VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Những người "cầm sổ hưu" và trọng trách vực dậy nền sân khấu

Đa phần các nhà viết kịch của sân khấu Việt đều đã cầm sổ hưu nhưng lại phải gánh lấy trọng trách vực dậy nền sân khấu. Trong khi ấy, lớp kế cận có “đốt đuốc” đi tìm cũng không thấy. Đây là thông tin được chia sẻ tại hội thảo “Phát huy tài năng nghệ sĩ trẻ, nghiên cứu trẻ trong sự nghiệp kế thừa và phát triển văn nghệ dân tộc hôm nay” do Hội Sân khấu Hà Nội tổ chức. 

“Ăn mày dĩ vãng”

Sân khấu Việt đang xuống cấp có nhiều nguyên nhân. Nhưng lý do đầu tiên, lý do quan trọng nhất lại thuộc về tác giả. Các tác giả hiện nay đều đã cao tuổi nên nói đến những kịch bản hay, theo kịp thời cuộc dường như đang vượt ra ngoài tầm với của các cây bút dù đã có thâm niên. Không có kịch bản hay nên dù đạo diễn có tài năng đến mấy và ê kíp dàn dựng có siêu phàm đến đâu cũng không có đất mà phát triển. Việc khán giả quay lưng lại với sân khấu cũng là điều dễ hiểu khi người xem đến rạp nhưng không được thưởng thức một vở diễn hấp dẫn. 

Theo nhà viết kịch Giang Phong, các tác giả phải nhận lấy trách nhiệm này nhưng thực tế, các cây bút của sân khấu Việt lại yếu và đuối sức. “Vì tuổi đã cao, việc đi lại cũng hạn chế, khả năng sáng tạo và sự dấn thân vào các đề tài mang hơi thở đương đại của các cây bút cũng kém. Nên nhiều khi các cây bút có tuổi cũng cứ phải gồng mình lên để “gừng càng già càng cay”. Toàn là tự an ủi vậy thôi, chứ sức tàn, lực kiệt, tinh thần sảng khoái sao được?” - nhà viết kịch Giang Phong chia sẻ. 

Vì đuối cả sức khỏe và hạn chế dấn thân nên sân khấu Việt trong vòng 10 năm trở lại đây chỉ biết lấy từ trong kho tàng dân gian và trong các kịch bản đã cũ để dàn dựng lại, theo lối “ăn mày dĩ vãng”. Còn những vở mới của các tác giả đã lớn tuổi, dù đã có đôi nơi dàn dựng nhưng lại chưa đủ sức sống trường tồn cùng thời gian. Vì vậy, vấn đề cấp thiết của sân khấu hiện nay là có được lực lượng sáng tác trẻ để đảm nhiệm vai trò số 1 của vở diễn. 

 

Tác giả trẻ nhất đã… 50 tuổi

Nhận thức được điều này, Hội Nghệ sỹ Sân khấu Việt Nam từng có ý định sẽ tổ chức trại sáng tác cho các tác giả trẻ nhưng cũng đành thất bại. Dẫu tiêu chí rất đơn giản, không cần là hội viên, không cần các điều kiện đi kèm, chỉ cần có năng lực sáng tạo nhưng lớp cũng không tổ chức được, vì không đủ số lượng trại viên. Đó là thực tế đáng buồn của sân khấu Việt. 

NSƯT Lê Chức, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nghệ sỹ Sân khấu Việt Nam cho biết, vì không tổ chức được trại sáng tác cho các cây bút trẻ nên hội đành tổ chức trại cho các cây bút cao niên. Ở trại sáng tác mở vào tháng 11-2018 có 6 tác giả trẻ. Người trẻ nhất đã 50 tuổi, còn lại 5 tác giả trẻ đã đang hưởng lương hưu. 

Nhà thơ Bằng Việt, nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội chia sẻ, tài năng không đợi tuổi tác. Sân khấu đã từng có Lưu Quang Vũ, một cây bút đã để lại cho đời biết bao kịch bản hay khi tuổi đời còn rất trẻ. Vấn đề ở đây không phải là ở độ tuổi nào, người ta mới có thể sáng tác mà có lẽ, vấn đề là việc phát hiện và bồi dưỡng tài năng như thế nào để các cây bút trẻ không cảm thấy nản lòng trên hành trình dài bất tận của sáng tạo. 

NSND Thanh Trầm, Chủ tịch Hội Sân khấu Hà Nội cho rằng, sự trẻ hóa trong nghệ thuật là sự bất khả kháng. Nhưng để các nghệ sỹ trẻ yêu nghề, sống chết với nghề trong tình hình hiện nay là vô cùng khó khăn. 

“Theo tôi, với bộ môn nghệ thuật truyền thống luôn cần phải có những chính sách bảo trợ của Nhà nước. Một trong những lý do chính mà sinh viên đến với ngành ngày càng ít là ngoài quá trình học tập bài bản thì cơ hội để tìm kiếm được công việc tốt, thu nhập cao vẫn là một điều khiến người theo học nghệ thuật truyền thống khó đạt được. Để thay đổi điều này, cần có chiến lược bài bản cũng như sự quan tâm, đầu tư của các cấp quản lý” - NSND Thanh Trầm nói. 

Dù gặp phải nhiều khó khăn trong tìm kiếm, phát hiện và bồi dưỡng tài năng trẻ, song các đại biểu tại cuộc hội thảo đều tin tưởng, lớp tác giả đi trước, đã để lại cho lớp trẻ một gia sản quý báu về vở diễn, về kinh nghiệm. Lớp tác giả trẻ hôm nay có kiến thức, có trình độ, hiểu biết sâu rộng, thiết tha với sân khấu, chắc chắn có được lớp tác giả trẻ tài hoa, kế tục lớp đàn anh đi trước. Nhất định thế, hãy tin tưởng! 

“Vì tuổi đã cao, việc đi lại cũng hạn chế, khả năng sáng tạo và sự dấn thân vào các đề tài mang  hơi thở đương đại của các cây bút cũng kém. Nên nhiều khi các cây bút có tuổi cũng cứ phải gồng mình lên để “gừng càng già càng cay”. Toàn là tự an ủi vậy thôi, chứ sức tàn, lực kiệt, tinh thần sảng khoái sao được?”. 

Nhà viết kịch Giang Phong

“Tài năng không đợi tuổi tác. Sân khấu đã từng có Lưu Quang Vũ, một cây bút đã để lại cho đời biết bao kịch bản hay khi tuổi đời còn rất trẻ. Vấn đề ở đây không phải là ở độ tuổi nào, người ta mới có thể sáng tác mà có lẽ, vấn đề là việc phát hiện và bồi dưỡng tài năng như thế nào để các cây bút trẻ không cảm thấy nản lòng trên hành trình dài bất tận của sáng tạo”.

Nhà thơ Bằng Việt

 (Nguyên Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội)

Thanh Xuân
(anninhthudo.vn)

CÁC TIN KHÁC
Hoàng Sa chưa bao giờ bị lãng quên trong trái tim người Việt (19-01-2019)
Dịch thuật văn học Cuộc phiêu lưu mới (18-01-2019)
Điều chưa kể về dự án nghệ thuật dưới hầm nhà Quốc hội (17-01-2019)
Thêm dàn nhạc giao hưởng trẻ ra đời (16-01-2019)
Phim truyền hình tết: Tôn vinh giá trị truyền thống (14-01-2019)
Đà Nẵng: Mời Thủ tướng trao bằng Di tích quốc gia đặc biệt Ngũ Hành Sơn (10-01-2019)
Ra mắt Ngân hàng dữ liệu di sản văn hóa Đà Nẵng (09-01-2019)
Nguyễn Trọng Tạo, người nghệ sĩ đa tài, đa mang trên nẻo đường vạn dặm (08-01-2019)
Ngày 12-1, Trao Giải Mai Vàng 24-2018: Thay "cảm ơn" bằng "xin lỗi" (07-01-2019)
Đỗ Văn Đông - Nhà thơ chiến sĩ (03-01-2019)
Kỳ vọng điện ảnh Việt khởi sắc (03-01-2019)
Thời trang điện ảnh và hành trình kiến tạo xu hướng (02-01-2019)
Danh thắng Ngũ Hành Sơn được xếp hạng Di tích cấp Quốc gia đặc biệt (28-12-2018)
Lực lượng trẻ trong lĩnh vực văn học nghệ thuật (27-12-2018)
Tranh truyện Việt Nam: Thể nghiệm mới của nhà văn, họa sĩ (26-12-2018)
Văn học tuổi 20 lần 6 viết từ sức sống trẻ trung (25-12-2018)
“Dế Mèn phiêu lưu ký” nổi tiếng được chuyển thể thành nhạc kịch (24-12-2018)
42 công trình, tác phẩm được trao giải Văn nghệ dân gian 2018 (23-12-2018)
Tư nhân hóa điện ảnh: Mất nhiều hơn được (20-12-2018)
Nhà văn trước 'cơn bão' kiếm tiền của phim truyền hình (19-12-2018)
Chủ Nhật, ngày 20/01/2019
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn