. Nhà văn, dịch giả Nhật Chiêu nhận xét về tập truyện Một phút tự do: “Hình ảnh Việt Nam xuất hiện thường xuyên trong tản văn Elena. Không phải hiện ra như một bưu thiếp. Không như những bức ảnh thường thấy khi người ta chụp về một xứ mà mình không tùy thuộc. Trong những tản văn này, ta hiểu được sự hòa điệu tâm hồn, sự thấu cảm có thể thực hiện từ nền văn hóa này đến nền văn hóa khác”.

Còn Nhà phê bình văn học, GS-TS Huỳnh Như Phương, cho rằng: “Hầu hết những truyện ngắn của Elena Pucillo Trương trong tập Một phút tự do thể hiện một đặc điểm quen thuộc của thể loại: nắm bắt cái khoảnh khắc của đời sống để làm hiện lên chân dung tinh thần và yếu tính tự do của con người… Thế giới này vô thủy vô chung, nhưng được tạo dựng từ những khoảnh khắc được chiếu sáng từ trái tim nhân ái của con người…”.

Trong làng văn Việt lâu nay vẫn có những đôi uyên ương mà văn tài và chuyện tình của họ khiến nhiều người mến mộ, như Đông Hồ - Mộng Tuyết, Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh… Nhưng tình duyên xuyên biên giới cùng trên nền tảng là tình yêu văn chương như ông bà Trương Văn Dân - Elena Pucillo Trương thật sự khác biệt. Tiếp xúc với bà Elena Pucillo Trương, nếu không nhìn ngoại hình, người ta dễ lầm tưởng bà là một người phụ nữ Việt Nam với các bản tính tốt đẹp vốn có. Còn với ông Trương Văn Dân, nếu không nghe ông nói rặt giọng Bình Định, dù xa quê từ năm 18 tuổi, thì dễ lầm tưởng ông là một ông Tây ga-lăng và lịch lãm.

Nhà giáo Nguyễn Thị Thanh Xuân (Đại học KHXH & NV TPHCM) khi đọc Vàng trên biển đá đen, nhận xét: “Cùng bắt đầu viết văn khi rời Ý về Việt Nam và tuổi đời đã cao, đôi uyên ương tri kỷ Elena Pucillo - Trương Văn Dân như đang được hồi xuân. Đã mười năm nay, họ xuất hiện đều đặn trong không gian văn chương Việt như chứng tỏ rằng: những ai biết yêu thương văn chương thì không bao giờ có tuổi”.
Hóa ra, trong thời buổi của những toan tính, thực dụng vẫn còn có câu chuyện tình lãng mạn thông qua nhịp cầu văn chương.

Hoàng Nhân
(sggp.org.vn)
CÁC TIN KHÁC
Tìm nhà văn viết lời cho ca khúc (15-08-2018)
Tài năng âm nhạc cổ điển Việt Nam toả sáng tại đấu trường quốc tế (14-08-2018)
Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh: 30 năm mà như một chớp mắt (13-08-2018)
NSƯT Thanh Ngoan đưa Chèo đi xuất ngoại (10-08-2018)
Nghệ thuật đương đại, thực và ảo (09-08-2018)
"Đất màu" nhạc thiếu nhi hết bỏ hoang? (08-08-2018)
Hợp tác trong lĩnh vực sân khấu: Bắt tay vì sự phát triển (07-08-2018)
Nhạc sĩ Nguyễn Cường: Âm nhạc giải trí không có tội (06-08-2018)
Kỳ vọng loạt phim Việt mới (03-08-2018)
Làm mới cải lương: Tưởng dễ mà khó (02-08-2018)
Liên hoan các tác phẩm sân khấu của Lưu Quang Vũ (02-08-2018)
Hai giọng ca trẻ Việt giành giải cao tại liên hoan nghệ thuật châu Á (01-08-2018)
Khi họa sĩ trẻ chung tay bảo vệ di sản (31-07-2018)
Việt Nam - điểm nhấn của sự kiện quảng bá văn hóa châu Á tại Slovakia (30-07-2018)
Kỷ niệm 100 năm ngày sinh Hồ Thấu (1918 - 2018): Hồ Thấu - Nhà giáo dục - Bùi Văn Tiếng (28-07-2018)
Những lặng thầm nơi Ngã ba huyền thoại - Anh Hoài (27-07-2018)
Để nhà văn sống được bằng nghề (27-07-2018)
Hình tượng thương binh, liệt sỹ: Ở đâu giữa thời bình? (26-07-2018)
70 năm Văn học Nghệ thuật Cách mạng thành phố Đà Nẵng (1948-2018) - Bùi Văn Tiếng (25-07-2018)
Kỷ niệm 70 năm Văn nghệ Cách mạng Việt Nam (1948 - 2018):Lịch sử Văn nghệ Việt Nam qua các nhiệm kỳ đại hội (25-07-2018)
Thứ năm, ngày 16/08/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn