VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Đỗ Văn Đông - Nhà thơ chiến sĩ

LTS: Nhà thơ Đỗ Văn Đông, nguyên Thư ký Tòa soạn Tạp chí Non Nước, vừa từ trần lúc 18 giờ 30 ngày 31 tháng 12 năm 2018, nhằm ngày 25 tháng 11 năm Mậu Tuất, hưởng thọ 72 tuổi. Để tỏ lòng thương tiếc anh, Trang tin điện tử văn nghệ Đà Nẵng giới thiệu với bạn đọc bài viết Đỗ Văn Đông: Nhà thơ-chiến sĩ của tác giả Bùi Văn Tiếng.
Nhà thơ Đỗ Văn Đông tuổi Đinh Hợi, sinh ngày 23 tháng 7 năm 1947, quê xã Hoằng Xuyên huyện Hoằng Hóa tỉnh Thanh Hóa. Có thể nói cả cuộc đời anh Đỗ Văn Đông gắn bó với văn chương cách mạng. 


Từ tháng 8 năm 1970 đến tháng 2 năm 1971, khi vừa tốt nghiệp khoa Ngữ văn khóa 12 trường Đại học Tổng hợp Hà Nội và đang công tác ở Hội Nhà văn Việt Nam, anh Đỗ Văn Đông trở thành một trong hăm bốn học viên viết văn khóa 4 - khóa đặc biệt phục vụ chiến trường - do Ban Tổ chức Trung ương phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam đào tạo, trước khi được phân công vào chiến trường Khu V đầy gian khổ và ác liệt vào bậc nhất của miền Nam thời chống Mỹ. Sau hơn một trăm ngày vượt Trường Sơn hiểm trở và trải qua một thời gian làm quen với cuộc sống chiến trường tại Văn phòng Ban Tuyên huấn Khu ủy V từ cuối tháng 6 đến đầu tháng 9 năm 1971, nhà thơ Đỗ Văn Đông được phân công về Tiểu ban Văn nghệ thuộc Hội Văn nghệ Giải phóng Trung Trung Bộ, cho đến ngày thống nhất đất nước.

Thời gian này, nhà thơ cũng là chiến sĩ với ý nghĩa chân thực nhất của từ chiến sĩ - nói đúng hơn vừa là nhà thơ vừa là chiến sĩ, cho nên mở màn chiến dịch giải phóng hai cứ điểm lớn của chiến trường Quảng Nam Đà Nẵng là Nông Sơn và Thượng Đức, nhà thơ Đỗ Văn Đông đã bám theo Trung đội 1 thuộc Tiểu đoàn 3 của Mặt trận 4/ Tỉnh đội Quảng Đà trong trận đánh tiêu diệt chốt điểm ngã ba Trùm Giao nay thuộc xã Điện Hồng huyện Điện Bàn. Trong bài thơ Phía trước, phía sau viết tại Bệnh xá 78 vào mùa hè năm 1972, anh Đỗ Văn Đông đã thể hiện rõ tính chất vừa là…vừa là… này: “Mặt trận mở ra/ Những người lính đi lên tuyến trước/ Thầy thuốc, thương binh ở mặt trận phía sau/ Bệnh xá chúng tôi lưng núi Hòn Tàu/ Thầy thuốc, thương binh đều mặc quần áo lính (…) Bệnh xá chúng tôi nằm ở tuyến sau/ Khi địch đến bỗng thành tuyến trước”.

Gắn bó sâu sắc với Quảng Nam-Đà Nẵng trong chiến tranh cho nên ngày đất nước thống nhất, nhà thơ Đỗ Văn Đông đã chọn Đà Nẵng làm quê hương thứ hai và quan trọng hơn là đã chọn sống và viết với tư cách một thành viên cơ hữu của cơ quan Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Quảng Nam Đà Nẵng, một biên tập viên kỳ cựu của Tạp chí Đất Quảng, Thư ký Tòa soạn Tạp chí Non Nước, tất cả gần ba mươi năm, từ năm 1977 cho đến năm 2005 là thời điểm anh được nghỉ hưu. Và trong gần ba mươi năm ấy, hầu như mọi sáng tạo văn chương của anh đều in đậm dấu ấn của hơn ba năm nhà-thơ-chiến-sĩ mà anh đã trải qua trên chiến trường Quảng Nam-Đà Nẵng. Trong bài thơ Tháng Bảy đang về viết ở thành phố bên sông Hàn nhân ngày thương binh liệt sĩ năm 1997 đăng Tạp chí Non Nước, anh nói lên nỗi nhớ về một thời chưa xa: “Giữa phố phường tôi vẫn nhớ miền quê/ Gò Nổi, Hòn Tàu, Dùi Chiêng, Núi Lở…/ Những bạn bè một thuở/ Đi từ chiến tranh về cõi vĩnh hằng”. Đọc lại tập thơ Rừng thay lá của Đỗ Văn Đông do Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Quảng Nam Đà Nẵng xuất bản năm 1985 và hầu hết các bút ký/tạp văn anh viết trên Đất Quảng/Non Nước, có thể thấy nhà thơ Đỗ Văn Đông đã ra khỏi chiến tranh nhưng chiến tranh chưa ra khỏi thế giới nghệ thuật của anh - những vùng đất anh từng đi qua, những con người anh từng gặp gỡ trên chiến trường gian khổ, trong khói lửa chiến tranh vẫn cứ tiếp tục đồng hành với thơ anh và với tâm hồn nghệ sĩ-chiến sĩ của anh.  

Nhà thơ Đỗ Văn Đông là biên tập viên kỳ cựu của Tạp chí Đất Quảng trước năm 1997 và Tạp chí Non Nước ngày nay. Cách đây không lâu, Tạp chí Non Nước tổ chức kỷ niệm 40 năm ngày ra số Tạp chí Đất Quảng đầu tiên (1978-2018), anh Đỗ Văn Đông đang nằm trong bệnh viện không về dự được, nhưng những người lãnh đạo Tạp chí và cộng tác viên Tạp chí Đất Quảng/ Non Nước có mặt trong buổi gặp thân tình ấy đều nhắc đến anh. Rõ ràng khẳng định đóng góp đáng kể của Tạp chí Đất Quảng/ Non Nước vào nền văn học nghệ thuật cách mạng của Quảng Nam Đà Nẵng và cả đất nước - nhất là trong những năm đầu Đổi Mới - không thể không ghi nhận và tri ân quá trình lao động nghệ thuật cần mẫn của biên tập viên/ thư ký tòa soạn mà cũng là cây bút chủ lực Đỗ Văn Đông. Xét thành tích/ công lao to lớn của nhà thơ Đỗ Văn Đông trong suốt mấy mươi năm tham gia cách mạng, góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng nền văn học nghệ thuật cách mạng, Đảng và Nhà nước đã tặng thưởng cho anh nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Quyết thắng hạng Ba, Huy chương Giải phóng hạng Nhất, Huy chương chống Mỹ cứu nước hạng nhất, nhưng có lẽ sự vinh danh lớn nhất là những dòng thơ tươi xanh, cũng là những dòng thơ lửa cháy mà anh để lại cho đời vẫn sống mãi/ sống mãi trong ký ức bạn bè và bạn đọc./.

 

B.V.T

CÁC TIN KHÁC
Chiến thắng của nền văn học Oman (24-05-2019)
Đưa sách đến gần hơn với công chúng (23-05-2019)
Đề kháng văn hóa (22-05-2019)
Bế mạc liên hoan Tuồng và Dân ca kịch toàn quốc 2019 (21-05-2019)
Một đời thẩm bình thơ Bác (20-05-2019)
Khi đam mê nghệ thuật được "Bừng nở" (17-05-2019)
Đường đua hấp dẫn của Cannes 2019 (16-05-2019)
Công bố nhiều thước phim tư liệu quý về Chủ tịch Hồ Chí Minh (15-05-2019)
Phim đề tài gia đình khởi sắc trở lại (14-05-2019)
Văn học phi hư cấu đang yếu thế (13-05-2019)
Ký họa thời chiến (10-05-2019)
NSƯT Thành Trí qua đời - mất mát lớn của sân khấu Việt Nam (09-05-2019)
Tìm lại không gian nghệ thuật cho bài chòi (07-05-2019)
Nhiếp ảnh gia Trần Việt Văn của Việt Nam đã giành giải 3 tại cuộc thi ảnh Pink Lady Food Photographer of The Year 2019 của Anh. (06-05-2019)
Xã hội hóa lĩnh vực xuất bản: Nhìn từ thực tế đời sống văn học (03-05-2019)
Điện Biên năm ấy: Nguồn cảm hứng chưa bao giờ vơi cạn (02-05-2019)
Tháng 4 lịch sử và bài hát "Như có Bác trong ngày đại thắng" ngân vang trong lòng người (29-04-2019)
Giới thiệu tuyển tập văn học Việt Nam bằng Quốc tế ngữ (26-04-2019)
Triển lãm ảnh “Không gian Di sản văn hóa Đà Nẵng” (25-04-2019)
Đầy đủ danh sách phim tại LHP Cannes 2019: Ít nữ đạo diễn, không Netflix, không Quentin Tarantino (19-04-2019)
Chủ Nhật, ngày 26/05/2019
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn