VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Khởi động Giải Biếm họa báo chí Việt Nam - Cup Rồng tre lần V - 2018: Đánh thức các họa sĩ biếm đang 'ngủ quên'

Giải Biếm họa báo chí Việt Nam - Cup Rồng tre mở hội lần V - 2018 là một tin vui đối với các “nhà báo vẽ”, trong đó có họa sĩ Võ An Lai - cháu của cố nghệ sĩ nhiếp ảnh nổi tiếng Võ An Ninh.
“Vui vì cứ ngỡ sau mùa giải lần IV năm 2013-2014, ngày hội của các sĩ biếm sẽ “tàn” thì sau 4 năm, "hội" lại được mở để tiếp tục đưa trở lại và phát huy hơn nữa những sức mạnh vốn có cho thể loại báo chí biếm họa...” - họa sĩ Võ An Lai hào hứng nói.


 
Một thời để nhớ
Họa sĩ Võ An Lai sinh năm 1948, vốn là một giáo viên dạy toán. Ông "bẻ lái" qua nghề vẽ chỉ vì thấy người khác vẽ biếm thì thích quá nên học vẽ theo. Bức tranh biếm đầu tiên của ông đăng trên báo Điện ảnh(1963) được nhuận bút 5 đồng - số tiền mà theo ông đủ để chiêu đãi một người bạn ở nhà hàng với thực đơn "sang chảnh" là hai đĩa thỏ rán nước xốt, bia và 2 cây kem...


Họa sĩ Võ An Lai
Nhưng "bữa đại tiệc" ấy chưa là gì. Ông kể có một lần triển lãm ông bán được 3 bức tranh biếm, phải mang cặp sách đi mới đựng hết tiền và số tiền ấy đủ cho ông mua đứt 3 chiếc xe đạp phượng hoàng mới cứng.
"Trước đây, hầu hết các tờ báo đều có “đất” cho biếm họa - họa sĩ Võ An Lai kể - "Thế nên giới họa sĩ biếm họa ngày ấy tuy ít ỏi nhưng có thể nói phong trào rất phát triển, các “nhà báo vẽ” làm không hết việc, đồng vào đồng ra rủng rỉnh, mỗi năm tổ chức được vài triển lãm là chuyện bình thường".
Theo họa sĩ Võ An Lai, thời kỳ hưng thịnh nhất của biếm họa nước nhà chính là thời kỳ chống Mỹ. Nhiều tranh biếm họa thời kỳ này đã trở thành thứ vũ khí sắc bén lên án chiến tranh, tố cáo tội ác của kẻ thù và trở thành những bằng chứng lịch sử được Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam mua và lưu trữ khá nhiều.
Ông kể, sau trận "Điện Biên Phủ trên không" ở Hà Nội, người dân sơ tán hết nhưng các họa sĩ biếm vẫn ở lại và "chiến đấu" bằng cách thắp đèn dầu để vẽ tranh biếm. Và kết quả là sau 24 giờ vẽ, các họa sĩ đã cho ra đời gần 40 bức tranh biếm với nội dung lên án tội ác của đế quốc Mỹ. Các tranh (trong đó có 6 tranh của Võ An Lai - PV) sau đó được Hội Mỹ thuật đóng khung tạm, căng dây treo trước cửa nhà Thủy Tạ ở Hồ Gươm, sau đó là triển lãm lưu động khắp nơi để người dân xem.
"Ngày ấy chúng tôi vẽ biếm... sướng lắm và ít khi lăn tăn về nhuận bút" - họa sĩ Võ An Lai kể - "Chúng tôi vẽ vì yêu nước! Chúng tôi vẽ để tận dụng truyền thông quốc tế có mặt ở Hà Nội đưa tin về cuộc chiến, nhằm nói với thế giới về sự phi nghĩa của chiến tranh, tội ác của đế quốc. Đồng thời khẳng định không gì có thể giết chết lòng yêu nước của người Việt Nam, trong đó có những họa sĩ vẽ tranh phản chiến như chúng tôi".
 
Một thời để... lo
Sau năm 1975, theo họa sĩ Võ An Lai, tranh đả kích thoái trào nhưng bù vào đó, chủ đề chống tiêu cực, phê bình những thói hư tật xấu của xã hội lại nở rộ. Nhưng rồi cũng chẳng được lâu, chủ đề này cũng giảm dần... mà không hiểu nguyên nhân tại sao?! Các báo cũng không còn "chừa đất" cho tranh biếm như trước nữa, các họa sĩ, trong đó có ông, vẽ ít đi hoặc vẽ chỉ như một thói quen nghề nghiệp, làm vui lúc tuổi già.
"Biếm họa đang tàn lụi!" - họa sĩ Võ An Lai thẳng thắn - "Tàn lụi vì nhiều báo không hiểu vì lý do gì đã lờ đi những đề tài nóng, rất nóng của xã hội như chống tiêu cực, chống tham nhũng bằng thể loại biếm họa. Sự lờ đi ấy chẳng khác gì chặt tay người họa sĩ. Biếm họa phát triển như thế nào đây?".
Đặt ra câu hỏi ấy, có thể thấy người họa sĩ tuổi 70 này không hề "phớt lờ" biếm họa, mà ngược lại, chứng tỏ ông vẫn rất quan tâm, lo lắng và theo dõi sát sao đời sống biếm họa nước nhà những năm qua.
Ông cho rằng, giới họa sĩ biếm họa, trong đó có nhiều người có kinh nghiệm đang... ngủ quên! Thậm chí cố tình ngủ quên. "Để đánh thức họ dậy, các báo cần phải đồng hành với họ, có chỗ cho biếm họa sống, cho các họa sĩ được xác định trách nhiệm, ý thức của công dân với xã hội bằng đặc thù nghề nghiệp của họ!".
Họa sĩ Võ An Lai cũng hy vọng, Giải Biếm họa Báo chí Cup Rồng tre lần này tiếp tục khích lệ phong trào sáng tác biếm họa trong những "nhà báo vẽ" ở khắp mọi nơi, đồng thời là một tiếng gọi, đánh thức các họa sĩ đang ngủ quên, tiếp tục là những người tiên phong trên các mặt trận chống cái ác, cái xấu, vì cái thiện, ngõ hầu hiện thực hóa được giấc mơ “phục hưng” biếm họa Việt.


Triển lãm “96 Biếm họa báo chí Việt Nam”
Nhân dịp phát động Giải Biếm họa báo chí Việt Nam - Cúp Rồng tre lần V-2018 với chủ đề Ứng xử văn hóa; Xã hội văn minh, báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) tổ chức một triển lãm mỹ thuật nhằm tôn vinh các tác phẩm biếm họa tiêu biểu của Việt Nam được đăng báo từ năm 1922 - từ khi Nguyễn Ái Quốc vẽ tranh biếm họa trên báo Pháp - đến nay.
Triển lãm gồm hơn 100 tác phẩm biếm họa, chia thành các giai đoạn: Từ 1922 đến 1945; Biếm họa trong kháng chiến chống Pháp; Biếm họa trong kháng chiến chống Mỹ; Biếm họa thời Đổi mới; Biếm họa ngày nay và Tác phẩm biếm họa đoạt giải tại Giải Biếm họa Báo chí Việt Nam - Cúp Rồng tre lần I, II, III, IV.
Triển lãm diễn ra từ ngày mai (3/4) đến hết ngày 10/4 tại Trung tâm Thông tấn Quốc gia (5 Lý Thường Kiệt, Hà Nội)

Phạm Huy
(thethaovanhoa.vn)
CÁC TIN KHÁC
Đưa hoạt động lễ hội đi vào nền nếp (24-04-2018)
Khan hiếm diễn viên nhạc kịch (23-04-2018)
Những con số thú vị về chuyện đọc sách trên thế giới (22-04-2018)
Giải thưởng Cánh diều năm 2017 (20-04-2018)
35 tác phẩm được trao Giải thưởng Sách quốc gia lần thứ nhất (20-04-2018)
Làm mới phim ăn khách (19-04-2018)
Họa sỹ Nguyễn Thu Thủy giành cúp Bạc cuộc thi thiết kế quốc tế tại Italy (18-04-2018)
Sôi động thị trường tranh trực tuyến (17-04-2018)
“Cô Ba Sài Gòn” giành Cánh diều vàng (16-04-2018)
Cơ hội trải nghiệm di sản văn hóa phi vật thể từ Hà Nội đến Phú Thọ (13-04-2018)
Làm phim từ vốn cộng đồng (12-04-2018)
Tương tác với… rác nghệ thuật (11-04-2018)
'DIFF 2018 sẽ là sân chơi nghệ thuật đỉnh cao' (10-04-2018)
Thị trường phim Việt: Yếu tố ngoại đem lại gì? (09-04-2018)
Làm gì để nghệ thuật sân khấu theo kịp thời đại? (06-04-2018)
Tháo gỡ khó khăn cho nghệ thuật đương đại (05-04-2018)
Làm nhạc không phải để cho không! (04-04-2018)
Tự chủ tài chính trong nghệ thuật biểu diễn: Vẫn là bài toán khó (03-04-2018)
Phim ảnh dưới con mắt trẻ thơ (31-03-2018)
Việt Nam đoạt giải đặc biệt cuộc thi âm nhạc quốc tế tại Nhật Bản (27-03-2018)
Thứ ba, ngày 24/04/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn