VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Giải Oscar 90: Chiến thắng của khát vọng tự do

Với 13 đề cử, "The shape of water" đã giành được 2 giải Oscar quan trọng nhất. Oscar không chạy theo thị hiếu đám đông, không làm thỏa mãn các khán giả thị trường.
Cuối cùng, bộ phim có 13 đề cử "The shape of water" của đạo diễn Guillermo del Toro đã được xướng danh Phim hay nhất và Đạo diễn xuất sắc nhất tại lễ trao giải Oscar lần thứ 90, diễn ra vào ngày 5-3 (giờ Việt Nam) tại nhà hát Dolby, Los Angeles (Mỹ).


Cách kể chuyện có một không hai

Chiến thắng của bộ phim nói về mối tình dị biệt giữa cô gái câm và thủy quái "The shape of water" dẫn đầu danh sách đề cử giải Oscar với con số 13 đề cử vừa hiển nhiên lại vừa gây kinh ngạc. Bởi so với các đề cử trong cùng hạng mục, "The shape of water" không rõ ràng cả ý nghĩa và thông điệp. Trong khi đó, các đối thủ khác bày tỏ quan điểm của mình một cách rõ ràng và trực diện hơn như: "Three billboards outside Ebbing, Missouri", "Get out", "The post", "Darkest hour", thậm chí là "Call me by your name"…

Điều gì làm nên thành công vang dội cho "The shape of water"? Đó là sự áp đặt một cách thông minh của đạo diễn Guillermo del Toro lên bộ phim với thông điệp "giá trị của sự tự do". Trước khi nhận giải thưởng vinh danh từ AMPAS (Viện Hàn lâm Khoa học nghệ thuật điện ảnh Mỹ), bộ phim "The shape of water" từng dính "phốt" đạo văn. David Zindel (nhà văn có tiếng ở Mỹ), con trai của Paul Zindel khẳng định rằng bộ phim đã sao chép ý tưởng tác phẩm "Let me hear you whisper" của cha mình. Đó là một vở kịch kể về nữ lao công đem lòng yêu một chú cá voi bị giam giữ. Vì tình yêu, cô tìm cách cứu "chàng" cá voi khỏi cuộc thí nghiệm của những nhà khoa học vô cảm.

Nhưng bộ phim vẫn chiếm được cảm tình của AMPAS khi dám lột trần khát vọng trần tục của con người, điều mà chúng bị giấu kỹ đến mức không phải ai cũng nhận ra một phần bản chất thật bên trong con người mình. Guillermo del Toro có thể mượn ý tưởng từ một câu chuyện nào đó nhưng cách ông kể bằng hình ảnh thì không phải ai cũng có thể làm được. Đúng như tên gọi của bộ phim, Guillermo del Toro sử dụng nước làm chủ đề trung tâm - biểu tượng của sự tự do. Cảnh Elisa (nhân vật chính) tự thỏa mãn trong bồn tắm và cảnh Elisa âu yếm thủy quái đầy khát khao nhục dục. Dù ở hai hoàn cảnh, hai môi trường khác nhau nhưng đều cho thấy khát vọng được giải phóng bản thân của nhân vật chính.

Khi cô đơn, sự thỏa mãn tính dục của Elisa giống như một công việc thường nhật, không có yếu tố tình cảm và diễn ra trong sự hối thúc. Khi có tình yêu của thủy quái, Elisa đạt được sự giải phóng tối đa về tình dục, thoát khỏi thế giới thông thường cả về mặt vật lý và tâm lý. Một cảnh quay tràn đầy những khát khao thể xác nhưng cũng thật đẹp và lãng mạn. Đó chính là sự trần trụi mà ít người dám đối mặt, bởi ít ai nhận ra rằng nó cũng thật đẹp và nhân văn.

Như đa phần tác phẩm của Del Toro, yếu tố tôn giáo được cài cắm ở nhiều cảnh. Ngoài ẩn dụ cho sự tự do, nước còn là biểu tượng cho sự vĩnh hằng và thanh tẩy trong đạo Thiên Chúa, giúp Elisa được gột rửa khỏi thế giới coi thường cô. Nhân vật phản diện - đại tá Strickland - thường xuyên trích dẫn Kinh Thánh, nhất là câu chuyện về người hùng Samson. Sự ngược đời nằm ở chỗ, dù thường xuyên nhắc đến Chúa, hắn lại là người tàn nhẫn và không hiểu gì về các "phép mầu" xung quanh mình. Strickland kiêu ngạo và đòi hỏi những kẻ cấp thấp hơn khuất phục hắn vô điều kiện. Tuy nhiên, chính hắn lại khó chịu khi bị cấp trên ép buộc. Viên đại tá đại diện cho một xã hội khắc nghiệt, mang nhiều áp bức và lý tính. Trong khi đó, những người đối chọi với hắn đều chiến đấu cho tự do và cái tôi cá nhân. Nhóm này bao gồm những người hỗ trợ Elisa - cô lao công da màu tên Zelda (Octavia Spencer đóng), người đàn ông đồng tính tên Giles (Richard Jenkins đóng) và điệp viên Nga (Michael Stuhlbarg đóng). Elisa và Giles tranh đấu cho tình yêu nằm ngoài chuẩn mực xã hội, Zelda cứng cỏi, phản ánh nữ quyền và chống phân biệt chủng tộc.

Del Toro mượn lớp vỏ cổ tích làm phông nền nhưng kể một câu chuyện khác với những gì thường thấy. Nhân vật đều xấu theo tiêu chuẩn đánh giá của xã hội loài người và họ cũng không cố tìm cách hòa nhập vào cộng đồng đó. Nếu chuyện phim cổ tích trước đây như "The Little Mermaid" hay "Beauty and the Beast" đều mô tả sinh vật kỳ dị nỗ lực vươn tới chuẩn mực của con người và đau buồn khi không đạt được thì "The shape of water" muốn gửi đi thông điệp rằng hãy cứ là chính mình và nên hạnh phúc với cuộc đời tự do mà mình đang có.

Oscar có lý lẽ riêng

Bình luận chung của nhiều khán giả khi lễ trao giải Oscar lần thứ 90 kết thúc là một Oscar tẻ nhạt khi không thấy những bộ phim mà họ yêu thích hoặc đạt doanh thu phòng vé ngất ngưởng được tôn vinh. Thay vào đó, những năm gần đây, các phim tranh giải thường nằm trong diện "thờ ơ" của công chúng. "The shape of water" cũng không ngoại lệ.

Frances McDormand chiến thắng hạng mục "Nữ diễn viên chính xuất sắc" với vai diễn trong phim "Three billboards outside Ebbing, Missouri"

Đây là sự thay đổi lớn đến mức nhiều ý kiến cho rằng AMPAS và khán giả là hai đường thẳng song song không bao giờ chạm được nhau. Trước đây, những bộ phim bom tấn kiểu "The Lord of the Rings: The Return of the King" mang về đến 11 tượng vàng Oscar (2004) và đây cũng là bộ phim có doanh thu lớn nhất thời đó với 377 triệu USD (chỉ tính riêng thị trường nội địa). Từ năm 1983 cho tới 2005, mỗi phim chiến thắng giải Oscar hạng mục Phim hay nhất đều nằm ở vị trí thứ nhất hoặc nhì trong tốp 25 phim có doanh thu cao nhất năm như "Titanic", "Forrest Gump", "Rain Man" hay "Terms of Endearment". Nhưng năm 2018, tổng doanh thu của các phim tranh giải Oscar hạng mục Phim hay nhất không bằng doanh thu một bộ phim được yêu thích như "Star Wars: The Last Jedi". Bộ phim đoạt giải Phim hay nhất tại Oscar 2016 "Spotlight" đạt doanh thu 39 triệu USD, bộ phim "Moonlight" (đoạt giải Phim hay nhất tại Oscar 2017) đạt doanh thu 28 triệu USD. Lần này, giải Phim hay nhất của Oscar "The shape of water" đoạt 53 triệu USD doanh thu (tính cả 30% doanh thu tăng thêm nhờ bộ phim nằm trong danh sách đề cử giải Oscar 90). Thống kê từ công ty kiểm toán, tổng doanh thu của các phim được đề cử tại Oscar lần này thấp nhất trong vòng 6 năm qua.

Điều này khiến nhiều ý kiến nghi ngờ "khẩu vị" của AMPAS, bởi suy cho cùng, nghệ thuật thiếu vắng khán giả đều mang âm vị tẻ nhạt. Nhận định này giúp các hãng "ông lớn" hả hê, an ủi họ phần nào khi hàng loạt những bom tấn ăn khách của họ sau những lời tán dương tận mây xanh của truyền thông nhưng không có mặt trong danh sách đề cử. Minh chứng là "Wonder women" đình đám gần đây. Nhưng AMPAS có lý lẽ riêng của mình và như nhận định của nhiều người, Oscar không nhằm thỏa mãn các khán giả thị trường. Mỗi tổ chức đều có sứ mệnh riêng, AMPAS cũng không ngoại lệ.

Gary Oldman nhận giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất với vai diễn trong phim "Darkest hour"

AMPAS từng đối mặt với những cơn cuồng nộ của khán giả, đúng hơn từ các "ông lớn" trong ngành công nghiệp điện ảnh ở Hollywood khi những bộ phim "bom tấn" với mức đầu tư vài tỉ USD, kỹ xảo tối tân và hiện đại nhất, đủ sức thôi miên khán giả như có phép thuật nhưng lại bị Oscar ngó lơ. Những sự chỉ trích tiếp nối nhau từ lúc danh sách đề cử được công bố đến khi kết thúc lễ trao giải. AMPAS thừa hiểu nếu phó mặc mọi thứ cho khán giả, doanh thu phòng vé, Oscar cũng dần biến thành những thứ nhạt nhòa vì đại chúng và dễ dãi. Nếu chiều theo đám đông còn ai đủ kiên nhẫn để làm những bộ phim tử tế.

Oscar đã làm được điều mà Hollywood vẫn kỳ vọng: Giành lại tiếng nói cho nghệ thuật, tôn vinh giá trị điện ảnh cao quý nhất cũng như nỗ lực không biết mệt mỏi của những nhà làm phim. Để có được một suất tại đề cử Oscar, các phim "bom tấn" sẽ không chỉ chinh phục khán giả đại chúng mà còn phải xuất sắc trong cả công nghệ lẫn cách kể chuyện để có thể làm hài lòng các vị giám khảo khó tính. Nhờ vào giải thưởng này, các phim độc lập được khán giả biết tới rộng rãi hơn, tạo ra động lực giúp đạo diễn và những nhà sản xuất tiếp tục sáng tạo - thứ mà dường như đang ngày càng trở nên khan hiếm trên màn ảnh rộng hôm nay. Điều đó khiến cho Oscar trở nên thú vị. Lịch sử kéo dài 90 năm và hơn thế nữa của Oscar bắt nguồn bằng chính sự thú vị ấy. 

 

Những kết quả quan trọng khác

Nữ diễn viên chính xuất sắc: Frances McDormand với vai diễn trong phim "Three billboards outside Ebbing, Missouri".

Nữ diễn viên phụ xuất sắc: Allison Janney với vai diễn trong phim "I, Tonya".

Nam chính xuất sắc: Gary Oldman với vai diễn trong "Darkest hour".

Nam diễn viên phụ xuất sắc: Sam Rockwell với vai diễn trong "Three billboards outside Ebbing, Missouri".

Kịch bản gốc xuất sắc: "Get Out".

Kịch bản chuyển thể xuất sắc: "Call me by your name".

Phim tài liệu ngắn xuất sắc: "Heaven is a traffic jam on 405".

Phim tài liệu xuất sắc: "Icarus".

Phim hoạt hình xuất sắc: "Coco".

Nhạc nền trong phim xuất sắc: "The shape of water".

Ca khúc trong phim xuất sắc: "Remember Me" trong phim "Coco".

Thùy Trang
(nld.com.vn)

CÁC TIN KHÁC
Huế - Đà Nẵng chung tay trùng tu Hải Vân Quan (18-09-2018)
Khi văn nghệ sĩ làm dân vận (17-09-2018)
Liveshow ca nhạc: Cuộc chơi của những ca sĩ tên tuổi (14-09-2018)
Điện ảnh khai thác văn hóa truyền thống (13-09-2018)
Hát với dàn nhạc thể hiện đẳng cấp ca sĩ (12-09-2018)
Trao giải sáng tác ca khúc về sinh viên Việt Nam (11-09-2018)
Cuộc thi Văn học tuổi 20 lần 6: Nhận diện tuổi 20 hôm nay (10-09-2018)
Phim có 'xuất thân' từ Netflix đoạt giải Sư tử vàng (09-09-2018)
Chàng trai mù thành thạo 6 loại nhạc cụ (07-09-2018)
Nhiều sách hay cho trẻ thơ được xuất bản (06-09-2018)
Sự trở về của nghệ sĩ Việt thành danh trên thế giới (05-09-2018)
Điện ảnh Việt thắng giải tại LHP châu Á - Thái Bình Dương lần thứ 58-2018 (04-09-2018)
ForbesBooks ra mắt tại Mỹ cuốn sách đầu tiên của một doanh nhân Việt Nam (31-08-2018)
Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh: Ánh sáng đẹp của cuộc đời (29-08-2018)
Liên hoan phim Quốc tế Venice 2018: 'Cánh cửa hẹp' cho các nhà làm phim nữ (28-08-2018)
Tín hiệu vui cho dòng nhạc ô-pê-ra (27-08-2018)
Gần 500 phim dự thi Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2018 (24-08-2018)
Nhà hát Múa rối Việt Nam giành giải Nhất Liên hoan múa rối thế giới tại Nga (23-08-2018)
Thực thi pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan: Nhận thức của chủ thể quyền là giải pháp gốc rễ (22-08-2018)
Giải tỏa bi kịch bằng niềm tin và lòng nhân ái (21-08-2018)
Thứ tư, ngày 19/09/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn