VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Đổi mới để có tiểu thuyết hay

Không phải ngẫu nhiên mà vấn đề tìm kiếm giải pháp đổi mới tư duy tiểu thuyết được Hội Nhà văn Việt Nam "xới xáo" trong thời gian gần đây. Trong bối cảnh "mất mùa" Giải thưởng văn xuôi năm 2017 khi Hội Nhà văn Việt Nam không tìm được tác phẩm nào xứng đáng để trao giải, rất nhiều người lo ngại cuộc thi tiểu thuyết 2017-2020 của Hội cũng sẽ rơi vào cảnh vắng bóng tác phẩm chất lượng.Nhà thơ Hữu Thỉnh - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam đánh giá: Những năm qua, trong hệ thống giải thưởng hằng năm, rất ít tiểu thuyết được tặng thưởng, mới nhất là vào năm 2017 chúng tôi buộc phải bỏ trống giải thưởng sau 2 lần đọc tăng cường 3 cuốn tiểu thuyết. Vì vậy, việc vắng bóng tác phẩm chất lượng là mối lo có thực.

Trước đây, tại một cuộc hội thảo về đổi mới tư duy tiểu thuyết, nhà văn Ma Văn Kháng đã nói về "tình trạng không tải" (thiếu tính tư tưởng) của tiểu thuyết. Bàn về vấn đề này, nhà văn Lê Thành Nghị nhấn mạnh: "Người đọc tiểu thuyết không chỉ theo dõi một câu chuyện qua sự dẫn dắt bằng ngôn từ nghệ thuật điêu luyện, mà còn muốn qua câu chuyện đó rút ra bài học nhân sinh, có thể là từ ý nghĩa triết lý, là vấn đề đạo đức thiết thân với mỗi con người, là bài học về nhân cách".

Nhà phê bình Bùi Việt Thắng chia sẻ nhận định này khi cho rằng, vì thiếu tính tư tưởng nên văn học nói chung, tiểu thuyết nói riêng chỉ còn là phiên bản của những "bóng" và "hình" của những câu chuyện khi thì quá rắc rối, lúc thì quá giản đơn, nông cạn. Thậm chí là bóng và hình của một cái "tôi" nhỏ bé và tội nghiệp khi tách rời khỏi cộng đồng.

Giải quyết mối lo nói trên, theo nhà thơ Hữu Thỉnh, các nhà sáng tác nên tập trung vào ba yêu cầu đổi mới, bao gồm về tư tưởng, nội dung và ngôn ngữ nghệ thuật. Ông nhấn mạnh: "Cả ba yếu tố này đều cần đổi mới, nhưng quan trọng nhất phải là tính tư tưởng. Có tác phẩm viết về một bác sĩ trưởng khoa, nhưng tư tưởng câu chuyện không dừng ở một bệnh viện, mà nhìn rộng hơn là vấn đề sử dụng cán bộ. Khi ấy, tính tư tưởng của tác phẩm được nâng lên, đề cập đến vấn đề xã hội nói chung".

Nhận diện xu thế "thế kỷ XXI là thế kỷ của tiểu thuyết tư liệu", nhà phê bình Bùi Việt Thắng đề xuất các nhà văn nên nghiên cứu nguyên tắc, kỹ thuật viết tiểu thuyết tư liệu - lịch sử, góp phần nâng cao vai trò, hiệu quả nghệ thuật và hình thành những tiểu thuyết hay, có sức hấp dẫn. Chia sẻ kinh nghiệm của mình khi hoàn thiện cuốn tiểu thuyết tư liệu "Biên bản chiến tranh 1.2.3.4", nhà văn Trần Mai Hạnh nêu yêu cầu tôn trọng sự thật lịch sử, bảo đảm các yêu cầu cơ bản về sự kiện, tình tiết, sự thật về con người, về bối cảnh đa chiều của cuộc sống...

Để khắc phục "tình trạng không tải", các tiểu thuyết gia một mặt cần nghiên cứu yếu tố thị trường để có tác phẩm gần gũi với đời sống, nhưng, mặt khác, phải khẳng định thị trường không phải thước đo chất lượng tiểu thuyết. Giai đoạn nào cũng vậy, chính cuộc sống đất nước, con người mới làm nên hồn cốt của tiểu thuyết.

Yêu cầu đổi mới để có những tiểu thuyết hay cũng đòi hỏi Hội Nhà văn Việt Nam phải khắc phục tình trạng hội đồng chấm giải cồng kềnh, nhiều thứ bậc nhưng tầm bao quát chưa đúng, chưa đủ. Chúng ta cần mở rộng kênh bạn đọc, trưng cầu ý kiến của bạn đọc để nghe được tiếng nói phản hồi về giá trị thực của tác phẩm.

Dự kiến, đầu tháng 4-2018, một trại sáng tác dành cho tiểu thuyết sẽ được tổ chức. Người trong cuộc kỳ vọng đây là chất xúc tác cần thiết để thúc đẩy lực sáng tác cho cuộc thi tiểu thuyết 2017-2020 của Hội Nhà văn Việt Nam.

Thu Minh

hanoimoi.com.vn
CÁC TIN KHÁC
Liên hoan phim Cannes lần thứ 71: Cộng hưởng cảm xúc (21-05-2018)
Sân khấu kịch hè thiếu nhi: Trăm hoa đua nở (18-05-2018)
Phim hoạt hình sử Việt: Người trẻ tìm hướng đi mới (17-05-2018)
Đầu tư trở lại cho nhạc thiếu nhi (16-05-2018)
Then - Xứng danh di sản (15-05-2018)
Nghề đạo diễn - khó học, khó làm (14-05-2018)
Ngôi nhà âm nhạc Hoàng Vân: Biến tiếc thương riêng thành ký ức chung (13-05-2018)
Hơn 2 năm chờ vườn sách Đà Nẵng (12-05-2018)
Quảng Ngãi: Khai mạc LH ảnh nghệ thuật KV Nam Trung bộ và Tây Nguyên lần thứ 23 năm 2018 (10-05-2018)
Sân khấu sự kiện âm nhạc ngoài trời lớn nhất Việt Nam (09-05-2018)
Kể chuyện bằng tranh (08-05-2018)
Văn chương kết nối mối tình xuyên biên giới (07-05-2018)
Lại một mùa Lễ hội Pháo hoa - Bùi Văn Tiếng (05-05-2018)
Sôi động điện ảnh phương Nam (04-05-2018)
Chơi tranh: Trào lưu làm sang tích cực (03-05-2018)
Phim về tác giả Con đường gốm sứ đoạt giải thưởng tại LHP Top Shorts (02-05-2018)
Đà Nẵng: Bế mạc và trao thưởng cuộc thi Múa hài Việt Nam lần thứ 1 năm 2018 (30-04-2018)
Khai mạc cuộc thi Sáng tác múa hài Việt Nam lần thứ nhất (29-04-2018)
Độc đáo làng bích họa giữa lòng thành phố Đà Nẵng (28-04-2018)
Kịch và nỗi lo người trẻ (27-04-2018)
Thứ hai, ngày 21/05/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn