VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Khi nghệ thuật Tuồng, Dân ca kịch, Bài chòi hội tụ
 
Chỉ mới hơn một nửa chặng đường... và hy vọng còn thật nhiều “kịch” hay ở chặng sau cho một cuộc hội tụ nghệ thuật sân khấu.
Liên hoan Nghệ thuật sân khấu Tuồng, Dân ca kịch và Bài chòi toàn quốc được tổ chức từ ngày 20- 28/10/2018 tại Nhà Văn hóa Lao Động tỉnh Quảng Ngãi đã quy tụ nhiều vở diễn được mong đợi, gây hào hứng với công chúng yêu nghệ thuật sân khấu truyền thống Việt và Di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO phong danh.


Trong kỳ liên hoan này, 11 đơn vị nghệ thuật trong cả nước tham dự gồm: Đoàn Ca kịch Bài chòi Bình Định, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống cung đình Huế, Nhà hát Nghệ thuật ca kịch Huế, Nhà hát nghệ thuật hát bội TP.HCM, Nhà hát Nghệ thuật Khánh Hoà, Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh,Nhà hát Tuồng Đào Tấn, Trung tâm Bảo tồn và phát huy di sản xứ Nghệ, Hội Nghệ sĩ sân khấu Thừa Thiên Huế, Đoàn Ca kịch Quảng Nam, Trung tâm Bảo tồn và phát huy nghệ thuật Bài chòi và Hát Hố Quảng Ngãi. 

Các đơn vị đã mang về 15 vở diễn, từ 80- 120 phút/ vở, trong đó nhiều vở nổi tiếng như “Rực lửa Hoàng Cung”, “Sơn Hậu” của Nhà hát tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh đến từ Đà Nẵng, “Những người mẹ” của Thừa Thiên Huế, Trung tâm Bảo tồn và phát huy nghệ thuật Bài chòi và Hát Hố Quảng Ngãi với vở “Núi rừng năm ấy”... 

Sức hấp dẫn của Liên hoan là tính hiện đại và sự liên tưởng những vấn đề hiện thực. Đêm khai mạc có “Rực lửa hoàng cung” của Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh đem lại thành công trước hết ở những tìm tòi về tiết tấu và sự phát triển của hành động trong vở diễn. Đấy cũng là một sự phát triển của nghệ thuật Tuồng khi bản sắc vẫn giữ nguyên nhưng tiếp cận gần hơn với sự tiếp nhận của công chúng hôm nay. 



Vở tuồng "Rực lửa hoàng cung".

 Rất thú vị với “Quyền uy và tội ác” của Trung tâm bảo tồn và phát huy dân ca xứ Nghệ, với chuyện kịch ở thành Bát Đa nhưng quả là cuộc “hội thảo” về công tác tổ chức với quan niệm chọn người tài hay chọn con ông cháu cha, cũng như những vi phạm và xử lý vi phạm trong xã hội. Đáng chú ý còn có “Chuyện tình làng võ” của đoàn Ca kịch Bài chòi Bình Định là vở diễn “ăn khách” trước công chúng hôm nay nhưng không câu khách từ những tìm tòi của tập thể sáng tạo.

Một vở tuồng được mong chờ đã lâu của Nhà hát tuồng Đào Tấn tỉnh Bình Định biểu diễn, vở “Chàng Lía”, người thủ lĩnh nông dân áo vải sống ở khoảng giữa thế kỷ 18 ở Đàng Trong, do chính quyền suy yếu nên nạn mua quan bán chức lan tràn, có 1 xã nhưng tới 20 lý trưởng… Vì nuôi chí lớn nên Lía đã thu phục đám thảo khấu ở Truông Mây để làm căn cứ, kêu gọi nhân dân dấy binh đánh đổ bọn cường hào, ác bá, tiêu diệt bọn tham quan ô lại đang hà hiếp dân lành bằng sưu cao, thuế nặng…

Hình ảnh thú vị trong liên hoan, đó là “giàn hợp xướng” của các nhạc sĩ dưới sân khấu. Để phụ họa cho các tiết mục, hàng chục nhạc sĩ đã sử dụng nhiều loại nhạc cụ cổ truyền, tạo ra những âm thanh mang đậm chất Việt, đó là sáo, kèn, tử phách, trống cơm, trống đế, mõ, sinh tiền, đàn bầu, đàn nhị, đàn đáy, đàn hồ, đàn tam, tiêu… 

Âm thanh của các loại nhạc cụ này được hòa trong tiếng hát và bối cảnh diễn ra trên sân khấu đã khiến người xem cảm nhận được khung cảnh làng quê và người nông dân Việt Nam trong quá khứ vừa phải tần tảo trên cánh đồng, con trâu, luôn tôn vinh cái đẹp, sự thuần khiết và đặc biệt lúc giang sơn nguy biến thì họ tụ nghĩa dưới cờ đào để đánh đổ cái ác, chống giặc ngoại xâm…

Khác với những Liên hoan trước, thường chỉ dựng vở để “đi thi” với đầu tư vì màu cờ sắc áo, nhưng ở Liên hoan này, đích thực nghĩa “liên hoan” với những vở diễn đang diễn trong năm của các đoàn, nhà hát. Diện mạo thực tế sân khấu truyền thống tại đây hiện ra rõ hơn để có cái nhìn đúng hơn về thực trạng sân khấu hôm nay nói chung và sân khấu truyền thống nói riêng. 

Do không nặng quan niệm đi thi nên lớp nghệ sĩ trẻ được “ra sân” đông đến bất ngờ với rất nhiều vai chính chứ không còn là vai "cùng toàn thể" và quả đó là động lực cho lớp diễn viên trẻ. Sự xuất hiện đông đảo của các nghệ sĩ trẻ như một khẳng định về sức sống và tương lai của sân khấu.

Trong lúc các loại hình nghệ thuật biểu diễn của các tỉnh trên cả nước đang trên đà sát nhập, nguy cơ nghệ thuật truyền thống dần bị mai một, các nghệ sĩ một đời say nghề, yêu nghề ngơ ngác trước sự tấn công của các hình thức nghệ thuật hiện đại khác thì cuộc Liên hoan này như một viên nam châm hút niềm say mê và thắp lửa cả trong nghệ sĩ và khán giả. 


Vở diễn "Chuyện tình làng võ".

 Những đêm diễn chật cứng khán phòng, những giọt nước mắt xúc động ứa ra từ các hàng ghế chứng tỏ khán giả không hề quay lưng với sân khấu. Và các nghệ sĩ như được tiếp lửa, từ đồng nghiệp, từ khán giả như một sự cộng hưởng trước khát khao gìn giữ và phát triển di sản nghệ thuật của cha ông. 

Tuy nhiên, từ nửa chặng đường của Liên hoan  cũng đã thấy sự tùy tiện của một số kịch bản và dàn dựng khiến tác phẩm thiếu sức thuyết phục. Cạnh đó còn thấp thoáng những motip quen thuộc đến nhàm chán về chiến tranh như mặc định: Người tốt trong chiến tranh sau nghèo khổ, kẻ xấu trong chiến tranh sau có chức quyền hay giàu có , hay trong chiến tranh, anh chỉ huy yêu một cô nhưng cô đó yêu anh khác, “anh tốt” bị điều vào nơi nguy hiểm, cô gái có thai vì tình yêu dâng hiến bị đuổi về hậu phương...

Chỉ mới hơn một nửa chặng đường... và hy vọng còn thật nhiều “kịch” hay ở chặng sau cho một cuộc hội tụ nghệ thuật sân khấu Tuồng, Dân ca kịch và Bài chòi trọn vẹn, nhiều cảm xúc./.

CTV Hoài Hương
(vov.vn)
CÁC TIN KHÁC
Gian nan đưa truyện cổ tích, dân gian lên phim (15-11-2018)
Nhà văn Bảo Ninh nhận Giải thưởng Văn học châu Á tại Hàn Quốc (14-11-2018)
Lối đi nào cho nghệ thuật truyền thống? (13-11-2018)
Tìm thấy ‘kho báu’ của tác giả đoạt giải Nobel Văn học Naguib Mahfouz (12-11-2018)
Gần 1.200 tác phẩm tham dự Cuộc thi ảnh đẹp du lịch “Tuyệt vời Đà Nẵng ơi” (10-11-2018)
"Những dòng sông kể chuyện" (09-11-2018)
Trần Đăng Khoa rời xa danh hiệu thần đồng thơ như thế nào? (08-11-2018)
Sau giải thưởng là cơ hội hợp tác (07-11-2018)
Bước chuyển mình của truyện tranh Việt (06-11-2018)
Liên hoan Ca trù toàn quốc tại Hà Tĩnh: Hội ngộ các hình thức diễn xướng độc đáo (05-11-2018)
Giải cơn khát kịch bản sân khấu (02-11-2018)
Văn chương làm sáng đẹp số phận (01-11-2018)
Quy chế giám định tác phẩm mỹ thuật, nhiếp ảnh: Sẽ không còn tranh nhái, ảnh chôm? (31-10-2018)
Việt Nam học gì từ thành công kì diệu của điện ảnh Iran? (30-10-2018)
Tranh được vẽ bằng trí tuệ nhân tạo có giá 432.000 USD (29-10-2018)
Triển lãm tranh cắt giấy của nhà văn Andersen: Hấp dẫn không kém… truyện cổ tích (25-10-2018)
Đề cử Giải Mai Vàng 2018: Nhiều MV, ca khúc ăn khách (24-10-2018)
Không giao việc thẩm định tác phẩm mỹ thuật cho tư nhân (23-10-2018)
Âm nhạc, múa đương đại thành liệu pháp tinh thần (22-10-2018)
Nhiều chương trình nghệ thuật dành cho "một nửa của thế giới" (19-10-2018)
Thứ năm, ngày 15/11/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn