VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Tinh giản biên chế ngành sân khấu: Trọng tình hay trọng tài?

Qua khảo sát thực tế 11 đơn vị sân khấu trên toàn quốc cho thấy, từ năm 2015 - 2017, chỉ thực hiện tinh giản biên chế được 24 người. Đáng chú ý, một số đơn vị như Nhà hát Chèo Thái Bình, Nhà hát Chèo Bắc Giang, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Khánh Hòa, Nhà hát Nghệ thuật Hát bội thành phố Hồ Chí Minh không tinh giản biên chế được trường hợp nào.




Vì sao việc tinh giản lại khó đến vậy?

Trước hết: Lãnh đạo các đơn vị sân khấu quản lý thiên về “trọng tình”, cả nể, dĩ hòa vi quý. Do vậy, họ không quyết đoán được trong việc giải quyết chế độ tinh giản biên chế.

Theo Nghị định 108/2014/ NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ về chính sách tinh giản biên chế, việc tinh giản biên chế phải được thực hiện trên nguyên tắc dân chủ, với sự đồng thuận của người lao động. Nhưng trên thực tế, rất hiếm người lao động tự nguyện ra khỏi biên chế. Vì nếu ra khỏi biên chế, họ không biết làm gì để có thu nhập, trong khi thanh, sắc, tài năng của họ đã bị phai nhạt do tuổi cao, rất khó giúp họ tìm được việc làm khác liên quan đến chuyên môn. Nếu chuyển họ sang công tác đào tạo lớp trẻ thì công tác đào tạo diễn ra ở đơn vị không phải lúc nào cũng thường xuyên, thường mỗi năm chỉ có một đợt tập huấn kéo dài 1 tháng (trong trường hợp có kinh phí); còn nếu về trường thì trường đã có đủ biên chế giảng viên, họ chỉ có thể làm giảng viên thỉnh giảng, công việc không thường xuyên để đem lại thu nhập ổn định. Hơn nữa, nhiều người tuổi cao, chuyên môn hạn chế, không đủ uy tín để các cơ sở đào tạo mời về giảng dạy.

Hiện tại, các đơn vị sân khấu rất khó thực hiện tinh giản biên chế vì độ tuổi lao động của nguồn nhân lực sân khấu mang tính đặc thù. Trong đó, độ tuổi dưới 25 là độ tuổi đỉnh cao về thanh, sắc; độ tuổi từ 25 - 35 là giai đoạn tài năng biểu diễn của người nghệ sĩ chuyển sang “độ chín”; độ tuổi từ trên 35 đến dưới 45 là giai đoạn “xế chiều” về thanh, sắc, tài năng của người nghệ sĩ vì đã không còn trẻ nữa, xuống sức về giọng ca, suy giảm về khả năng biểu diễn, chuyển sang đóng những vai diễn phù hợp với lứa tuổi của mình; độ tuổi từ 45 trở lên là giai đoạn chỉ đóng vai phụ, vai dân làng, quân lính cầm cờ, thị nữ hoặc không thể làm nghề được nữa, chuyển sang làm công tác khác. Hơn nữa, trong ngành sân khấu, nhiều diễn viên ở tuổi đời còn trẻ, do không liên tục trau dồi chuyên môn, dẫn đến tài năng bị mai một, chỉ đảm đương những vai nhỏ trong vở hoặc không làm gì.


Để chính sách tinh giản biên chế được thực hiện hiệu quả, thiết thực đối với ngành sân khấu, rất cần chú trọng đến yếu tố đặc thù về tuổi nghề, về khả năng chuyên môn của nguồn nhân lực để sân khấu có điều kiện được “thanh xuân hóa” với nguồn nhân lực trẻ sung sức, góp phần quan trọng thúc đẩy sự nghiệp bảo tồn, phát huy, phát triển sân khấu dân tộc trong xã hội đương đại.

Sự mất cân đối cơ cấu lao động theo độ tuổi đã đẩy nguồn nhân lực của các đơn vị sân khấu, nhất là sân khấu kịch hát truyền thống rơi vào tình trạng bị “già hóa” cao độ, đứng trước nguy cơ mai một nghiêm trọng nếu như không có đội ngũ kế cận thay thế. Việc tinh giản biên chế với ngành sân khấu là cần thiết và được giới làm nghề ủng hộ

Từ thực tế trên dẫn đến việc tinh giản biên chế diễn ra “ì ạch” trong quá trình thực hiện. Trong khi đó, việc thi tuyển biên chế ngành diễn viên và nhạc công từ nhiều năm nay bị ngừng lại, không bổ sung thêm chỉ tiêu, đồng thời các đoàn, nhà hát không được cấp ngân sách để trả lương cho các lao động hợp đồng. Nếu đơn vị nào muốn tuyển dụng các nghệ sĩ trẻ thì phải tự chi trả bằng kinh phí của chính đơn vị. Điều này tạo nên khó khăn đối với cả nghệ sĩ và lãnh đạo các đơn vị. Do doanh thu hạn chế dẫn đến việc các đơn vị chi trả lương cho các hợp đồng rất thấp, từ 1-1,3 triệu đồng/ tháng. Các nghệ sĩ trẻ khó có cơ hội được vào biên chế, trong khi qua khảo sát cho thấy, biên chế là một trong những tiêu chí để thu hút các nghệ sĩ trẻ, nhất là trong lĩnh vực sân khấu kịch hát truyền thống, theo nghề, bám nghề. Khi không có biên chế, các nghệ sĩ trẻ có tâm lý bất ổn, không yên tâm công tác ổn định ở đơn vị, khiến các đơn vị, nhất là các đoàn, nhà hát địa phương khó tuyển dụng và giữ chân được tài năng trẻ. Khi thiếu hụt tài năng trẻ thì công tác bảo tồn, phát huy sẽ gặp khó khăn vì khoảng trống đội ngũ kế cận tiếp nối và thay thế các bậc đàn anh, đàn chị trong nghề nắm giữ di sản cha ông; đồng thời dẫn đến cơ cấu nguồn nhân lực theo độ tuổi các đơn vị sân khấu bị mất cân đối, không phù hợp với đặc thù tuổi nghề, nhất là trong lĩnh vực nghệ thuật sân khấu kịch hát truyền thống.


Ngày 20.11.2014, Chính phủ ban hành Nghị định số 108/2014/ NĐ-CP về chính sách tinh giản biên chế và áp dụng đối với các cơ quan hành chính, sự nghiệp, trong đó có các đơn vị biểu diễn nghệ thuật sân khấu công lập. Ngày 14 tháng 4 năm 2015, Bộ Nội vụ và Bộ Tài chính ban hành Thông tư liên tịch số 01/2015/TTLT-BNV-BTC hướng dẫn một số điều của Nghị định số 108/2014/NĐ-CP. Tuy nhiên, trải qua gần 3 năm, việc thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại các đơn vị nghệ thuật nói chung và sân khấu nói riêng diễn ra chậm chạp, với số lượng rất thấp hoặc hầu như không có.

Trần Thị Minh Thu
(vanhoaonline.com.vn)

CÁC TIN KHÁC
Đường nào cho nhạc dân tộc? (20-06-2018)
“Lấy báo nuôi văn” (19-06-2018)
Sân khấu trong sự phát triển của kinh tế thị trường: Trăm mối tơ vò (18-06-2018)
Có gì mới tại Đà Nẵng – Điểm hẹn mùa hè 2018? (17-06-2018)
12 tác phẩm xuất sắc nhận Giải thưởng Văn học sông Mekong lần thứ 9 (15-06-2018)
Những nghệ sĩ vượt qua nghịch cảnh (14-06-2018)
Phó Ban Nhà văn trẻ, Hội Nhà văn: Không thể ươm mầm "Thánh Gióng văn chương" (13-06-2018)
Tác giả sân khấu và nhà hát (12-06-2018)
Chung kết lễ hội pháo hoa: Hai đội Mỹ và Italy so tài (11-06-2018)
Tìm kịch bản hay cho phim (07-06-2018)
Đội ngũ văn nghệ sĩ thành phố Đà Nẵng phát triển ngày càng mạnh (06-06-2018)
Nghe, xem, ngửi, nếm, chạm vào các triển lãm của tháng 6 (05-06-2018)
Lý áo dài và thông điệp về trẻ tự kỷ (04-06-2018)
Vấn nạn 'đạo' các tác phẩm nghệ thuật: Cần thuốc đặc trị (03-06-2018)
Bảo tồn, phát huy nghệ thuật cải lương trong thời kỳ mới (02-06-2018)
Tranh lụa hồi sinh? (01-06-2018)
Giao hòa thiên nhiên và nghệ thuật (31-05-2018)
Nghệ thuật sân khấu: Bao giờ thống nhất về tiêu chí hoạt động? (30-05-2018)
Chỉ toàn phim ngoại dịp 1-6! (29-05-2018)
Hướng đi nào để bảo tồn nghệ thuật truyền thống? (28-05-2018)
Thứ năm, ngày 21/06/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn