GƯƠNG MẶT VĂN NGHỆ SĨ
Kazuo Ishiguro - người thêu dệt giai điệu bằng con chữ

"Không thể tin nổi đó chính là ông ấy" hẳn là suy nghĩ của phóng viên Lévai Balázs khi cầm trên tay tấm ảnh thời thanh niên của Kazuo Ishiguro, một tên tuổi cột trụ của văn chương đương đại.
Ở tuổi ngoài 60, Kazuo Ishiguro thường xuất hiện với áo vest đen lịch lãm, cặp kính trắng tri thức cùng ánh mắt suy tư như một triết gia. Còn trong tấm ảnh mà ông gửi cho Balázs, Kazuo ở độ tuổi đôi mươi, nuôi tóc dài lãng tử, râu ria bờm xờm, mặc áo may ô họa tiết, ngồi gảy guitar điệu nghệ.


Thuở nhỏ, cậu bé Kazuo không hề có ý định sẽ làm nhà văn. "Từ tận đáy lòng, tôi muốn trở thành một ngôi sao nhạc rock" - người vừa trở thành nhà văn thứ 114 vinh dự dành giải Nobel tâm sự.

"Cho Bob Dylan ngửi khói"

Ngay khi nhận tin Ishiguro thắng giải, nhà văn Salman Rushdie đã gửi lời nhắn cho người đồng nghiệp của mình: "Nhiệt liệt chúc mừng Ish, anh bạn cũ của tôi. Tôi đã luôn yêu mến và ngưỡng mộ các tác phẩm của anh kể từ lần đầu tiên thưởng thức A pale view of hills. Và anh còn chơi cả guitar và sáng tác nhạc nữa! Cho Bob Dylan ngửi khói luôn".

 

Dù đã tròn một năm trôi qua, mùa Nobel mới lại về, rất đông văn sĩ dường như vẫn chưa hết ấm ức với Viện Hàn lâm Thụy Điển. Năm ngoái, giữa lúc văn đàn đang tranh cãi kịch liệt xem giải thưởng liệu sẽ được trao cho Haruki Murakami, Milan Kundera hay Philip Roth, thì bỗng nhiên Bob Dylan, người vốn nổi tiếng qua âm nhạc, đột ngột xuất hiện và nẫng mất giải thưởng danh giá đó.

Tuy nhiên, trong số những người ủng hộ nhạc sĩ huyền thoại nước Mỹ, có cái tên Kazuo Ishiguro.

Bắt đầu chơi piano từ năm 5 tuổi, bén duyên với guitar năm 15 tuổi, sáng tác trên trăm ca khúc, đi chào hàng các đĩa ghi âm cho tới tận năm 22, 23 tuổi với giấc mộng trở thành ca sĩ, Ishiguro thổ lộ người hùng trong lòng ông chính là Bob Dylan. Đĩa nhạc đầu tiên của Dylan mà Ishiguro sở hữu là album John Wesley Harding. Ông đã tậu ngay sau khi nó được phát hành.

Phóng viên Balázs khi nhìn tấm ảnh thời thanh niên của Ishiguro đã nhận xét rằng trông như phác họa "chân dung một nhà văn thời cún con". Chân dung một nhà văn thời cún con là tác phẩm của nhà thơ Dylan Thomas. Trùng hợp thay, nghệ danh Bob Dylan chính là mượn theo tên của thi gia này.

"Với Dylan, tôi cho rằng đó là trải nghiệm đầu đời của tôi về lời bài hát viết bằng kỹ thuật dòng ý thức và siêu thực". Thật không may cho chàng Kazuo, nhưng thật may cho giới văn nghệ, khi Kazuo nhận ra mình không có giọng. Dù không theo đuổi được sự nghiệp cầm ca nhưng tiểu thuyết gia người Anh gốc Nhật cho rằng chính âm nhạc đã đem tới bước đà tốt nhất trong việc viết tiểu thuyết.

Thời đại văn chương đầy nhạc tính

Bob Dylan có thể là một kẻ phá đám. Quyết định của hội đồng xét giải năm ngoái có thể gây tranh cãi. Nhưng không thể phủ định rằng âm nhạc đang trải chiếc bóng rất lớn lên văn chương ngày nay.

Hãy nhìn qua một số ứng viên nặng ký qua các năm của giải thưởng này. Haruki Murakami có hơn 10.000 chiếc đĩa vinyl trong bộ sưu tập đồ sộ, và chẳng có nhân vật nào của ông, từ thủ thư tới lái taxi, mà không nghe jazz hay nhạc cổ điển. Hay như Milan Kundera, con nhà nòi âm nhạc, viết các cuốn sách như một bản giao hưởng của ngôn từ. Ông trích dẫn Bartók và Janácˇek, ông bàn luận về nghịch âm và Schoenberg.

Và nhãn tiền nhất, Kazuo Ishiguro luôn khăng khăng mình vẫn là một người viết nhạc: "Tôi muốn tác động đến người đọc. Với tôi, đó là văn học. Theo nghĩa đó, tôi vẫn luôn là một nhạc sĩ".

Nhà soạn nhạc Claude Debussy từng nói: "Âm nhạc không nằm trong những nốt nhạc, Nó nằm trong những khoảng lặng giữa những thanh âm". Nếu xét trên khía cạnh ấy, quá rõ ràng rằng Kazuo Ishiguro đang thêu dệt những giai điệu bằng con chữ.

Những câu chuyện của Ishiguro luôn cầm chừng tựa một mặt biển trước cơn dông tố, không hề tĩnh tại, cũng không hề có sóng dữ, chỉ là những đợt sóng dập dờn tấp vào bờ. Những nhân vật nằm sõng soài, cố gắng giãy giụa, dường như đã biết, lại dường như không biết những gì đang đón chờ mình dưới đáy biển sâu.

Không ai viết về bối cảnh phản địa đàng mà lại thiếu phản kháng kịch tính, thừa bi tình sầu muộn như ông đã làm trong Mãi đừng xa tôi. Này thì những ẩn dụ sáo mòn, này thì những lời văn lửng lơ thiếu quyết đoán, này thì đoạn mở đầu bợt bạt như lời giới thiệu bản thân trong một tờ khai hành chính: "Tôi tên là Kathy H. Tôi 31 tuổi, đã làm người chăm sóc được hơn mười một năm nay".

Và nếu như những biến cố lững thững mà Ishiguro tạo ra là các nốt nhạc trắng đen, thì những hồi tưởng và chiêm bao của các nhân vật là những thinh lặng chơi vơi ở giữa, những vực sâu thăm thẳm nơi những "người khổng lồ ngủ quên" bị giam cầm.

Còn nhớ trong truyện ngắn Người hát tình ca của Kazuo, một ngôi sao hết thời ngồi trên thuyền gondola, cất tiếng hát cho người vợ đang đứng trên bao lơn nhìn xuống. Những bản tình ca hay biết bao.. Họ vẫn còn yêu nhau biết bao. Nhưng sau đêm nay, họ sẽ chia tay mỗi người một ngả.

Phần đẹp nhất của buổi tối đó không phải khi người ca sĩ hát tặng vợ ông, phần đẹp nhất là khi tiếng nhạc tắt dần, tất cả chìm vào yên lặng, chỉ nghe tiếng khóc rấm rứt của người phụ nữ. Dù là văn chương hay âm nhạc, phần đẹp nhất thường phi ngôn.

Hiền Trang
(tuoitre.vn)

CÁC TIN KHÁC
Nữ nhà văn đầu tiên là Đại biểu Quốc hội (16-10-2017)
Nhạc sỹ Trần Tiến và “Cao nguyên đá“ (02-10-2017)
Nghệ sĩ nhiếp ảnh Hữu Nền - Hai thập kỷ cho một tác phẩm (25-09-2017)
Nhạc sĩ Thuận Yến và những ca khúc vượt thời gian (18-09-2017)
Nhà văn, nhà viết kịch Thanh Hương: Ngôi sao sáng của nền Sân khấu Cách mạng Việt Nam (11-09-2017)
Nguyễn Ngọc Phú- Nhà thơ cất giữ linh hồn biển (05-09-2017)
Bùi Công Minh & chuyện Ngày và đêm (28-08-2017)
Vũ Thành An - từ tình ca đến 'đạo ca' (21-08-2017)
Nguyễn Tuân - Bậc thầy về tùy bút (14-08-2017)
NSND Phương Thảo: Một đời chưa hết tơ vương với tuồng (07-08-2017)
Nghệ sĩ Mai Ngọc Căn: “Triệu đóa hồng” cho tuổi 70 (31-07-2017)
Bế Kiến Quốc - Những ẩn ức về cái đẹp (24-07-2017)
Nguyễn Ngọc Phú và trường ca (17-07-2017)
Nhạc sĩ Doãn Nho: Tự hào tiến bước dưới quân kỳ (10-07-2017)
Nhiếp ảnh gia Hải Thanh: Ảnh tư liệu có sức mạnh lưu giữ đặc biệt (06-07-2017)
Bí ẩn văn chương John Banville (26-06-2017)
Họa sĩ I Nhi Ksor: “Bốn mùa” Bazan (19-06-2017)
Hoàng Minh Châu - Đương Đời, đường thơ* (12-06-2017)
Nhà Nhiếp ảnh gia Lương Nghĩa Dũng và những bức ảnh sống mãi với thời gian (05-06-2017)
Nhà văn Xuân Thiều: Người lặng lẽ đổi mới (29-05-2017)
Thứ ba, ngày 17/10/2017
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn