GƯƠNG MẶT VĂN NGHỆ SĨ
Nguyễn Tư Nghiêm: Người đứng riêng trong mỹ thuật hiện đại

Ông ra đi, để lại một di sản lớn trong nền mỹ thuật và văn hóa Việt Nam, cho thấy một sức ảnh hưởng mạnh mẽ về tư tưởng sáng tác nghệ thuật.
Là một họa sĩ nổi tiếng với dòng tranh sơn mài, bột màu, với các tác phẩm tiêu biểu như: Gióng, Điệu múa cổ, 12 con giáp, Con nghé quả thực...họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm là dấu gạch nối quan trọng mang hơi thở đương đại cho mỹ thuật cổ. Tác phẩm của ông cho thấy sự kế thừa những gì tinh túy nhất của mỹ thuật cổ Việt Nam, đồng thời thể hiện sự sáng tạo riêng có của Nguyễn Tư Nghiêm trong hơi hướng trường phái lập thể. 

Họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm có hàng trăm bức tranh về điệu múa cổ nhưng không bức nào giống bức nào. Nếu đặt chúng cạnh nhau, dường như người xem sẽ thấy có sự dịch chuyển như trên sân khấu, tạo nên nhịp điệu gấp khúc về mặt thị giác, đồng thời như có âm hưởng của chiếu chèo vùng đồng bằng Bắc Bộ. Điều đó khiến chobất cứ ai khi xem tranh của họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm cũng đều như cảm thấy mình lạc giữa những ngôi đình, ngôi chùa cổ kính, với những liền anh, liền chị xúng xính nón quai thao, khăn đội đầu, sống động nhưng lại rất hiền hòa.

Họa sĩ Đào Hải Phong cho rằng: họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm đã cảm nhận được sự tài hoa của các nghệ nhân dân gian xưa khi chạm khắc trên những vì kèo đình làng những nét vẽ tự nhiên mà linh hoạt đến vậy.

"Những điệu múa cổ đối với tôi là những minh chứng để thấy rằng họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm là hậu duệ xuất sắc của cha ông ta để lại một nền kho báu mỹ thuật của dân tộc Việt. Tôi nhìn thấy trong đó những làng, y môn, cửa võng, đầu đao... những gì tinh túy của người Việt được chạm lên các ngôi chùa, ngôi đình. Và điều đó có giá trị tôn vinh nền văn hóa mỹ thuật Việt Nam qua thế hệ các họa sĩ. Điều đó giá trị hơn nhiều so với một bức tranh đẹp", họa sĩ Đào Hải Phong chia sẻ.

Với họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm, chất liệu, đề tài trong sáng tác chỉ như một cái cớ, phần lớn ông dành thời gian và tâm huyết để theo đuổi trạng thái và cảm xúc của mình. Không đi minh họa cái đẹp như nó đã có, ông đã chơi đùa, thậm chí, rất hồn nhiên trên ngòi bút. Từ những phác thảo bột màu khổ nhỏ cho đến những bức tranh sơn mài lộng lẫy, biến ảo trong những khoảnh khắc, ông đã đưa người xem đến tận cùng cảm xúc. Đó là thủ pháp tạo hình ấn tượng hình ảnh Thánh Gióng khỏe khoắn với cây tre đằng ngà uốn cong, là niềm hân hoan trong những tà áo dài tràn ngập sắc màu đêm hồ Gươm sau ngày hòa bình lập lại.

Họa sĩ Đào Hải Phong nói: "Tranh của Nguyễn Tư Nghiêm là sự đằm thắm, kín đáo, tế nhị mà phải bình tĩnh, thanh thản chúng ta ngồi ngắm mới thấy được thần thái toát ra từ bức tranh đó. Nó rất huyền ảo, chỉ gợi cho ta có cảm giác rằng cái này là chùa làng ta, quê ta hay ở đâu đó, trên mảnh đất người Việt. Cùng một nội dung, người ta diễn tả bằng nhiều cách khác nhau thì mới là người giỏi, chứ không phải đổi đề tài. Và đương nhiên tranh của Nguyễn Tư Nghiêm không phải để cho số đông xem mà để thẩm thấu tranh ông phải thẩm thấu được văn hóa Việt.

Nguyễn Tư Nghiêm sống qua hai thế kỉ, đi qua rất nhiều trào lưu nghệ thuật của phương Tây nhưng vẫn giữ được hồn cốt của một con người kín đáo, bình dị và sự cực đoan trong nghệ thuật gần như tuyệt đối. Nếu như ông bằng lòng theo sự khuyến khích của các thầy giáo phương Tây thời bấy giờ để theo đuổi hội họa hàn lâm Châu Âu thì chưa chắc hội họa Việt Nam đã có một họa sĩ tài năng. Và nếu ông chấp nhận theo con đường hiện thực như một trào lưu chủ đạo của những năm kháng chiến thì chưa chắc ông đã được ghi tên trong một thế hệ vàng, ảnh hưởng lâu dài đến nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam.

Họa sĩ Lương Xuân Đoàn, Phó Chủ tịch thường trực Hội Mỹ thuật Việt Nam cho rằng: bên cạnh Nguyễn Gia Trí- người có công đầu cho sự thay đổi sơn mài truyền thống thì Nguyễn Tư Nghiêm là người tiếp nối và đi tới những thử nghiệm thành công về ngôn ngữ cũng như bổ sung những gam màu mới cho đĩa màu sơn mài.

"Chính điều đó làm cho bảng màu sơn mài hiện đại Việt Nam phong phú hơn, nhiều hướng mở ra hơn. Và chính hội họa của Nguyễn Tư Nghiêm là hội họa mở, ông để ngỏ cửa mà bất kì ai cũng có thể vào được. Chính họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm là người được duyên mà từ sự thừa hưởng những giá trị di sản mỹ thuật truyền thống của người Việt, ông đã tạo nên một gạch nối hết sức quan trọng giữa truyền thống và hiện đại, giữa dân tộc và nhân loại, họa sĩ Lương Xuân Đoàn nói.

Sống khiêm nhường và lặng lẽ, thậm chí "để mặc cho sự cám dỗ bí mật và tôn thiêng của cái Đẹp lôi cuốn đi", Nguyễn Tư Nghiêm đã đi đến tận cùng sự sáng tạo, với đầy đủ cung bậc cảm xúc. Điều đó không chỉ là tài năng mà còn là bài học lớn về nhân cách sống của một danh họa tài hoa./.

Phương Thúy
(vov.vn)
CÁC TIN KHÁC
Phan Tứ - Nhà văn còn nhiều... bí ẩn (27-07-2020)
Thanh Quế và món nợ với người đã ngã xuống (20-07-2020)
Người Đà Nẵng với Nguyễn Công Trứ (07-07-2020)
Tia nắng Thu Bồn… (08-06-2020)
Nhà thơ Thanh Quế - Trung Trung Đỉnh (02-06-2020)
Họa sĩ Hồ Đình Nam Kha: Dùng hội họa làm đẹp cho đời - Đinh Thị Trang (27-05-2020)
Nhà thơ Thu Bồn - Tráng sĩ hề... dâu bể (20-04-2020)
Văn chương Phan Du - Ở hai phía một đỉnh đèo (13-04-2020)
Thi sĩ lãng tử Nguyên Lâm Huệ - Thái Bá Lợi (08-04-2020)
Hoa trái miền nhiệt đới trong thơ Lưu Quang Vũ - Trần Thị Ánh Tuyết (23-03-2020)
Du Tử Lê - Kỷ niệm từ xứ Quảng - Trần Trung Sáng (11-03-2020)
Dụng ý của Nguyễn Văn Xuân khi sử dụng thủ pháp “mặt nạ tác giả”… của Vũ Đình Anh (05-03-2020)
Nhạc sĩ Thái Văn Hóa: Đau đáu bên bờ sóng (13-01-2020)
Aleksandra Pakhmutova: Nhạc sĩ vĩ đại, nhân cách lỗi lạc (08-01-2020)
Nhạc sỹ Nguyễn Văn Tý: Đâu chỉ có 'Dư âm' (27-12-2019)
Nhà văn Khuất Quang Thụy: Sáng tạo là đi về phía trước và nuôi hy vọng (22-12-2019)
Nhà thơ Y Phương: Cao đo nỗi buồn, xa nuôi chí lớn (16-12-2019)
Điêu khắc gia Lê Công Thành (09-12-2019)
NSƯT Lê Tứ: Nặng lòng với sân khấu (02-12-2019)
Nhà văn với tấm lòng trong sáng (25-11-2019)
Thứ tư, ngày 12/08/2020
Yêu thương và được yêu thương là một khúc nhạc thâm trầm, nghe mãi mà không biết chán.
De Stael

Hãy tha thứ cho những người đã làm bạn bị tổn thương.
Les Brown

Người có tài thấy được điểm mấu chốt, và coi tất cả những thứ khác là dư thừa.
Thomas Carlyle

Hành động có thể không mang tới hạnh phúc, nhưng không có hạnh phúc nào lại thiếu hành động.
William James

Trên đời này chỉ có một thứ mà bất cứ ai cũng không cướp đi được, đó chính là trí tuệ.
Khuyết danh

Người nào dám lãng phí một giờ đồng hồ hãy còn chưa phát hiện ra giá trị của cuộc sống.
Charles Darwin

Sự hào phóng thật sự đối với tương lai là việc đem cho tất cả trong hiện tại.
Albert Camus

Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0236-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn
- Chịu trách nhiệm nội dung: Phó chủ tịch Nguyễn Nho Khiêm
- Giấy phép số: 479/GP-STTTT của Sở Thông tin và Truyền thông cấp ngày 22/05/2020