VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Đỗ Văn Đông - Nhà thơ chiến sĩ

LTS: Nhà thơ Đỗ Văn Đông, nguyên Thư ký Tòa soạn Tạp chí Non Nước, vừa từ trần lúc 18 giờ 30 ngày 31 tháng 12 năm 2018, nhằm ngày 25 tháng 11 năm Mậu Tuất, hưởng thọ 72 tuổi. Để tỏ lòng thương tiếc anh, Trang tin điện tử văn nghệ Đà Nẵng giới thiệu với bạn đọc bài viết Đỗ Văn Đông: Nhà thơ-chiến sĩ của tác giả Bùi Văn Tiếng.
Nhà thơ Đỗ Văn Đông tuổi Đinh Hợi, sinh ngày 23 tháng 7 năm 1947, quê xã Hoằng Xuyên huyện Hoằng Hóa tỉnh Thanh Hóa. Có thể nói cả cuộc đời anh Đỗ Văn Đông gắn bó với văn chương cách mạng. 


Từ tháng 8 năm 1970 đến tháng 2 năm 1971, khi vừa tốt nghiệp khoa Ngữ văn khóa 12 trường Đại học Tổng hợp Hà Nội và đang công tác ở Hội Nhà văn Việt Nam, anh Đỗ Văn Đông trở thành một trong hăm bốn học viên viết văn khóa 4 - khóa đặc biệt phục vụ chiến trường - do Ban Tổ chức Trung ương phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam đào tạo, trước khi được phân công vào chiến trường Khu V đầy gian khổ và ác liệt vào bậc nhất của miền Nam thời chống Mỹ. Sau hơn một trăm ngày vượt Trường Sơn hiểm trở và trải qua một thời gian làm quen với cuộc sống chiến trường tại Văn phòng Ban Tuyên huấn Khu ủy V từ cuối tháng 6 đến đầu tháng 9 năm 1971, nhà thơ Đỗ Văn Đông được phân công về Tiểu ban Văn nghệ thuộc Hội Văn nghệ Giải phóng Trung Trung Bộ, cho đến ngày thống nhất đất nước.

Thời gian này, nhà thơ cũng là chiến sĩ với ý nghĩa chân thực nhất của từ chiến sĩ - nói đúng hơn vừa là nhà thơ vừa là chiến sĩ, cho nên mở màn chiến dịch giải phóng hai cứ điểm lớn của chiến trường Quảng Nam Đà Nẵng là Nông Sơn và Thượng Đức, nhà thơ Đỗ Văn Đông đã bám theo Trung đội 1 thuộc Tiểu đoàn 3 của Mặt trận 4/ Tỉnh đội Quảng Đà trong trận đánh tiêu diệt chốt điểm ngã ba Trùm Giao nay thuộc xã Điện Hồng huyện Điện Bàn. Trong bài thơ Phía trước, phía sau viết tại Bệnh xá 78 vào mùa hè năm 1972, anh Đỗ Văn Đông đã thể hiện rõ tính chất vừa là…vừa là… này: “Mặt trận mở ra/ Những người lính đi lên tuyến trước/ Thầy thuốc, thương binh ở mặt trận phía sau/ Bệnh xá chúng tôi lưng núi Hòn Tàu/ Thầy thuốc, thương binh đều mặc quần áo lính (…) Bệnh xá chúng tôi nằm ở tuyến sau/ Khi địch đến bỗng thành tuyến trước”.

Gắn bó sâu sắc với Quảng Nam-Đà Nẵng trong chiến tranh cho nên ngày đất nước thống nhất, nhà thơ Đỗ Văn Đông đã chọn Đà Nẵng làm quê hương thứ hai và quan trọng hơn là đã chọn sống và viết với tư cách một thành viên cơ hữu của cơ quan Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Quảng Nam Đà Nẵng, một biên tập viên kỳ cựu của Tạp chí Đất Quảng, Thư ký Tòa soạn Tạp chí Non Nước, tất cả gần ba mươi năm, từ năm 1977 cho đến năm 2005 là thời điểm anh được nghỉ hưu. Và trong gần ba mươi năm ấy, hầu như mọi sáng tạo văn chương của anh đều in đậm dấu ấn của hơn ba năm nhà-thơ-chiến-sĩ mà anh đã trải qua trên chiến trường Quảng Nam-Đà Nẵng. Trong bài thơ Tháng Bảy đang về viết ở thành phố bên sông Hàn nhân ngày thương binh liệt sĩ năm 1997 đăng Tạp chí Non Nước, anh nói lên nỗi nhớ về một thời chưa xa: “Giữa phố phường tôi vẫn nhớ miền quê/ Gò Nổi, Hòn Tàu, Dùi Chiêng, Núi Lở…/ Những bạn bè một thuở/ Đi từ chiến tranh về cõi vĩnh hằng”. Đọc lại tập thơ Rừng thay lá của Đỗ Văn Đông do Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Quảng Nam Đà Nẵng xuất bản năm 1985 và hầu hết các bút ký/tạp văn anh viết trên Đất Quảng/Non Nước, có thể thấy nhà thơ Đỗ Văn Đông đã ra khỏi chiến tranh nhưng chiến tranh chưa ra khỏi thế giới nghệ thuật của anh - những vùng đất anh từng đi qua, những con người anh từng gặp gỡ trên chiến trường gian khổ, trong khói lửa chiến tranh vẫn cứ tiếp tục đồng hành với thơ anh và với tâm hồn nghệ sĩ-chiến sĩ của anh.  

Nhà thơ Đỗ Văn Đông là biên tập viên kỳ cựu của Tạp chí Đất Quảng trước năm 1997 và Tạp chí Non Nước ngày nay. Cách đây không lâu, Tạp chí Non Nước tổ chức kỷ niệm 40 năm ngày ra số Tạp chí Đất Quảng đầu tiên (1978-2018), anh Đỗ Văn Đông đang nằm trong bệnh viện không về dự được, nhưng những người lãnh đạo Tạp chí và cộng tác viên Tạp chí Đất Quảng/ Non Nước có mặt trong buổi gặp thân tình ấy đều nhắc đến anh. Rõ ràng khẳng định đóng góp đáng kể của Tạp chí Đất Quảng/ Non Nước vào nền văn học nghệ thuật cách mạng của Quảng Nam Đà Nẵng và cả đất nước - nhất là trong những năm đầu Đổi Mới - không thể không ghi nhận và tri ân quá trình lao động nghệ thuật cần mẫn của biên tập viên/ thư ký tòa soạn mà cũng là cây bút chủ lực Đỗ Văn Đông. Xét thành tích/ công lao to lớn của nhà thơ Đỗ Văn Đông trong suốt mấy mươi năm tham gia cách mạng, góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng nền văn học nghệ thuật cách mạng, Đảng và Nhà nước đã tặng thưởng cho anh nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Quyết thắng hạng Ba, Huy chương Giải phóng hạng Nhất, Huy chương chống Mỹ cứu nước hạng nhất, nhưng có lẽ sự vinh danh lớn nhất là những dòng thơ tươi xanh, cũng là những dòng thơ lửa cháy mà anh để lại cho đời vẫn sống mãi/ sống mãi trong ký ức bạn bè và bạn đọc./.

 

B.V.T

CÁC TIN KHÁC
Đà Nẵng, sống chung và vượt qua đại dịch (07-08-2020)
Danh tiếng sẽ được bồi đắp từ chất lượng tác phẩm (06-08-2020)
Âm nhạc lan tỏa thông điệp mùa Covid-19 (03-08-2020)
Taylor Swift phá vỡ kỷ lục với “đứa con” mới (31-07-2020)
NSND Thoại Miêu cứu nguy diễn viên bị cách ly (29-07-2020)
KỶ NIỆM 73 NĂM NGÀY THƯƠNG BINH - LIỆT SĨ (27/7/1947 - 27/7/2020): Một số cây bút đã hy sinh còn ít người biết đến (27-07-2020)
Thơ Tagore và văn hóa Ấn Độ (26-07-2020)
Triển lãm "Ký họa chiến trường": Giới thiệu 60 bức ký họa độc đáo (24-07-2020)
Cuộc thi viết phóng sự - ký sự 2019-2020: Khắc họa sâu đậm chân dung người lao động (23-07-2020)
Ẩn số” của Kiều Bích Hậu được dịch ra tiếng Ý (22-07-2020)
Kỳ vọng lớp nghệ sĩ trẻ nhà nòi (21-07-2020)
"Sắc màu tình yêu 2" - Bữa tiệc nghệ thuật phục vụ công nhân, người lao động (20-07-2020)
Cú hích cho văn học thiếu nhi (16-07-2020)
Nghịch lý CD album nhạc (15-07-2020)
Đa dạng không gian văn hóa trong tiểu thuyết sử thi (14-07-2020)
Đạo đức học thuật trong KHXH&NV và những khoảng trống (13-07-2020)
Trang sách thiếu nhi trong ký ức (10-07-2020)
Làm phim từ tác phẩm văn học kinh điển: Thuận lợi đi cùng áp lực (07-07-2020)
Sân khấu Việt trước những đòi hỏi mới (06-07-2020)
Câu lạc bộ Điện ảnh thành phố tổ chức chiếu phim thiếu nhi miễn phí và đào tạo học viên (03-07-2020)
Chủ Nhật, ngày 09/08/2020
Yêu thương và được yêu thương là một khúc nhạc thâm trầm, nghe mãi mà không biết chán.
De Stael

Hãy tha thứ cho những người đã làm bạn bị tổn thương.
Les Brown

Người có tài thấy được điểm mấu chốt, và coi tất cả những thứ khác là dư thừa.
Thomas Carlyle

Hành động có thể không mang tới hạnh phúc, nhưng không có hạnh phúc nào lại thiếu hành động.
William James

Trên đời này chỉ có một thứ mà bất cứ ai cũng không cướp đi được, đó chính là trí tuệ.
Khuyết danh

Người nào dám lãng phí một giờ đồng hồ hãy còn chưa phát hiện ra giá trị của cuộc sống.
Charles Darwin

Sự hào phóng thật sự đối với tương lai là việc đem cho tất cả trong hiện tại.
Albert Camus

Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0236-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn
- Chịu trách nhiệm nội dung: Phó chủ tịch Nguyễn Nho Khiêm
- Giấy phép số: 479/GP-STTTT của Sở Thông tin và Truyền thông cấp ngày 22/05/2020