SÁNG TÁC
Nghề câu của ngư dân Đà Nẵng - Ngọc Giao

Đà Nẵng - một thành phố chạy dài ven theo bờ biển miền Trung, có đường bờ biển dài khoảng 92 km, với diện tích ngư trường khoảng 15.000 km2, tài nguyên biển Đà Nẵng khá dồi dào, trữ lượng tương đối lớn. Đại bộ phận ngư dân nơi đây sống thành các xóm làng ngay trên bãi cát sát biển hay lùi xa vào trong bãi một chút. Họ làm rất nhiều nghề gắn với biển như nghề lưới, mành,... đặc biệt nghề câu rất phát triển.
Nghề câu có hai dạng chính: câu đơn và câu giàn. Câu giàn là dạng câu có nhiều lưỡi câu được gắn kết với nhau và được thả cùng một lúc. Câu đơn là dạng câu chỉ có một lưỡi câu và dùng dây hoặc cần.


Câu giàn thì mỗi giềng câu kéo dài đến hàng ngàn mét, có khi cả ngàn lưỡi câu. Ngày xưa giềng câu được làm bằng dây gai, lưỡi gọng lớn bằng ngón chân cái, bây giờ giềng câu được làm bằng nilon, gọng lưỡi chỉ bằng ngón tay cái, mỗi chùm gồm 6 lưỡi câu kết lại với nhau chung quanh một trục. Đầu đài câu, người ta cột một cái phao. Đài câu là một sợi dây lớn buộc cục đá nặng vào một đầu, đến chỗ giăng câu, người ta ném cục đá ở đầu giềng câu xuống nước và bủa câu. Lưỡi câu được neo câu và giằng đá cho cách mặt đất chừng 5 cm, căng thành một tuyến dài. Khi cá mắc câu, cá càng cùng vẫy thì càng nhiều lưỡi câu quấn lại, móc nhiều thêm. Người thợ câu phải có sẵn hai phao lớn và một số dụng cụ như câu bắt có ngạnh và dao bén. Khi phát hiện được phía trước có cá lớn mắc câu, thợ câu phải cẩn thận lấy chiếc phao móc lưỡi câu gần nhất vào rồi thả xuống nước. Làm như vậy để tránh tình trạng bị cá lớn kéo ngược xuống biển hoặc bị lưỡi câu quất ngược lại vào tay. Khi đã móc lưỡi câu gần nhất vào chiếc phao rồi thì cứ để cho cá mặc sức quẩy đến khi cá đã đuối sức thì bắt lên. Câu giăng chủ yếu để câu cá hố lớn, lưỡi câu và cước câu lớn hơn cước câu và lưỡi câu bủa, có đốc dài khoảng 10 cm, gắn liền với lưỡi câu, để mỗi khi cá ăn, vùng vẫy, răng cá không cắn vào sợi dây làm đứt.

Nghề câu ở Đà Nẵng còn có câu kiều là loại câu không móc mồi, nhưng có rất nhiều lưỡi nối tiếp nhau được thả chìm dưới đáy biển, cá chạy ngang sẽ bị vướng mắc. Còn câu bủa thì mỗi ghe cũng có 4 - 5 nẹp câu, mỗi nẹp câu có từ 100 đến 150 lưỡi câu được móc mồi thả xuống biển theo chiều dài hay chiều vòng cung. Câu bủa thì lưỡi câu được tóm liền với sợi dây cước, lưỡi nhỏ hơn lưỡi câu giăng.

Câu mực thì mỗi người một chiếc xuồng riêng hoặc thúng riêng. Người thợ treo đèn măng-sông (manchon) vào một cái khung để giữ thăng bằng. Người thợ cầm một đoạn dây dài chừng 4 m đầu kia cột một cục chì nhỏ và mấy mảnh vải trắng thật đều. Lúc mực đớp mảnh vải trắng thì nó sẽ mắc vào và người thợ vớt lên, gỡ ra ngay. Trời càng tối thì câu mực càng thuận lợi. Ban đêm câu được bao nhiêu thì đến sáng người ta mổ mực và treo lên cho khô. Câu mực tuy vất vả nhưng đem lại lợi nhuận cao cho ngư dân.

Ngày nay, nghề câu mực và câu cá ngừ ở đại dương rất phổ biến. Đây là hai nghề mang lại thu nhập cao cho ngư dân. Sản lượng cá đánh bắt được không chỉ cung cấp cho thị trường nội địa mà còn là nguồn hàng chủ lực dùng để xuất khẩu. Nhờ vào nghề câu mà ngư dân Đà Nẵng có cuộc sống ngày càng ổn định hơn.

N.G

 

 (*) Theo lời ông Vũ Quang Thành - một học trò cũ của Hồ Thấu, bài thơ này còn có tựa đề là “Sang mùa”, được Hồ Thấu viết năm 1946, khi đang làm việc tại Ủy ban Liên kiểm Việt - Pháp tại Đà Nẵng.

 

Quê hương

Chiến khu mưa chiều đổ

Buồn vây nhớ quê hương

Nhà ta trống cửa ngõ

Giặc đốt trơ mảnh tường

 

Láng giềng vui mấy kẻ

Lạnh tanh còn ai đâu

Người tản cư lặng lẽ

Người chết chôn không sâu

 

Làng ta mấy trận đốt

Nhà cửa liệt tro tàn

Cây cối thiêu xơ xác

Đất chết đồng bỏ hoang

 

Không gà gáy, chó sủa

Không giọng hát đưa em

Bếp trưa không đỏ lửa

Hoàng hôn không ánh đèn

 

Nằm giữa ba đồn giặc

Rực rỡ lò hy sinh

Trên tro hồng máu đọng

Anh hùng lớp lớp sinh

 

Sáng ngời màu tử chiến

Da nám sắc lửa hồng

Tóc rối bừng đêm biếc

Mắt sáng ánh dao găm

 

Anh hùng mới mười tuổi

Du kích trốn mẹ cha

Đầu bạc không hề cúi

Chửi giặc chết cười khà

 

Anh hùng đoàn cảm tử

Quấn gót thù không ly

Anh hùng thân nhi nữ

Vào đồn giắt thù đi

 

Quặn đau từng thớ thịt

Trong non nước Việt Nam

Làng ta vui dũng liệt

Say gian khổ hờn căm

 

Chiều nay ai chết nữa

Mặt quen hay tình thân

Chụm hồn trong khói lửa

Cho ngày mai trong ngần

 

Chiến khu buồn dựng núi

Thương bạn lắm bạn ơi

Bạn ngồi trong lửa rụi

Tay máu đắp ngày mai

 

Ngày mai rồi rực rỡ

Làng ta còn những ai

Tay mạnh và miệng nở

Dựng huy hoàng tương lai.

                                    1947

(Hứa Văn Ân và Hồ Thị Thuẩn sưu tầm)

CÁC TIN KHÁC
Mùa mưa ở căn cứ - Thơ Thanh Quế (12-12-2018)
Tín ngưỡng của ngư dân ven biển Đà Nẵng - Ngọc Giao (11-12-2018)
Trưa trong vườn chùa Thiền Tôn ở Huế - Thơ Nguyễn Nhã Tiên (10-12-2018)
Ngóng đợi – Thơ Ngân Vịnh (09-12-2018)
Chuyện không đâu - Truyện ngắn của Thục Quân (08-12-2018)
Còn nốt nhạc tháng giêng – Thơ Đinh Thị Như Thuý (07-12-2018)
Nụ cười qua gương - Thơ Bùi Mỹ Hồng (06-12-2018)
Nói vậy thôi – Thơ Lê Huy Hạnh (05-12-2018)
Ký ức Trường Sơn – Trần Trung Yên (04-12-2018)
Lời biển – Lê Hồng Nhuận (03-12-2018)
Đôi điều về tính chất lưu dân trong ca dao Quảng Nam - Đà Nang – Bùi Văn Tiếng (30-11-2018)
Từ những nhịp cầu – Đặng Phương Trinh (29-11-2018)
Thím tôi - Hoàng Nhật Tuyên (24-11-2018)
Cõi lặng – Truyện ngắn Thục Quân (21-11-2018)
Anh đâu – Thơ Cẩm Lệ (19-11-2018)
Văn hoá, nhìn từ góc độ phát triển thành phố - Lê Hồng Nhuận (17-11-2018)
Linh cảm – Truyện ngắn Trần Trung Yên (16-11-2018)
Nén lại – Thơ Nguyễn Thị Anh Đào (14-11-2018)
Ẩm thực của ngư dân Đà Nẵng qua ca dao, tục ngữ - Ngọc Giao (13-11-2018)
Lửa không tắt – Thơ Nguyễn Nhã Tiên (12-11-2018)
Thứ năm, ngày 13/12/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn