VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Liên hoan Ca trù toàn quốc tại Hà Tĩnh: Hội ngộ các hình thức diễn xướng độc đáo

Trong các loại hình nghệ thuật dân gian, ca trù có lẽ là di sản có mặt ở nhiều tỉnh, thành nhất. Chính vì thế, ca trù tùy theo giáo phường mà cũng mang những đặc điểm, thế mạnh khác nhau, nhất là trong việc khôi phục, bảo tồn các không gian, hình thức diễn xướng… Liên hoan Ca trù toàn quốc tại Hà Tĩnh kỳ này chính là sự hội ngộ khá đầy đủ của các hình thức diễn xướng của loại hình nghệ thuật này.


Liên hoan ca trù toàn quốc là một trong những hoạt động nhằm đánh giá lại quá trình bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong đời sống nhân dân của các tỉnh, thành nắm giữ di sản này. Với mục tiêu đưa ca trù ra khỏi danh sách “di sản văn hoá cần được bảo vệ khẩn cấp” của UNESCO, Liên hoan kỳ này hướng tới nhiều mục tiêu hơn; trong đó, việc khôi phục mạnh mẽ và sâu hơn các không gian, hình thức diễn xướng là một trong những mục tiêu hàng đầu. Trong ảnh là màn múa "Thời hồ" trích đoạn "Múa bài bông" độc đáo của Đoàn nghệ thuật ca trù TP Hà Nội để lại dấu ấn sâu sắc cho khán giả.


Ca trù có mặt trong đời sống văn hoá Việt Nam từ thế kỷ XVI với 5 không gian diễn xướng chính: hát cửa đình (hát thờ), hát cửa quyền (hát cung đình hay hát chúc hỗ), hát tại gia (hát nhà tơ), hát thi và hát ca quán (hát chơi). Mỗi không gian có một lối hát và cách thức trình diễn riêng. Sân khấu liên hoan ca trù toàn quốc năm 2018 chính là nơi hội ngộ của các hình thức diễn xướng đó. Trong ảnh là không gian diễn xướng hát nhà tơ (tại gia) được nhiều đơn vị trình diễn lại Liên hoan lần này.


Ngay trong đêm khai mạc, Đoàn nghệ thuật ca trù Hà Tĩnh đã mang đến cho khán giả những tiết mục độc đáo trong không gian diễn xướng cửa quyền với các thể cách hát múa chúc hỗ hát mừng, nhịp ba cung bắc, đại thạch… Tiếp đó, các đoàn Hưng Yên, Thanh Hoá, Bắc Giang, Hà Nội cũng trình diễn nhiều tiết mục khắc hoạ không gian diễn xướng này. Trong thực tế, những tỉnh thành này là cái nôi của ca trù và trong lịch sử, có rất nhiều ty giáo phường thường được vời vào cung vua, phủ chúa để hát trong những dịp khánh tiết quan trọng. Theo nhà nghiên cứu nghệ thuật dân tộc Bùi Trọng Hiền thì “hình thức biểu hiện này được coi là danh giá nhất của nghệ thuật ca trù”. Bởi thế, không gian cửa quyền không chỉ được các đoàn khôi phục, xây dựng mang đến liên hoan với những nét đặc sắc của ca nương, kép đàn mà còn với niềm tự hào sâu kín.


Xuất hiện với tần suất khá dày bên cạnh không gian cửa quyền là không gian cửa đình. Đây là không gian diễn xướng gần gũi với đời sống nhân dân của nghệ thuật ca trù. Bà Phan Thư Hiền - Uỷ viên Hội đồng nghệ thuật Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2018 cho biết: “Cái độc đáo của liên hoan kỳ này chính là sự có mặt của rất nhiều tiết mục hát cửa đình (hát thờ). Ngoài những thể cách khó như tỳ bà hành, thét nhạc, bỏ bộ…, các tiết mục giáo hương, giáo trống, dâng hương của các đoàn nghệ thuật cũng khiến liên hoan thêm phần phong phú”. Trong ảnh là giọng ca tuyệt kỹ của Nghệ sỹ ưu tú Bạch Vân (Hà Nội) trong thể cách hát thơ khiến khán giả vô cùng thích thú.


Giáo hương là một trong rất nhiều thể cách có tính nghi lễ được nhiều đoàn khôi phục, trình diễn tại liên hoan.


Tham gia liên hoan kỳ này, nhiều đơn vị cũng đầu tư xây dựng chương trình rất công phu với rất nhiều thể cách, nhiều hình thức diễn xướng, không theo một chủ đề không gian nào. Qua đó ngầm giới thiệu sự đa đạng, phong phú trong kết quả của quá trình khôi phục các thể cách ca trù ở địa phương mình. Trong đó, nổi bật nhất là đoàn Hà Nội, Nghệ An, Hải Phòng, CLB Đình làng Việt (Hải Phòng) với nhiều tiết mục độc đáo như: múa bỏ bộ, múa bài bông… Và nhiều thể cách được thể hiện bằng những giọng ca tuyệt kỹ như Nghệ sỹ ưu tú Bạch Vân, ca nương Phùng Phương Hồng, Nguyễn Kim Ngọc (Hà Nội), Hồng Năm, Kim Phùng (Nghệ An), nghệ nhân Nguyễn Thị Thu Hằng, ca nương Nguyễn Thị Liên (Hải Phòng)


Tiết mục múa bỏ bộ trong không gian cửa đình của đoàn Hải Phòng được Hội đồng thẩm định đánh giá cao.

Phần trình diễn của 15 đơn vị tham gia liên hoan ca trù toàn quốc năm 2018 đã khép lại sau 4 ngày đêm. Tối nay (5/11), các tiết mục xuất sắc nhất sẽ được lựa chọn công diễn và trao giải. Tuy nhiên, điều đọng lại của liên hoan không chỉ ở chỗ đoàn nào, ca nương hay kép đàn nào được trao giải mà còn là sức sống mạnh mẽ của các thể cách cùng hình thức diễn xướng ca trù ở khắp 15 tỉnh, thành nắm giữ di sản này.

(baohatinh.vn)
CÁC TIN KHÁC
Gian nan đưa truyện cổ tích, dân gian lên phim (15-11-2018)
Nhà văn Bảo Ninh nhận Giải thưởng Văn học châu Á tại Hàn Quốc (14-11-2018)
Lối đi nào cho nghệ thuật truyền thống? (13-11-2018)
Tìm thấy ‘kho báu’ của tác giả đoạt giải Nobel Văn học Naguib Mahfouz (12-11-2018)
Gần 1.200 tác phẩm tham dự Cuộc thi ảnh đẹp du lịch “Tuyệt vời Đà Nẵng ơi” (10-11-2018)
"Những dòng sông kể chuyện" (09-11-2018)
Trần Đăng Khoa rời xa danh hiệu thần đồng thơ như thế nào? (08-11-2018)
Sau giải thưởng là cơ hội hợp tác (07-11-2018)
Bước chuyển mình của truyện tranh Việt (06-11-2018)
Giải cơn khát kịch bản sân khấu (02-11-2018)
Văn chương làm sáng đẹp số phận (01-11-2018)
Quy chế giám định tác phẩm mỹ thuật, nhiếp ảnh: Sẽ không còn tranh nhái, ảnh chôm? (31-10-2018)
Việt Nam học gì từ thành công kì diệu của điện ảnh Iran? (30-10-2018)
Tranh được vẽ bằng trí tuệ nhân tạo có giá 432.000 USD (29-10-2018)
Khi nghệ thuật Tuồng, Dân ca kịch, Bài chòi hội tụ (26-10-2018)
Triển lãm tranh cắt giấy của nhà văn Andersen: Hấp dẫn không kém… truyện cổ tích (25-10-2018)
Đề cử Giải Mai Vàng 2018: Nhiều MV, ca khúc ăn khách (24-10-2018)
Không giao việc thẩm định tác phẩm mỹ thuật cho tư nhân (23-10-2018)
Âm nhạc, múa đương đại thành liệu pháp tinh thần (22-10-2018)
Nhiều chương trình nghệ thuật dành cho "một nửa của thế giới" (19-10-2018)
Thứ năm, ngày 15/11/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn