VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Tranh lụa hồi sinh?

Năm bức tranh của họa sĩ Việt Nam bán cao giá nhất trên sàn quốc tế đều là tranh lụa. Điều đó mang lại sự lạc quan cho giới mỹ thuật Việt Nam trong việc hồi sinh tranh lụa vốn chưa được chú trọng lâu nay.
Hai kiệt tác tranh lụa "Người bán ốc" và "Em bé cho chim ăn" của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh tạo sốt giá tại buổi đấu giá ở Hồng Kông vào tối 25 và 26-5 với mức giá bán lần lượt gần 600.000 USD và 853.000 USD cho mỗi bức.


Đây là mức giá bán cao nhất nhì của Nguyễn Phan Chánh trên thị trường quốc tế. Không chỉ vậy, giá 2 bức này được xếp vào tốp 5 bức tranh cao giá nhất của Việt Nam trên sàn quốc tế, sau các bức của Lê Phổ, Joseph Inguimberty...

Đắt giá đến bất ngờ

Trong số các bức tranh lụa cao giá nhất của Việt Nam trên sàn quốc tế tính đến nay còn có "Maternité" ("Mẫu tử", vẽ mực nho và màu nước trên lụa; 59,5 cm x 48 cm) và "Jeune fille à la rose" ("Thiếu nữ bên hoa hồng", mực nho và màu trên lụa; 41 cm x 32,2 cm) của họa sĩ Lê Phổ với giá vài trăm ngàn euro.

 

Hai kiệt tác tranh lụa "Người bán ốc" (ảnh trên) và "Em bé cho chim ăn" của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh tạo sốt tại buổi đấu giá ở Hồng Kông vào tối 25 và 26-5 Ảnh: TƯ LIỆU

Trước phiên đấu giá tranh của Nguyễn Phan Chánh, vào ngày 26-3 (giờ Paris), bức tranh lụa "Thôn nữ Bắc Kỳ" của họa sĩ Nguyễn Nam Sơn được đấu giá tại nhà đấu giá Aguttes (Pháp) cũng lập kỷ lục khi đạt mức giá 205.000 euro (hơn 5,7 tỉ đồng). Thời gian đấu giá chỉ diễn ra trong vòng 9 phút. Giống như 2 bức tranh "Người bán ốc" và "Em bé cho chim ăn", người chiến thắng trong phiên đấu giá là người Việt Nam. Tuy nhiên, những vị khách này đều không muốn cung cấp thông tin cá nhân cho báo chí.

Việc bức tranh "Thôn nữ Bắc Kỳ" được đưa ra đấu giá là một sự kiện đặc biệt vì đây là lần đầu tác phẩm lụa màu này xuất hiện trước công chúng. Đây cũng là tác phẩm cho thấy sự tài hoa trong bút pháp của bậc thầy tranh lụa. Về vẻ đẹp của tác phẩm, nhà nghiên cứu Ngô Kim Khôi mô tả: "Toàn thể bức tranh chủ yếu là sắc màu xanh lá cây chuyển sang lam ngọc, mềm mại, đa dạng và trong trẻo, vẽ 3 thôn nữ miền Kinh Bắc".

Theo giới hội họa, có thể xem họa sĩ Nam Sơn là người vẽ tranh lụa màu đầu tiên của Việt Nam với bức tranh "Về chợ" vẽ năm 1927. Sáu mươi năm gắn bó với nghề, ông để lại khoảng 400 tác phẩm trên nhiều chất liệu, trong đó lụa có hơn 20 bức.

Nét độc đáo của mỹ thuật Việt

Ngoài 2 kiệt tác kể trên, họa sĩ Nguyễn Phan Chánh còn nổi tiếng với những tác phẩm: "Chơi ô ăn quan", "Vo gạo", "Xem bói", "Lên đồng", "Người bán gạo", "Rửa rau cầu ao", "Cô gái róc mía", "Người đàn bà hái rau muống", "Đi cày", "Hạnh phúc", "Cô hàng xén", "Người hát rong", "Đám rước"… Ông vẽ nhiều chủ đề, đặc biệt thành công khi diễn đạt những con người bình dị, những hình ảnh thân thuộc của miền quê Bắc Bộ.

Nguyễn Phan Chánh được coi là họa sĩ đã khai phá loại hình tranh lụa hiện đại Việt Nam với những bức vẽ mang phong vị rất Việt Nam nhưng cũng rất phù hợp với quan niệm hội họa hiện đại: những mảng màu đơn giản, ấm áp, nhuần nhị, những đường viền mềm mại, những khoảng trống rất đúng chỗ.

Ngoài ra, nhân vật và bối cảnh Việt Nam được nghiên cứu đơn giản và cách điệu độc đáo. Thành công của ông đã lôi cuốn các bạn cùng lứa và các họa sĩ thuộc lớp sau đóng góp thêm kỹ thuật vẽ tranh lụa. Mai Trung Thứ, Lê Phổ, Lê Thị Lựu… là những cái tên góp phần đưa tranh lụa ra toàn cầu, tạo nên tiếng nói độc đáo cho mỹ thuật Việt trên thế giới.

Giới chuyên môn rất đề cao giá trị tranh lụa. Điểm mạnh của tranh lụa là ở sự trong trẻo và êm dịu của màu sắc. Đó chính là sức hút khó cưỡng đối với người biết thưởng lãm tranh hội họa. Trên chất liệu lụa truyền thống với sự óng mịn của tơ, những nghệ sĩ đã tìm tòi, sáng tạo nên sắc màu riêng cho lụa; kiệm màu, nhuần nhị mà vẫn bừng sáng vẻ tươi tắn của cảnh sắc và con người, giàu sức lay động.

Nâng cao giá trị tranh lụa thế hệ mới

Cùng với sự phát triển của mỹ thuật hiện đại Việt Nam, nghệ thuật vẽ lụa đã trải qua các giai đoạn thăng trầm, thậm chí có lúc bị thoái trào với nguy cơ biến mất. Nhưng đến nay, tranh lụa ở giai đoạn hồi sinh với sự khẳng định của người trong giới "Tranh lụa là một chất liệu hội họa độc đáo, mang đậm nét văn hóa Á Đông". Tiếp nối thành công của các thế hệ đi trước, những năm gần đây, một số họa sĩ trẻ đã dày công sáng tác, tìm tòi trong nghệ thuật vẽ lụa, đưa hơi thở cuộc sống đương đại vào tranh lụa thành công.

 

Triển lãm "Tranh lụa và sản phẩm lụa Việt Nam" hồi tháng 9-2017 tại Trung tâm Văn hóa châu Á, TP Oakland, bang California - Mỹ với 40 tác phẩm của 29 họa sĩ vẽ lụa tiêu biểu, thu hút đông đảo công chúng yêu hội họa tại đây. Tuy chưa thể mang đến cái nhìn toàn cảnh về nghệ thuật tranh lụa Việt Nam song triển lãm cũng phác họa được phần nào sự thịnh vượng của tranh lụa sau thời gian dài im ắng với nhiều tên tuổi thuộc nhiều thế hệ: Nguyễn Tiến Chung, Lê Thị Kim Bạch, Nguyễn Thụ, Vi Kiến Minh, Lò An Quang, Vũ Đình Tuấn, Lê Cù Thuần, Lê Trần Hậu Anh, Lưu Chí Hiếu, Mai Xuân Oanh..., thậm chí có cả thế hệ 9X triển vọng như Nguyễn Thùy Linh (SN 1993).

Tranh lụa trở lại với nhiều tác phẩm tạo dấu ấn của họa sĩ trẻ. Không khó để nhận ra sự khác biệt khá lớn của tranh lụa trước đây và tranh lụa của thế hệ trẻ hôm nay. Cùng đề tài về phụ nữ nhưng những bậc thầy tranh lụa như Nguyễn Phan Chánh, Lê Phổ… thường mang đến vẻ đượm buồn trong cả kỹ thuật lẫn sắc màu, còn tranh lụa của người trẻ được phác họa khác hẳn: rực rỡ, tươi vui nhưng không diêm dúa.

Phụ nữ xưa chính chuyên, kín đáo thì phụ nữ nay sẵn sàng cởi bỏ xiêm y để khoe vẻ đẹp đường cong. Hình ảnh, hơi thở cuộc sống được các họa sĩ khắc họa trên lụa chân thực và tinh tế. Điều đó khiến cho tranh lụa của thời đại nào cũng có giá trị khi nó chạm đến trái tim người thưởng thức.

Hẳn nhiên, tác phẩm tranh lụa của thế hệ hiện tại chưa thể có giá trị ngang bằng như của Nguyễn Phan Chánh hay Lê Phổ. Thế nhưng người trong giới tin rằng theo thời gian, những tác phẩm tranh lụa thế hệ mới sẽ nâng cao giá trị. 

Có cơ hội khởi sắc

"Luôn tìm kiếm kỹ thuật mới mẻ cùng tư duy đương đại, tôi tin rằng tranh lụa thời hiện đại có cơ hội khởi sắc" - họa sĩ Lương Xuân Đoàn nói. Theo ông, chất liệu lụa hoàn toàn có thể đáp ứng được mọi ngôn ngữ hội họa hiện đại, từ hiện thực đến biểu hiện, trừu tượng, lập thể, siêu thực. "Tôi biết có họa sĩ đã thử nghiệm những xu hướng trên với lụa. Chỉ có điều, với không gian trên mặt lụa trong, nơi họa sĩ bộc lộ tài năng hoặc hạn chế, việc lựa chọn ngôn ngữ hội họa là hết sức quan trọng, nếu chỉ là hình thức thuần túy thì dễ thất bại..." - họa sĩ Lương Xuân Đoàn phân tích.

Thùy Trang
(nld.com.vn)

CÁC TIN KHÁC
Tranh của người 'điên rực rỡ' Bùi Giáng được bán với giá 11.000 USD (18-12-2018)
Triển lãm sơn mài Việt Nam tại Australia (17-12-2018)
Nghệ sĩ viola Nguyệt Thu - người gõ cửa tâm hồn trẻ tự kỷ bằng âm nhạc (14-12-2018)
Trao giải Cuộc thi "Ngày hội nhật ký minh họa của Thiếu nhi châu Á" (13-12-2018)
Họa sĩ Việt bước ra thế giới (12-12-2018)
Âm nhạc dân tộc trong dòng chảy đương đại (11-12-2018)
Giải thưởng Làn sóng xanh 2018: Thay đổi để tiệm cận đời sống âm nhạc (10-12-2018)
Tạo thị trường mỹ thuật, nhiếp ảnh lành mạnh (07-12-2018)
Phim ngắn Việt chờ ngày thi quốc tế (06-12-2018)
Bộ sưu tập nhạc xưa hiếm thấy (05-12-2018)
Kết nối các thiết chế phát triển văn hóa đọc (04-12-2018)
Việt Nam thắng lớn tại giải thưởng nhiếp ảnh quốc tế Thổ Nhĩ Kỳ (03-12-2018)
Sân khấu tuồng ở Đà Nẵng đi tìm khán giả (30-11-2018)
Giới hạn cho nhiếp ảnh nghệ thuật (29-11-2018)
Đưa sân khấu vào học đường: Có gì diễn nấy! (27-11-2018)
Khi văn học và điện ảnh kết giao (23-11-2018)
Bảo tồn và phát huy giá trị Bài Chòi ở Đà Nẵng: Khó khăn và thách thức (22-11-2018)
Vì sao tranh mỹ thuật đắt thế? (21-11-2018)
‘Táo Giao thông’ Chí Trung đưa kịch Lưu Quang Vũ ‘Nam tiến’ (20-11-2018)
Bà giáo Việt viết sách, báo kỷ lục, nhuận bút hàng chục lượng vàng (19-11-2018)
Thứ tư, ngày 19/12/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn