VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Còn đó nét xưa

Có người nhận xét, Tết Trung thu nay y như lễ hội hóa trang của nước ngoài. Chỉ nhìn vào thị trường đồ chơi cho thiếu nhi, cũng đủ thấy bao đặc sắc dân gian đang dần bị lấn át. Thế nhưng, ngay tại Hà Nội, vẫn còn những nghệ nhân, các bạn trẻ nỗ lực gìn giữ nét truyền thống của Tết Trung thu cổ truyền.

Đặc sắc Trung thu xưa

Trong không khí rộn ràng của mùa Trung thu, những con phố Hà Nội như Hàng Mã, Lương Văn Can, Hàng Lược… lại tấp nập sạp hàng bày bán đồ chơi trẻ em. 


Thấp thoáng góc nhỏ của một số cửa hàng, ta bắt gặp món đồ chơi truyền thống miền Bắc như ông tiến sĩ giấy, đèn ông sao, đèn con thỏ, mặt nạ giấy bồi, trống, đầu lân… Đáng buồn là những món đồ đó không nhiều, được trưng bày như một sự tô điểm thêm nét phong phú của gian hàng, may ra phục vụ được một vài vị khách còn vấn vương, hồi tưởng về Trung thu xưa. Tuy nhiên, đâu đó vẫn còn những người cặm cụi ngày đêm làm ra món đồ chơi thủ công độc đáo, với mong muốn vào dịp Trung thu, tinh hoa của ông cha được trao truyền.

Theo nghệ nhân Nguyễn Thị Tuyến (54 tuổi), xã Vân Canh, Hoài Đức, Hà Nội, qua những món đồ chơi, các bạn nhỏ sẽ hiểu biết thêm về phong tục của người Việt. Trước đây, vào dịp Trung thu, cha mẹ thường mua ông tiến sĩ giấy để bày lên mâm ngũ quả, cùng hai ông đánh gậy (biểu trưng quan quân theo hầu) bày hai bên, ngoài ra còn có các loại đèn lồng hình ông sao, con thỏ, con cá… để các bạn nhỏ đi rước quanh làng, quanh phố. Đến đêm, khi con trẻ phá cỗ vui trung thu, ông tiến sĩ giấy lại được trịnh trọng đặt lên bàn học của mỗi em, mang theo lời nhắn nhủ chăm chỉ học hành, đỗ ông nghè, ông cống… Hai ông đánh gậy được treo ngay cửa sổ, mỗi lần gió thổi lại tạo nên những chuyển động múa gậy vui mắt. “Hình tượng ông đánh gậy còn kể cho các bạn nhỏ biết về lịch sử dân tộc. Các ông chỉ có gậy gộc thô sơ mà có thể đánh thắng giặc thù, bảo vệ quê hương đất nước. Những món đồ chơi đều mang ý nghĩa khác nhau như thế”, nghệ nhân Nguyễn Thị Tuyến nói. 


Trân trọng, gìn giữ

Trước đây, mỗi mùa Trung thu, các nghệ nhân vô cùng bận rộn với số lượng hàng lớn. Sát ngày rằm tháng Tám, có khi phải làm ngày, làm đêm mới đủ bán. Bấy giờ, nghệ nhân cũng y như trẻ nhỏ, xôn xao và háo hức. Nhưng đấy là “thời kỳ vàng son” của đồ chơi truyền thống, khi đồ chơi ngoại nhập chưa ồ ạt kéo vào như bây giờ. Suốt thời gian dài, đồ chơi Trung thu truyền thống bị sao nhãng, khiến thợ thủ công rất khó để theo nghề. Nghệ nhân Nguyễn Thị Tuyến cho biết, do số lượng hàng ngày càng ít nên mọi người bỏ dần. Ai còn giữ nghề thì đầy trăn trở.

Đồ chơi Trung thu truyền thống của Việt Nam như ông tiến sĩ giấy, đèn ông sao, tàu thủy sắt, đèn các con thú… bao đời nay không hề thay đổi nên thực sự khó cạnh tranh với những đồ chơi hiện đại, nhập khẩu. Nhận thức cái “khó” của nghề, các nghệ nhân, người yêu văn hóa truyền thống càng tích cực tìm cách gìn giữ. Mới đây, nhóm MyHaNoi tổ chức hội thảo nhằm giới thiệu nét đẹp của những món đồ chơi truyền thống mùa Trung thu đến với thế hệ hiện nay. Đại diện MyHaNoi - Nguyễn Thúy Hằng chia sẻ, qua tìm hiểu được biết Trung thu xưa rất đầm ấm với những buổi phá cỗ vui vẻ, với đèn ông sao và mâm ngũ quả, với tiết mục múa lân hay rước đèn theo trống dưới ánh trăng… Những hình ảnh ấy, các em nhỏ ngày nay không còn thấy được nhiều. “Chính vì vậy, MyHaNoi muốn gửi đến các em những hình ảnh đẹp nhất của Trung thu xưa và mong muốn các em sau khi tìm hiểu sẽ yêu thích nét đẹp cổ truyền. Đồng thời, qua trải nghiệm làm đồ chơi Trung thu truyền thống, các em sẽ nâng cao ý thức gìn giữ”, Nguyễn Thúy Hằng nói.

Bản thân các nghệ nhân bên cạnh nỗ lực bám trụ với nghề, cũng rất tích cực truyền bá, đưa giá trị độc đáo của đồ chơi truyền thống đến đông đảo mọi người. Năm 2002, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam mời nghệ nhân Nguyễn Thị Tuyến đến trình diễn, dạy cách làm đồ chơi thủ công. Bà Tuyến cũng từng mang sản phẩm thủ công đến trường học, hướng dẫn học sinh cách làm đồ chơi dân gian. Hay một số không gian văn hóa ở Hà Nội cũng mời các nghệ nhân tham gia giới thiệu sản phẩm cũng như trình diễn nghề…

“Ở quê tôi, đồ chơi dân gian vẫn được mọi người nhớ. Nhiều cụ già, phụ huynh ở làng bên vẫn tìm đến mua. Nhờ đó, chúng tôi tìm được động lực giữ nghề của tổ tiên. Mong rằng Nhà nước sẽ có dự án, phương pháp để bảo tồn nghề truyền thống, để đồ chơi dân gian được lưu truyền cho thế hệ mai sau như một nét văn hóa của dân tộc”, nghệ nhân Nguyễn Thị Tuyến nói.

 Hồng Nhung
(daibieunhandan.vn)
CÁC TIN KHÁC
Hội Mỹ thuật Việt Nam đóng góp tích cực cho nền mỹ thuật hiện đại (13-12-2017)
Hội đồng Di sản văn hoá quốc gia đề nghị Thành Điện Hải là di tích đặc biệt (12-12-2017)
Điện ảnh Việt cuối năm: Mạo hiểm với đề tài mới lạ (11-12-2017)
Tín hiệu mới của nhiếp ảnh Việt Nam (08-12-2017)
Niềm vui của bài chòi khi được công nhận Di sản thế giới (07-12-2017)
Pháp trao huân chương Hiệp sĩ Văn học và Nghệ thuật cho ông Đặng Thanh Tùng (06-12-2017)
Tâm hồn và vốn sống trong sáng tác bài hát (05-12-2017)
Quỹ nhà văn Lê Lựu đã tìm ra truyện ngắn và ký xuất sắc (04-12-2017)
Công bố các tác phẩm và công trình văn học nghệ thuật tiêu biểu (01-12-2017)
Nở hoa từ nhạc cổ truyền (30-11-2017)
"Em chưa 18" đoạt giải Bông sen vàng LHP Việt Nam 2017 (29-11-2017)
Đà Nẵng thiếu tác giả viết kịch bản tuồng (28-11-2017)
Chương trình cho trẻ em - Cần cả giải trí và giáo dục (28-11-2017)
Chia sẻ kinh nghiệm điện ảnh ASEAN (27-11-2017)
Âm nhạc thời kỳ hội nhập: Nếu không có định hướng sẽ thành thảm họa (23-11-2017)
Xuất khẩu văn học Việt: Vẫn “hữu xạ tự nhiên hương” (22-11-2017)
Các nhiếp ảnh gia chia sẻ bí quyết về những tác phẩm tại triển lãm Thu Vọng Nguyệt (21-11-2017)
Tìm thầy ở các Trại viết văn (20-11-2017)
Liên hoan Âm nhạc châu Âu 2017: Những màn trình diễn đa sắc (17-11-2017)
Đừng thấy 'gai gai' là bỏ, gây khó khăn cho sáng tạo trẻ (16-11-2017)
Thứ tư, ngày 13/12/2017
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn