VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Tư nhân hóa điện ảnh: Mất nhiều hơn được

Sáng 19/12, trong Hội thảo khoa học toàn quốc “Nhìn lại quá trình xã hội hóa các hoạt động văn học, nghệ thuật ở Việt Nam từ khi ban hành chủ trương đến nay” tổ chức tại Hà Nội, vấn đề xã hội hóa điện ảnh được nhiều đại biểu quan tâm hơn cả.Việc xã hội hóa hay tư nhân hóa trong điện ảnh bắt đầu từ năm 2008 mà biểu hiện rõ nhất bằng sự ra đời các hãng phim tư nhân trong sản xuất phim cũng như trong phát hành phim, nhập khẩu phim. Hầu hết các đại biểu đều cho rằng, nhờ có xã hội hóa, bức tranh điện ảnh 20 năm qua thật phong phú, đa dạng. Tuy nhiên, nó cũng đem đến nhiều hệ lụy.


Điện ảnh Việt Nam hiện nay đang đi chệch hướng?

Trước hết, cần khẳng định, xã hội hóa điện ảnh là một chủ trương đúng của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường. Nó khơi dậy tiềm năng và nguồn vốn của các nhà đầu tư, các tập đoàn truyền thông trong nước và quốc tế. Điều đó khiến thị trường điện ảnh nước ta thêm sôi động. 

Đạo diễn, NSND Đặng Nhật Minh nhận định, quá trình xã hội hóa đã tạo ra một diện mạo mới mẻ cho điện ảnh ở các đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng… Số lượng phim sản xuất hàng năm tăng đột biến từ 15-20 phim/năm thời bao cấp nay đã có có tới 70-80 phim/năm. Đề tài phim đa dạng, đáp ứng những nhu cầu đa dạng của công chúng. Kỹ thuật quay phim tiên tiến, chất lượng hình ảnh và âm thanh của các phim ngày càng nâng cao. Hệ thống rạp chiếu hiện đại, thu hút đông đảo khán giả đến xem phim.

 



Đạo diễn, NSND Đặng Nhật Minh.

 Tuy nhiên, theo đạo diễn, NSND Đặng Nhật Minh, trong suốt hơn 20 năm thực hiện quá trình xã hội hóa văn học nghệ thuật thì điện ảnh Việt Nam mất nhiều hơn được. Ông thậm chí còn cho rằng, điện ảnh Việt Nam hiện đang đi chệch hướng, bị thương mại hóa và lai căng hóa.

“Với luật Điện ảnh ra đời năm 2016, những gì không quy định trong luật, tức là không cấm thì người ta có thể làm thoải mái. Luật Điện ảnh không cấm làm phim thương mại, không cấm làm phim mua kịch bản nước ngoài. Tại Liên hoan Phim Quốc tế Hà Nội vừa qua, 22 bộ phim của điện ảnh Việt Nam tham dự liên hoan thì toàn là phim thương mại. Số ít trong số đó là chế bản theo phim Hàn Quốc (remake). Thậm chí những phim có kịch bản nước ngoài còn được dự thi và tranh giải. Như vậy chẳng khác nào giết chết nền điện ảnh Việt Nam. Ngoài ra, hiện nay tràn lan phim nhập ngoại. Có những bộ phim hành động vô thưởng vô phạt chẳng khác nào những con mối gặm nhấm thân cây. Những tệ nạn xã hội, sự suy thoái đạo đức cũng từ đó mà ra”, đạo diễn Đặng Nhật Minh chia sẻ.

TS Ngô Phương Lan, Cục trưởng Cục Điện ảnh cho rằng, các nhà sản xuất tư nhân khi đầu tư hoặc huy động vốn làm phim thường nhằm mục đích thu lãi, vì vậy, hầu hết phim đều thuộc dòng giải trí, thương mại. Tuy không còn những phim thảm hại kiểu “phim mì ăn liền” các đây mấy thập kỷ, nhưng không ít phim kém về nghề, thẩm mỹ thấp, “được” báo chí gọi là “phim nhảm”. Điều này ảnh hưởng đến diện mạo nói chung của điện ảnh Việt Nam và nếu cứ tiếp diễn nhiều phim như vậy sẽ khiến khán giả quay lưng với phim Việt.

 



TS Ngô Phương Lan, Cục trưởng Cục Điện ảnh phát biểu tại hội thảo.

Bà Ngô Ngọc Ngũ Long, thành viên Hội đồng Lý luận, Phê bình VHNT Trung ương cho biết, điều đau xót nhất hiện nay đối với điện ảnh Việt Nam là nhà nước đầu tư cả chục tỷ đồng dàn dựng phim, nhưng phim làm ra không biết phát hành ở đâu. Bởi các rạp chiếu phim hiện nay đều nằm trong tay của tư nhân, của nước ngoài

Bà Ngô Ngọc Ngũ Long đã lấy ví dụ về bộ phim “Sống cùng lịch sử” được nhà nước đầu tư để chiếu vào dịp kỷ niệm 60 năm chiến thắng Điện Biên Phủ năm 2015. Nhưng phim làm ra không biết chiếu ở rạp nào? Các rạp tư nhân đều từ chối chiếu bộ phim này. Trong tình thế khó khăn như vậy, các nhà quản lý đành chọn chiếu ở Fafilm, vé phát miễn phí dành cho người xem. Thế nhưng, mỗi buổi chiếu cũng chỉ có 10 người tới rạp. Trong khi đó, những phim bom tấn nước ngoài, giới trẻ xếp hàng dài để mua vé.

Bà Ngô Ngọc Ngũ Long cho rằng, cả khâu sản xuất và phát hành phim, tư nhân đã hoàn toàn chiếm lĩnh. Dù nhìn tổng thể, điện ảnh Việt Nam có vẻ như rất sôi động nhưng tiền thu về từ lĩnh vực này đã hầu như chảy vào túi của các công ty nước ngoài, nhà nước không còn được hưởng lợi từ số tiền này.

Nhà nước cần đóng vai trò định hướng trong xã hội hóa điện ảnh

Theo TS Trần Thị Phương Lan, Phó Vụ trưởng Vụ Văn hóa – Văn nghệ, Ban Tuyên giáo Trung ương, thực tiễn hoạt động xã hội hóa điện ảnh ở nước ta đã mang đến nhiều bài học về cơ chế, chính sách, về giải quyết mối quan hệ giữa phục vụ lợi ích, giữa đầu tư với hiệu quả, giữa phát hành với khán giả, giữa số lượng với chất lượng... Nó cũng đặt ra những vấn đề mang tính thời sự cần phải có biện pháp để khắc phục, thay đổi.

Điện ảnh phải đáp ứng được nhu cầu của người xem - điều đó không có gì phải tranh luận. Nhưng không nên quên rằng, trong khi sáng tạo thỏa mãn nhu cầu của người xem, điện ảnh cùng lúc tạo ra công chúng của mình, sâu sắc hay hời hợt với những giá trị đạo đức tinh thần vừa mang bản sắc riêng của con người Việt Nam vừa mang giá trị bao quát chung của nhân loại.

Trong hội thảo, các đại biểu cũng nêu ra một số góp ý cho nền điện ảnh nước nhà. Đạo diễn, NSND Đặng Nhật Minh cho rằng, Nhà nước không thể cứ tiếp tục rót tiền cho điện ảnh để làm phim khi kết quả phim làm ra không có người xem, chất lượng nghệ thuật yếu kém, cũng không thể để tư nhân tự do trong hoạt động điện ảnh. Nhà nước phải có định hướng, chế tài cho nền điện ảnh, không thể giao phó cho tư nhân.

TS Ngô Phương Lan đề xuất giải pháp kết hợp phát triển hài hòa giữa phim chính thống do nhà nước đặt hàng, có giá trị nghệ thuật và dòng phim giải trí thương mại từ nguồn xã hội hóa. Khuyến khích các hãng phim tư nhân có những kịch bản và dự án làm phim có giá trị tư tưởng và nghệ thuật với sự hỗ trợ một phần kinh phí của Nhà nước. Nhà nước đầu tư những phần tư nhân không sẵn sàng tham gia xã hội hóa để bảo vệ nền điện ảnh dân tộc.

Đại biểu Đoàn Minh Tuấn (Hội Điện ảnh Việt Nam) kiến nghị các cơ quan chức năng xem xét lại hạn ngạch nhập phim nước ngoài về Việt Nam để tránh các công ty nước ngoài thao túng và lũng đoạn thị trường. Ngoài ra cần có quy định cụ thể buộc các công ty nhập khẩu và phát hành phim nước ngoài tại thị trường Việt Nam điều chỉnh việc sản xuất và chiếu phim Việt Nam.

Các kiến nghị này sẽ được thu thập in vào Kỷ yếu để làm tham chiếu cho Đảng và Chính phủ có những điều chỉnh trong việc phát triển điện ảnh và xã hội hóa điện ảnh trong tương lai./.

 Thanh Thanh, Hà Phương
(vov.vn)

CÁC TIN KHÁC
Liên hoan phim Việt Nam 21: Khó tìm được Bông sen vàng phim truyện (21-11-2019)
NSND Hoàng Dũng - Đi dạy học, tôi muốn sinh viên phải "đau" (20-11-2019)
Sự trở lại ấn tượng của thế hệ ca sĩ cũ (19-11-2019)
Biết làm, cải lương vẫn ăn khách (18-11-2019)
Bạn có biết: Hoạt động nghệ thuật giúp cơ thể khỏe mạnh hơn (15-11-2019)
'Tại sao không có danh họa nào là phụ nữ?' (14-11-2019)
Bán đấu giá bản nhạc viết tay hồi trẻ của thiên tài soạn nhạc Mozart (13-11-2019)
Đừng để Nghệ sĩ Nhân dân nhưng nhân dân lại không biết (12-11-2019)
Giải thưởng Văn học Séc 2019 gọi tên Đại từ điển giáo khoa Séc-Việt (11-11-2019)
Liên hoan Phim Việt Nam lần 21 năm 2019: 16 phim truyện tranh giải Bông Sen Vàng (08-11-2019)
Cà phê sách: Một nét đẹp văn hóa thời nay (07-11-2019)
Chiêm ngưỡng 81 tác phẩm mỹ thuật của các nghệ sĩ tiêu biểu châu Á (06-11-2019)
Triển lãm lớn nhất thế giới kỉ niệm 500 ngày mất của Leonardo da Vinci (05-11-2019)
Khi nghệ thuật trình bày cái ác (04-11-2019)
LHP Quốc tế Tokyo: Giới thiệu cơ hội hợp tác sản xuất phim tại Việt Nam (01-11-2019)
Điện ảnh vẫy vùng trong "chiếc áo quản lý" chật chội (31-10-2019)
'Sách vẫn là thứ bùa mê của nhiều người trên hành tinh' (30-10-2019)
Bảo tồn các di sản tranh: Không làm nhanh sẽ chẳng còn gì (29-10-2019)
"Bắc kim thang": Hướng đi cho phim kinh dị Việt? (28-10-2019)
Những thông điệp ẩn sâu (25-10-2019)
Thứ năm, ngày 21/11/2019
Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn