VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Nghệ thuật thử nghiệm, phi lợi nhuận vẫn chơi!

Người Việt có câu thành ngữ “có thực mới vực được đạo” để thể hiện cơ sở thực tế trước những vấn đề mang tính lý tưởng, lo miếng ăn trước rồi mới lo tới tinh thần. Điều này đúng trong nhiều lĩnh vực trong đó có nghệ thuật.
Nhìn từ thực tế, làm Nghệ thuật tại Việt Nam hiện nay đồng tiền rất được chú trọng. Rất ít nghệ sĩ chấp nhận thù lao nhỏ hơn so với công sức để tham gia một dự án nào đó. Tuy nhiên, cũng có nghệ sĩ mạo hiểm với những cuộc chơi nghệ thuật bằng niềm đam mê không có chữ tiền.


Từ nhạc kịch

nhạc kịch vẫn còn là một loại hình xa lạ với số đông công chúng Việt Nam, dẫu rằng, vào năm 2018 nhạc kịch Tiên Nga do NSƯT Thành Lộc dàn dựng cho sân khấu Idecaf thuyết phục khán giả hoàn toàn. Nếu bình tĩnh nhận xét thành công đặc biệt của Tiên Nga là một ngoại lệ, bởi NSƯT Thành Lộc vận dụng một cách tài tình phần âm nhạc hòa quyện vào phần kịch. Hình ảnh cụ đồ Chiểu là một thần tượng lớn trong nền văn hóa Việt. Câu chuyện Lục Vân Tiên - Kiều Nguyệt Nga của cụ từ lâu trở thành biểu tượng cho tinh thần hảo hán, trượng phu và lòng chung thủy. Những thiện cảm có sẵn ấy kết hợp với phần nhạc sang trọng và đầy sáng tạo đã cho ra một tác phẩm nhạc kịch đẳng cấp.

Thế nhưng NSƯT Thành Lộc bộc bạch: “Tới bây giờ bản thân tôi và ê kíp nghệ sĩ tham gia vở Tiên Nga vẫn còn sung sướng và hạnh phúc vì đã nhận được tình cảm vô cùng quý báu của công chúng. Nhưng thú thật, chúng tôi vẫn chưa hoàn vốn đầu tư mặc dù suất diễn nào cũng cháy vé. Sân khấu Idecaf đến nay vẫn còn tự nuôi sống mình được bằng nhiều kịch mục phong phú về thể loại. Và vì vậy, thỉnh thoảng chúng tôi muốn làm một vở diễn đẳng cấp để tri ân khán giả dù không thành công doanh thu”.

 Trong khi đó Buffalo gây được sự chú ý từ công chúng nhờ đi con đường riêng nhỏ hẹp và chông gai, đó là nhạc kịch. Từ lúc còn là sinh viên, đạo diễn trẻ Nguyễn Khắc Duy đã thử nghiệm với nhạc kịch qua tác phẩm Chicago. Ngay từ vở đầu tiên, Nguyễn Khắc Duy đã biết rằng dù tạo được dấu ấn đặc biệt nhưng chấp nhận làm nhạc kịch là chấp nhận lỗ. Niềm đam mê khai phá lối đi mới thôi thúc chàng trai này tiến tới một cách mạo hiểm. Niềm tin của Nguyễn Khắc Duy mạnh đến mức thuyết phục được ê kíp nghệ sĩ trẻ thành lập nhóm nhạc kịch Buffalo. Về sau, nhóm Buffalo còn thuyết phục được đàn chị Cát Tường tham gia với vai trò diễn viên cùng trách nhiệm nhà đầu tư.

 Qua sự vận động của Cát Tường và ông bầu Vũ Hoàng Quân, Buffalo có đủ tiền hoạt động. Nhóm đã dựng được tầm 10 vở nhạc kịch. Vở nào cũng được giới chuyên môn đánh giá cao về chất lượng và tính nghiêm túc, nhưng hầu như không có vở nào có được doanh thu cao hơn chi phí đầu tư. Buffalo giống như một đoàn người lạc vào sa mạc khô cháy. Dù kiệt sức nhưng vẫn tin rằng đích đến đã rất gần, cố thêm chút nữa sẽ hoàn thành hành trình thiêng liêng của mình. Đã có đôi lần nhóm phải tạm ngưng hoạt động vì không chọn được chỗ diễn như ý, thu không đủ chi, nhưng các nghệ sĩ vẫn cố gắng xoay sở cầm cự. Hiện tại, Buffalo chính thức tạm ngưng mà không biết đến bao giờ mới tái khởi động.

Khi được hỏi có phải Buffalo đã không còn đủ sức hoạt động, bà bầu Cát Tường cho biết: “Chúng tôi vẫn sẽ tiếp tục khi kiếm đủ tiền đầu tư cho vở mới”.

Đến Phụng hoàng ban




Một vở diễn của gánh Phụng hoàng ban.

Phụng hoàng ban cũng là một ca lạ trong đời sống nghệ thuật Việt. Trong khi các nghệ sĩ trẻ cần tiền và cần danh thì Phụng hoàng ban từ bà bầu gánh Trác Thúy Miêu đến các nghệ nhân đờn ca tài tử lão thành và các diễn viên trẻ đều… không quan tâm đến tiền. Đây là một chương trình nghệ thuật tổng hợp nhiều loại hình đờn ca tài tử, cải lương, Hồ Quảng, kịch nói. Trác Thúy Miêu vừa đóng vai người kể chuyện, vừa là diễn viên. Mục đích hoạt động của Phụng hoàng ban là nhắc lại những giá trị văn hóa đẹp mà đôi lúc bị lãng quên, hay dự báo sẽ lãng quên. Mỗi một chương trình có một chủ đề riêng. Ví dụ như chủ đề gần nhất, Đêm hoa lệ, là một loạt hoạt cảnh về đời sống, phong tục, tập quán của người Sài Gòn từ xưa đến nay.

Từ lúc ra mắt cho đến nay, Phụng hoàng ban chưa một lần quảng cáo dưới bất kỳ hình thức nào. Những ai từng là khán giả của sân khấu Kim Ngân, tình cờ biết đến chương trình này thì tự đến xem. Hoặc là bạn bè thân hữu quý Trác Thúy Miêu, tò mò muốn biết chị làm gì thì tự mua vé đến khám phá. Khán phòng có 5 khán giả vẫn diễn hết mình như rạp đã đầy người. Trác Thúy Miêu như một "ngông sĩ" muốn làm điều mình thích. Đó là nỗ lực gìn giữ những giá trị hồn Việt quý báu, nhưng không cần biết tương lai sẽ thế nào.

Trác Thúy Miêu bộc bạch: “Tôi là người bỏ tiền cho cuộc chơi này. Vì tôi ít tiền nên toàn bộ nghệ sĩ lão thành đến diễn viên trẻ đều không nhận lương. Họ cảm thấy có một sức hấp dẫn khó giải thích và chấp nhận chơi bằng lòng hào hiệp và sự vô tư”.



Một vở diễn của nhóm nhạc kịch Buffalo

Dường như nhạc kịch Idecaf, nhạc kịch Buffalo, gánh Phụng hoàng ban đang đi ngược với xu thế chung của dòng chảy nghệ thuật. Trong khi phần đông làm nghệ thuật vì danh và vì tiền thì họ làm nghệ thuật theo kiểu ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng. Họ sẵn sàng dốc tiền nhà cho một cuộc chơi nghệ thuật đàng hoàng, trí tuệ và tử tế mà không sợ phá sản. Thử nghiệm của họ đến giờ vẫn chưa thành công, nhưng tấm lòng của họ thật đáng trân trọng. Hy vọng đến một ngày loại hình nghệ thuật xuất phát từ cái tâm sẽ có chỗ đứng vững chãi trong lòng công chúng.

Nguyễn Huy
(thegioitiepthi.vn)

CÁC TIN KHÁC
Điện ảnh khó mơ xa khi nhân lực thiếu và yếu (22-08-2019)
Triển lãm 'Nhớ về Bác' giới thiệu các tác phẩm của các họa sỹ nổi tiếng (21-08-2019)
Ngàn năm mây trắng”: “Phép thử” thú vị của “4 trong 1” (20-08-2019)
Bảo vệ di sản theo cách châu Âu (19-08-2019)
Đạo diễn Huỳnh Văn Hùng được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân (16-08-2019)
Thách thức với cổ phục trong điện ảnh (15-08-2019)
Thêm một cánh cửa mở cho âm nhạc cổ điển Việt Nam (14-08-2019)
'Ngàn năm mây trắng', vở mới của kịch hát dân tộc (13-08-2019)
Đổi mới sản xuất phim do Nhà nước đặt hàng (12-08-2019)
Làm phim lịch sử là chấp nhận đối mặt thách thức (09-08-2019)
Khi văn học kết giao kỹ năng sống (08-08-2019)
Giám định tư pháp xác định yếu tố xâm phạm quyền tác giả: Sẽ đẩy lùi vấn nạn xâm phạm bản quyền (07-08-2019)
Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ sắp trình UNESCO (06-08-2019)
Giải trí lấn át nhân văn (05-08-2019)
Trao tặng thưởng 15 tác phẩm lý luận, phê bình Văn học Nghệ thuật (02-08-2019)
Công thức ăn khách cho phim truyền hình Việt (01-08-2019)
25 năm ngày mất danh họa Trần Văn Cẩn (31/7/1994 - 31/7/2019): Về một Bảo vật quốc gia (31-07-2019)
Phim truyền hình Việt ngày càng gần gũi (29-07-2019)
Mỹ thuật ứng dụng công nghệ mới (26-07-2019)
Họa sĩ quốc tế từ 16 quốc gia giao lưu, sáng tác, triển lãm tại Đà Nẵng (25-07-2019)
Thứ hai, ngày 26/08/2019
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn