VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Tạo lối mở cho “sách đặt hàng”

Mỗi năm, Nhà nước chi 16 tỷ đồng để đặt hàng các nhà xuất bản (NXB) trong nước thực hiện xuất bản phẩm. Có điều, sách in xong lại không có mấy người được tiếp cận. 
Chỉ hiệu quả khi có người đọc
Cách đây không lâu, chúng tôi mua được cuốn sách Không thể sống mà không viết (NXB Hội Nhà văn). Cuốn sách tập hợp nhiều bài phỏng vấn của những cây bút hàng đầu thế giới xung quanh chuyện viết như Pablo Neruda, Orhan Pamuk, Gabriel Garcia Marquez, Toni Morrison, Italo Calvino, Raymond Carver, Haruki Murakami..., do nhà văn Phan Triều Hải tuyển chọn và dịch.


Sau khi chúng tôi chia sẻ trên trang cá nhân của mình, có rất nhiều người quan tâm và nhờ giới thiệu nơi mua sách. Có điều, sách thuộc diện “Nhà nước đặt hàng”, không có giá bìa và cũng không bán ở ngoài.

Không thể sống mà không viết không phải là trường hợp hiếm gặp trong số những đầu sách được xuất bản bằng ngân sách nhà nước. Không thể phủ nhận, có những đầu sách thực sự có giá trị, chẳng hạn như loạt sách của các tác giả đoạt Giải thưởng Hồ Chí Minh hay Giải thưởng Nhà nước. Tuy nhiên, không phải ai cũng có cơ hội được đọc những đầu sách này, bởi sau khi in xong, chúng được đưa vào các thư viện rồi… nằm im lìm ở đó chờ độc giả. Từng có thời điểm, báo chí lên tiếng trước việc hàng ngàn cuốn sách thuộc các công trình nghiên cứu cấp quốc gia phải bán thốc bán tháo cho các cửa hàng sách cũ hay ve chai đồng nát. 

Tại hội thảo “Đặt hàng xuất bản phẩm sử dụng ngân sách nhà nước” do Sở TT-TT TPHCM  tổ chức mới đây, ông Lê Thanh Hà, Tổng Biên tập - Giám đốc NXB Trường Đại học Sư phạm TPHCM, cho rằng, khi các NXB sử dụng ngân sách nhà nước để làm sách theo đơn đặt hàng, quan trọng nhất là các đầu sách phải đáp ứng được kỳ vọng của nguồn tiền.
Ông Hà lý giải: “Sách phải đáp ứng được mục đích, yêu cầu của đơn vị đặt hàng. Tuyệt nhiên phải tránh trường hợp sách in và nghiệm thu xong không có người xem hoặc chỉ đơn thuần là cấp cho thư viện, phát cho cán bộ, đảng viên và nhân dân là hoàn thành nhiệm vụ. Sách chỉ có hiệu quả khi có người đọc, hiệu quả hơn nếu từ những những cuốn sách đó người ta hành động đúng trong thực tiễn, tạo ra được sản phẩm tốt cho xã hội”. 

Việc đặt hàng xuất bản phẩm không phải là kiếm công ăn việc làm cho đơn vị mà đặt hàng là để có những tác phẩm hay, có giá trị cho xã hội. Đặt hàng không phải xin - cho mà là lựa chọn những NXB có năng lực để có những tác phẩm hay. Đặt hàng xuất bản phẩm không phải để có xuất bản phẩm lưu trữ ở thư viện, để phát cho cán bộ, đọc hay không đọc cũng kệ. Ông Nguyễn Ngọc Hải (Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Tài chính - Bộ Thông tin và Truyền thông)

 
Tránh lãng phí ngân sách nhà nước 

Theo ông Nguyễn Ngọc Hải, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch Tài chính - Bộ TT-TT, bất cập hiện nay trong việc thực hiện xuất bản phẩm từ ngân sách là kinh phí eo hẹp. Mỗi năm, Nhà nước chi 16 tỷ đồng mà có tới 33 NXB, tính ra, số tiền mà mỗi NXB nhận được không đáng kể. “Tôi ngỏ ý với Cục Xuất bản, các anh chị nên chọn khoảng dăm mười NXB, mỗi NXB nhận một vài tỷ đồng để làm tác phẩm nào ra tác phẩm ấy, nó đi vào lòng người. Tác phẩm ra đời, người ta phải đi tìm đọc, chứ không phải in xong rồi gửi vào thư viện”, ông Hải nói. 

Từ đó, ông Nguyễn Ngọc Hải đề xuất: “Bây giờ chúng tôi nghĩ Nhà nước hỗ trợ một phần; chẳng hạn Nhà nước hỗ trợ 2.000 bản, nhưng xã hội cần, NXB thấy có thể tiêu thụ được 10.000 bản thì tại sao không để người ta in 8.000 bản nữa để bán. Vừa có kinh tế cho NXB, vừa nâng cao hiệu quả truyền thông, vừa thực hiện được nhiệm vụ chính trị được giao”. Ví dụ như cuốn Không thể sống mà không viết sau một thời gian ra mắt, trước sự quan tâm của bạn đọc cũng được in thêm để bán ra ngoài, tiếp cận thêm người đọc bên cạnh đối tượng thụ hưởng của sách nhà nước đặt hàng.

Còn theo ông Lê Thanh Hà, trên hết, phải coi sách Nhà nước đặt hàng là Nhà nước giao nhiệm vụ chính trị cho các NXB, không dừng lại ở việc ưu ái, tạo việc làm, tạo nguồn thu cho NXB dẫn tới cơ chế xin - cho. Thông thường, khi nhận đặt hàng xuất bản phẩm sử dụng ngân sách, các NXB sẽ phải cam kết số lượng sách dựa trên số tiền được chi. Sách chỉ để phục vụ đối tượng độc giả theo “đơn hàng”, nên việc quảng bá sách từ các đơn vị gặp nhiều hạn chế. Bởi vì làm xong một cuốn sách, ai cũng mong muốn được quảng bá đến độc giả cũng như quảng bá thương hiệu của mình, nhưng quảng bá rồi độc giả biết tìm mua ở đâu? 

Trong khi đó, bà Nguyễn Ánh Tuyết, Phó Giám đốc NXB Văn hóa - Văn nghệ, cho biết: “Những năm gần đây, đội ngũ biên tập của NXB cũng dồn tâm tuyết cho mảng sách Nhà nước đặt hàng, không phải vì đây là sách đặt hàng thì mình cứ làm rồi phát đi. Có những đề tài chúng tôi cũng phải trăn trở, xây dựng và góp ý cùng nhau, để có thể xuất bản một cuốn sách thực sự có giá trị.

Tuy nhiên, hiện nay chúng ta cũng cần xem lại đối tượng thụ hưởng, trước đây chủ yếu là đẩy vào thư viện, ai cần thì tới đó đọc”. Bà Tuyết đề xuất: “Cần giao cho cơ quan chủ quản và NXB tìm luôn đối tượng thụ hưởng. Gần đây, chúng tôi kết hợp với Trường Đoàn Lý Tự Trọng thực hiện sách kỹ năng, nên người thụ hưởng không nằm trong thư viện nhiều mà chủ yếu là thanh thiếu niên ở các trung tâm thanh thiếu niên”.

Hồ Sơn
(sggp.org.vn)

CÁC TIN KHÁC
Phim nói về tâm linh được vinh danh tại cuộc thi phim ngắn CJ 2019 (16-01-2020)
Nghệ nhân K’Bes truyền đam mê cồng chiêng cho thế hệ trẻ (15-01-2020)
Kịch Tết Canh Tý: Khó kỳ vọng bội thu (13-01-2020)
Danh sách 59 Tân Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam 2019 (08-01-2020)
Khơi mạch ngầm văn hóa (02-01-2020)
Diễn biến thú vị của văn hóa đọc 2019 (31-12-2019)
Bàn tiếp về chữ Quốc ngữ (30-12-2019)
Hội Nhiếp ảnh nghệ thuật Đà Nẵng tổ chức tổng kết hoạt động năm 2019 (27-12-2019)
Con đường viết sách đầy thiếu thốn và gian nan (27-12-2019)
Điện ảnh Việt sôi động hơn nhưng chưa đột phá (26-12-2019)
Phim Việt Tết Canh Tý có gì hấp dẫn? (25-12-2019)
Những phong tục Giáng sinh kỳ lạ trên thế giới (24-12-2019)
Sách hay cho mùa Giáng sinh (23-12-2019)
Nhạc kịch “Lá đỏ” - khúc tráng ca về một thời hoa lửa (22-12-2019)
Hội Âm nhạc thành phố Đà Nẵng tổng kết hoạt động năm 2019 (22-12-2019)
Khủng hoảng phê bình sân khấu chuyên nghiệp (20-12-2019)
Câu chuyện mới cho mỹ thuật đương đại Việt Nam (19-12-2019)
Họa sĩ Lương Xuân Đoàn làm Chủ tịch Hội Mỹ thuật VN nhiệm kỳ 2019 - 2024 (18-12-2019)
Bảo tàng hướng đến cộng đồng (18-12-2019)
Sinh viên Việt Nam giành giải ba cuộc thi âm nhạc quốc tế tại Nga (17-12-2019)
Thứ tư, ngày 26/02/2020
Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn