VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Cú hích cho văn học thiếu nhi

Sau giải thưởng Dế Mèn, mới đây, Hội Nhà văn Việt Nam và Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ VH-TT-DL) ký kết chương trình phối hợp thực hiện công tác quản lý nhà nước về văn học giai đoạn 2021-2025.  
Trong đó, đáng chú ý là đề án “Trao Giải quốc gia về văn học nghệ thuật dành cho trẻ em”. Đây có thể xem như những cuộc tiếp sức cho văn học thiếu nhi trong nước, vốn im ắng nhiều năm qua. 

Khoảng trống chờ lấp đầy

Khoảng chục năm trở lại đây, thị trường sách thiếu nhi trở nên sôi động hơn, một phần vì các bậc phụ huynh đã bắt đầu quan tâm tới việc đọc sách của con. Đây giống như động lực để các đơn vị xuất bản trong nước tập trung đầu tư xuất bản sách cho đối tượng tiềm năng này. Chính vì vậy, ngoài dòng sách chủ đạo là văn học, thị trường sách thiếu nhi còn đa dạng và phong phú hơn với sách kỹ năng, kiến thức, truyện tranh; gần đây có thêm sự xuất hiện của dòng sách tương tác. Tuy nhiên, nếu xét riêng ở dòng sách văn học, lại đang có tình trạng “thừa mà thiếu”.

Nói “thừa mà thiếu” là vì sách văn học thiếu nhi vẫn đều đặn được ra mắt, nhưng hầu hết đó là sách dịch, nếu là tác phẩm trong nước thì cũng được tái bản từ nhiều năm trước. Thực tế cho thấy, chúng ta đang thiếu những tác phẩm văn học đặc sắc dành cho thiếu nhi đến từ tác giả Việt, nhất là những tác giả trẻ.

Theo quan sát, từ đầu năm đến nay, NXB Kim Đồng có khoảng 80 tác phẩm văn học được xuất bản. Tuy nhiên, hầu hết đó là tác phẩm văn học dịch và tái bản. Nếu tính tác phẩm văn học thuần túy, chỉ có tập truyện Bước về phía mặt trời của tác giả trẻ Nguyễn Luân. Còn NXB Trẻ có Chuyện của anh em nhà Mem và Kya (Nguyễn Quang Thiều) và Ngôi làng trên triền dốc (Gia Bảo). NXB Văn hóa - Văn nghệ có Giấc mơ bay (Châu Hoài Thanh).

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, cảnh báo: “Nếu một đứa trẻ đọc quá nhiều tác phẩm văn học nước ngoài, mặc dù điều các em nhận được có thể rất hữu ích nhưng nó sẽ không mang trong đó nét đẹp, văn hóa của Việt Nam. Cho nên, sách văn học thiếu nhi của các tác giả trong nước quan trọng vô cùng, bởi sẽ tạo cho trẻ môi trường, mối liên kết với tổ tiên, ông bà cha mẹ, thầy cô bạn bè tự nhiên trong ngôn ngữ và trong điều kiện của văn hóa Việt Nam”.

10 năm qua, giải thưởng của Hội Nhà văn Việt Nam chỉ duy nhất tác phẩm Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh được vinh danh vào năm 2009.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều lý giải: “Chúng tôi không lập giải thưởng văn học thiếu nhi riêng mà đưa văn học thiếu nhi như một giải thưởng tương đương với những tác phẩm khác. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng, chính điều đó làm những người viết sách cho thiếu nhi không để ý. Đã đến lúc, hội bằng mọi cách phải có một giải thưởng riêng dành cho văn học thiếu nhi và phải có cách truyền bá giải thưởng đó đi sâu rộng hơn”.

Cú hích cho nhiều đối tượng

Trong bối cảnh văn học thiếu nhi trong nước im ắng như vậy, việc ra đời của các giải thưởng dành cho thiếu nhi được xem là những tín hiệu đáng mừng. Đầu tiên là việc ký kết giữa Hội Nhà văn Việt Nam và Cục Nghệ thuật biểu diễn về chương trình phối hợp thực hiện công tác quản lý nhà nước về văn học giai đoạn 2021-2025; trong đó, đáng chú ý là đề án “Trao Giải quốc gia về văn học nghệ thuật dành cho trẻ em”.

Vào tháng 9-2018, TS Quách Thu Nguyệt đã đề xuất và trực tiếp chấp bút soạn dự thảo đề án “Giải thưởng sách thiếu nhi”. Theo tìm hiểu, hiện tại đề án đã được trình lên UBND TPHCM và dự kiến sẽ được công bố vào dịp 2-9 tới đây. Như vậy, nếu đề án này được thực thi, đây sẽ là sự cộng hưởng đầy tích cực đối với văn học thiếu nhi trong nước.

Trước thông tin này, TS Quách Thu Nguyệt không giấu được niềm vui: “Tôi thấy đây là một điều đáng mừng. Việc ươm mầm cho thế hệ tương lai phải bắt đầu từ thiếu nhi, phải có những động thái để chăm lo cho các em ngay từ bây giờ. Dưới góc độ cộng đồng, tôi thấy thực sự cả xã hội đang quan tâm cho lứa tuổi thiếu nhi. Và chuyện này cũng sẽ tác động đến phụ huynh, cho họ thấy cần phải đầu tư và chăm lo nhiều hơn nữa cho lớp thế hệ tương lai. Với những người hoạt động trong lĩnh vực văn học nghệ thuật, họ sẽ có thêm động lực để đầu tư cho sáng tác”.

“Chúng ta thấy một thực tế: vi phạm về đạo đức xã hội, vi phạm về luật pháp, phạm tội ở tuổi vị thành niên mỗi ngày một nhiều hơn và trầm trọng hơn. Cho nên, biện pháp phòng ngừa xa nhất chính là phòng ngừa bên trong con người các em. Mà muốn để xây một phòng tuyến thật xa, nhằm chống lại những cái ác xâm nhập các em thì đó chính là văn học nghệ thuật”, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều khẳng định.

Hồ Sơn (SGGP)
(baovannghe.com.vn)

CÁC TIN KHÁC
Âm nhạc lan tỏa thông điệp mùa Covid-19 (03-08-2020)
Taylor Swift phá vỡ kỷ lục với “đứa con” mới (31-07-2020)
NSND Thoại Miêu cứu nguy diễn viên bị cách ly (29-07-2020)
KỶ NIỆM 73 NĂM NGÀY THƯƠNG BINH - LIỆT SĨ (27/7/1947 - 27/7/2020): Một số cây bút đã hy sinh còn ít người biết đến (27-07-2020)
Thơ Tagore và văn hóa Ấn Độ (26-07-2020)
Triển lãm "Ký họa chiến trường": Giới thiệu 60 bức ký họa độc đáo (24-07-2020)
Cuộc thi viết phóng sự - ký sự 2019-2020: Khắc họa sâu đậm chân dung người lao động (23-07-2020)
Ẩn số” của Kiều Bích Hậu được dịch ra tiếng Ý (22-07-2020)
Kỳ vọng lớp nghệ sĩ trẻ nhà nòi (21-07-2020)
"Sắc màu tình yêu 2" - Bữa tiệc nghệ thuật phục vụ công nhân, người lao động (20-07-2020)
Nghịch lý CD album nhạc (15-07-2020)
Đa dạng không gian văn hóa trong tiểu thuyết sử thi (14-07-2020)
Đạo đức học thuật trong KHXH&NV và những khoảng trống (13-07-2020)
Trang sách thiếu nhi trong ký ức (10-07-2020)
Làm phim từ tác phẩm văn học kinh điển: Thuận lợi đi cùng áp lực (07-07-2020)
Sân khấu Việt trước những đòi hỏi mới (06-07-2020)
Câu lạc bộ Điện ảnh thành phố tổ chức chiếu phim thiếu nhi miễn phí và đào tạo học viên (03-07-2020)
Báo chí Đà Nẵng với việc bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc - Bùi Văn Tiếng (01-07-2020)
Điện ảnh thế giới mất mùa phim hè (30-06-2020)
Quy định về hoạt động nghệ thuật biểu diễn: Thoáng, nhưng… khó quản (29-06-2020)
Thứ năm, ngày 06/08/2020
Yêu thương và được yêu thương là một khúc nhạc thâm trầm, nghe mãi mà không biết chán.
De Stael

Hãy tha thứ cho những người đã làm bạn bị tổn thương.
Les Brown

Người có tài thấy được điểm mấu chốt, và coi tất cả những thứ khác là dư thừa.
Thomas Carlyle

Hành động có thể không mang tới hạnh phúc, nhưng không có hạnh phúc nào lại thiếu hành động.
William James

Trên đời này chỉ có một thứ mà bất cứ ai cũng không cướp đi được, đó chính là trí tuệ.
Khuyết danh

Người nào dám lãng phí một giờ đồng hồ hãy còn chưa phát hiện ra giá trị của cuộc sống.
Charles Darwin

Sự hào phóng thật sự đối với tương lai là việc đem cho tất cả trong hiện tại.
Albert Camus

Hãy mơ như thể bạn sẽ sống mãi và hãy sống như thể bạn sẽ chết hôm nay.
James Dean

Hướng ngược gió, càng hợp để bay, tôi không sợ ngàn vạn người ngăn cản, chỉ sợ chính bản thân mình đầu hàng.
Khuyết danh

Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0236-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn
- Chịu trách nhiệm nội dung: Phó chủ tịch Nguyễn Nho Khiêm
- Giấy phép số: 479/GP-STTTT của Sở Thông tin và Truyền thông cấp ngày 22/05/2020