VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Đường nào cho nhạc dân tộc?

Muốn có sự thu hút, âm nhạc dân tộc phải thay da đổi thịt, có sự kết hợp giữa những giá trị cũ với hơi thở đương đại.
Live concert "Vuông tròn" (Sky & Earth), vừa diễn ra vào ngày 16-6 tại sân khấu VOH (TP HCM), để lại nhiều ấn tượng với khán - thính giả bằng sắc màu pha trộn giữa phong cách jazz đương đại và âm nhạc truyền thống Việt Nam. Những ca khúc dân ca 3 miền của Việt Nam: "Hò kéo gỗ", "Hát thầm", "Lý tơ duyên", "Đố ai", "Lý cây bông", "Lý cắt cỏ"… cùng vài điệu hò quen thân trở nên lạ lẫm, mới mẻ…


Sáng tạo đầy sức hút

Đêm nhạc "Vuông tròn" là cuộc hội ngộ của 4 nghệ sĩ đến từ 4 nền văn hóa: Ballaké Sissoko (Mali), Kengo Saito (Nhật Bản), Patrice Heral (Pháp), Hương Thanh (Việt Nam). Đây không phải lần đầu tiên, ca sĩ Hương Thanh về Việt Nam biểu diễn nhưng lần nào chị cũng để lại những xúc cảm khó phai. Thậm chí, sau những buổi diễn của chị, công chúng và người trong giới lại khát khao "đó là sắc màu phát triển của nhạc dân tộc Việt". Nếu ca sĩ Hương Lan, chị của ca sĩ Hương Thanh, chinh phục khán giả bởi giọng ca ngọt ngào, tinh tế thì Hương Thanh lại mạnh về cảm xúc, sự sâu lắng. Trong mỗi đêm nhạc của mình, ca sĩ Hương Thanh luôn mang đến khán giả cảm xúc đặc biệt bởi những âm điệu dân ca truyền thống quen thuộc được chị khoác lên "chiếc áo" mới mẻ của jazz, world music…

Ca sĩ Hương Thanh nói cách chị thường hát nhạc truyền thống Việt kết hợp với các nghệ sĩ quốc tế là vì "Nếu mình hát thuần nhạc dân tộc với nhạc cụ truyền thống thì khán giả quốc tế sẽ rất khó tiếp cận và tiếp nhận, nên phải mượn nhạc cụ trung gian để truyền tải. Một khán giả Nhật thấy trong ban nhạc của tôi có nhạc cụ Nhật, nghệ sĩ Nhật thì họ dễ chú ý hơn".

Ngô Hồng Quang cũng là nghệ sĩ gắn bó và say mê âm nhạc dân tộc Việt Nam với khả năng chơi giỏi nhiều nhạc cụ cùng giọng hát trầm ấm. Anh cũng là nghệ sĩ đã đưa âm nhạc dân tộc Việt Nam đến với công chúng quốc tế qua những dự án âm nhạc rất táo bạo của mình, tạo nên những khoảnh khắc thú vị khi hát nhạc dân tộc trên nền nhạc ngũ tấu (violin, viola, cello và double bass), có cả beatbox (cùng với beatboxer Trung Bảo). Ngô Hồng Quang cứ thế gặt hái thành công khi mang những giá trị truyền thống hòa vào hành trình sáng tạo âm nhạc đương đại.

 

Cần thay đổi

Thường thì những đêm nhạc nói trên đều có tài trợ. Điều này khác với những gì nghệ sĩ đang theo đuổi dòng nhạc dân tộc ca thán: "Nhạc dân tộc bị quay lưng". Nhiều nghệ sĩ bày tỏ họ thật sự tuyệt vọng khi nhà tài trợ nào nghe nói đến nhạc dân tộc là lắc đầu. Sự chán nản và mất niềm tin vào tương lai của nhạc dân tôc Việt gần như là tâm trạng chung của những người theo nghiệp diễn nhạc dân tộc.

Thế nhưng, sự quay lưng này của công chúng là có lý do của nó. Nhiều nghệ sĩ nhạc dân tộc vẫn mãi làm theo tư duy kiểu cũ. "Chương trình biểu diễn không có khán giả bởi khí nhạc thì quá xa cách và vì không có ca sĩ hát" - nghệ sĩ Cao Hồ Nga tâm tư.

Nhất là khi lớp khán giả hôm nay đã thay đổi rất nhiều so với trước đây. Đặc biệt với khán giả trẻ, có đủ điều kiện để tiếp cận với âm nhạc thế giới, đang phát triển mạnh mẽ. Sự đổi mới và tiếp cận với âm nhạc thế giới của nhạc dân tộc cũng chính là cách tiếp cận khán giả trong nước. Những đêm diễn nhạc dân tộc thuần chất với đàn T’rưng, đàn tranh, đàn bầu, đàn kìm, sáo trúc… thực sự thú vị với khán giả nghe lần đầu nhưng sẽ mau ngán nếu nghe lại vài lần sau đó. Đó là lý do chỉ vài thay đổi nhỏ của các nghệ sĩ trẻ trong biểu diễn khi kết hợp nhạc cụ dân tộc với nhạc điện tử như cách làm của nhóm Giao Thời đủ tạo nên những hiệu ứng khác biệt.

Tuy nhiên, cách làm này vấp phải sự phản đối của những người theo đuổi nhạc dân tộc truyền thống bảo thủ. Nghệ sĩ Hương Thanh tâm sự rằng biểu diễn ở nước nào chị cũng thấy thoải mái nhưng về diễn ở Việt Nam là run. Dù vậy, những gì chị đã làm không chỉ chinh phục khán giả thế giới mà cả khán giả Việt. Album "Vẻ đẹp mong manh" của Hương Thanh và Nguyên Lê (phát hành 2007) không chỉ đoạt giải Âm nhạc thế giới về dòng nhạc dân tộc của đài France Musique (Pháp) mà còn là một trong những sản phẩm được ưa thích của khán giả Việt.

"Không chỉ khán giả thế giới mà ngay cả với khán giả Việt cũng có nhu cầu thưởng thức những điều khác biệt trong một sản phẩm âm nhạc đã quá đỗi quen thuộc với mình là nhạc dân tộc. Nếu chỉ làm theo kiểu cũ thì làm sao có tính giải trí để chinh phục lớp khán giả mới?" - nhạc sĩ Tiến Luân nhận định.

Nhạc sĩ Lê Minh Sơn cho rằng: "Âm nhạc cũng cần kết hợp cũ và mới. Vì sao nhạc country của Mỹ có thể làm cho khán giả nhảy nhót theo? Làm sao mà nhiều nghệ sĩ quốc tế lại dùng chất liệu nhạc dân gian của nhiều quốc gia trên thế giới để viết nên những bản tình ca hiện đại? Vì chúng có thể tạo nên những hiệu ứng đặc biệt trong việc thu hút người nghe. Nếu muốn có sự thu hút đó, ít nhất với khán giả nước nhà, chúng ta phải có sự kết hợp giữa những giá trị cũ với hơi thở của đương đại. Đó là lý do tại sao phải bảo tồn và phát triển. Trong âm nhạc, cũng không ngoại lệ". 

Thùy Trang
(nld.com.vn)
CÁC TIN KHÁC
‘Táo Giao thông’ Chí Trung đưa kịch Lưu Quang Vũ ‘Nam tiến’ (20-11-2018)
Bà giáo Việt viết sách, báo kỷ lục, nhuận bút hàng chục lượng vàng (19-11-2018)
Người thông báo về những vẻ đẹp bị lạc (16-11-2018)
Gian nan đưa truyện cổ tích, dân gian lên phim (15-11-2018)
Nhà văn Bảo Ninh nhận Giải thưởng Văn học châu Á tại Hàn Quốc (14-11-2018)
Lối đi nào cho nghệ thuật truyền thống? (13-11-2018)
Tìm thấy ‘kho báu’ của tác giả đoạt giải Nobel Văn học Naguib Mahfouz (12-11-2018)
Gần 1.200 tác phẩm tham dự Cuộc thi ảnh đẹp du lịch “Tuyệt vời Đà Nẵng ơi” (10-11-2018)
"Những dòng sông kể chuyện" (09-11-2018)
Trần Đăng Khoa rời xa danh hiệu thần đồng thơ như thế nào? (08-11-2018)
Sau giải thưởng là cơ hội hợp tác (07-11-2018)
Bước chuyển mình của truyện tranh Việt (06-11-2018)
Liên hoan Ca trù toàn quốc tại Hà Tĩnh: Hội ngộ các hình thức diễn xướng độc đáo (05-11-2018)
Giải cơn khát kịch bản sân khấu (02-11-2018)
Văn chương làm sáng đẹp số phận (01-11-2018)
Quy chế giám định tác phẩm mỹ thuật, nhiếp ảnh: Sẽ không còn tranh nhái, ảnh chôm? (31-10-2018)
Việt Nam học gì từ thành công kì diệu của điện ảnh Iran? (30-10-2018)
Tranh được vẽ bằng trí tuệ nhân tạo có giá 432.000 USD (29-10-2018)
Khi nghệ thuật Tuồng, Dân ca kịch, Bài chòi hội tụ (26-10-2018)
Triển lãm tranh cắt giấy của nhà văn Andersen: Hấp dẫn không kém… truyện cổ tích (25-10-2018)
Thứ ba, ngày 20/11/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn