VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Bảo vệ di sản theo cách châu Âu


Di sản quốc gia và di sản thế giới được xem là những kho báu nhân loại. Cách các nước châu Âu bảo vệ di sản đáng làm bài học quý cho Việt Nam.
Trong chuyến công tác mới đây tại một số quốc gia châu Âu (Đức, Pháp, Hungary, CH Czech, Áo) chúng tôi đã có dịp tham khảo nhiều bài học thành công trong việc bảo vệ và khai thác di sản. Nói theo nhận định của ông Trần Văn Lai, Phó Chủ tịch HĐQT Trung tâm Thương mại SaPa - CH Czech: "Họ bảo vệ di sản rất nghiêm ngặt và biến những di sản đó thành mỏ vàng trong khai thác du lịch".


Đề cao vai trò giới trẻ

Nước Áo luôn nhận thức được tầm quan trọng của các di sản trên đất nước mình nên họ không ngừng nỗ lực bảo vệ, nâng cao giá trị di sản. Lưu Minh Khánh, sinh viên Đại học Âm nhạc và Nghệ thuật biểu diễn Vienna (MDW), cho biết: "Chính phủ Áo thường xuyên tổ chức các cuộc thi "Sáng kiến xây dựng thương hiệu". Toàn thành Vienna có khoảng 300 nhà hát kịch và phòng hòa nhạc được phân bố khắp nơi. Trong đó, nổi tiếng nhất là Nhà hát Opera quốc gia Áo, được tôn làm "Trung tâm ca kịch của thế giới". Đây là công trình kiến trúc hùng vĩ mang phong cách La Mã. Vì thế, mỗi năm đều có những sáng kiến nhằm bảo vệ di sản thông qua quảng bá du lịch. Các cuộc thi dành cho giới trẻ: vẽ khẩu hiệu trên áo, trên nón; sáng chế quà lưu niệm có hình ảnh biểu tượng di sản; biểu ngữ in trên xe buýt; tranh cổ động; ca khúc; giai điệu hòa tấu cộng đồng… Từ đó, mỗi sinh viên ý thức trách nhiệm cùng chung tay bảo vệ di sản".

 

Tại Đức, mỗi di sản đều được Chính phủ xác định là tài sản, báu vật của quốc gia và địa phương. Toàn nước Đức có 16 tiểu bang, thành phố Munich miền Nam nước Đức được xem là nơi sản xuất bia lớn nhất thế giới, tháng 9 hằng năm lễ hội bia ở đây thu hút hàng triệu du khách khắp nơi đổ về. "Sáng kiến xây dựng thương hiệu" cho mỗi lễ hội hằng năm cũng được chính quyền tổ chức để sinh viên các trường đại học tham gia. Họ rất nỗ lực nâng cao vị thế và hình ảnh của bia thông qua văn hóa ẩm thực và du lịch. Ông Claus Schenk Graf, Giám đốc Nhạc viện Munich, cho biết: "Tính đến hết năm 2017, Đức có tổng cộng 42 di sản thế giới, trong đó có 39 di sản văn hóa và 3 di sản thiên nhiên. Các cuộc thi sáng kiến quảng bá du lịch văn hóa gắn với sản phẩm và biểu diễn nghệ thuật nhằm quảng bá di sản đều phải dựa vào 42 di sản này. Chính phủ Đức luôn tổ chức định kỳ các sự kiện ở từng địa phương nhằm xúc tiến chương trình nâng cao nhận thức của mọi tầng lớp xã hội, tạo điều kiện cho toàn dân, nhất là giới trẻ hiểu về giá trị di sản của đất nước mình". Ông Nguyễn Nam Hòa - CLB Sân khấu Munich, cho biết: "Sinh viên của Đức rất am hiểu về di sản và chung tay bảo vệ di sản cũng từ những sáng kiến do chính người trẻ nghĩ ra, cập nhật để làm giàu mạnh hơn những di sản văn hóa của nước Đức".

Tại CH Czech, chính quyền địa phương luôn tổ chức các cuộc thi sáng tác, thi viết phóng sự các hoạt động liên quan đến công tác bảo tồn di sản... Cùng các cuộc thi này, nhiều hoạt động thực tế cũng được triển khai tại các trường đại học, như: Xây dựng giáo trình giảng dạy, đào tạo bảo vệ di sản; giáo dục nhận thức về tầm quan trọng của di sản vật thể và phi vật thể của quốc gia.

Bảo tồn nghiêm túc và có chiến lược

Các nước châu Âu đều coi việc bảo tồn di sản hết sức nghiêm túc và có chiến lược cụ thể. Họ dồn ngân sách lớn cho công việc này.

Ông Firmin Richard - Giám đốc Nhà hát Giao hưởng Budapest - Hungary, chia sẻ: "Chính quá trình vận động du lịch ồ ạt thiếu kiểm soát đang gieo rắc những tác động tiêu cực tới di sản văn hóa. Vì vậy, vấn đề đặt ra là đòi hỏi hành động và có những biện pháp kiểm soát. Cụ thể, xử lý nghiêm những vi phạm làm ảnh hưởng đến di sản. Cần thời hạn đóng cửa để trùng tu di sản".

Bảo tàng quốc gia CH Czech, mới mở cửa lại sau 4 năm trùng tu. Họ bảo tồn và không khai thác tận lực. Ông Armand Moncharmin, Nhà hát Kịch nghệ sân khấu Praha (CH Czech), cho rằng: "Ở Việt Nam, việc phát triển du lịch cần phải gắn trách nhiệm với văn hóa cộng đồng. Tôi thấy các bạn bỏ phí di sản của mình khi chưa tôn trọng tính đa dạng văn hóa, đề cao vai trò văn hóa bản địa, để du khách thích thú khám phá. Thiếu sự tương tác, khiến du khách đến Việt Nam chỉ "cưỡi ngựa xem hoa", họ không quảng bá vì chán".

 

Bà Lucy Stone, Trung tâm Âm nhạc và Nghệ thuật Paris, đề xuất: "Phải xây dựng hệ thống dữ liệu số hóa về di sản. Ngày nay, ứng dụng công nghệ 4.0 đã toàn cầu hóa, nên trong quản lý khai thác di sản văn hóa và phát triển du lịch di sản rất cần tăng cường đào tạo kỹ năng thuyết minh và ứng dụng thuyết minh tự động. Du khách Pháp đến Việt Nam nhận xét cách giới thiệu di sản của các hướng dẫn viên Việt Nam quá đơn điệu. Họ không gắn các di sản đó vào cảm nhận của bản thân. Trong khi ở đất nước chúng tôi, mỗi di sản đều gắn với tuổi thơ, vì thế dễ làm thăng hoa giá trị cho di sản trong hoạt động hướng dẫn du lịch và phát triển sản phẩm du lịch".

Thực tế minh chứng di sản văn hóa tạo sức hấp dẫn vô cùng cho điểm đến du lịch. Di sản văn hóa là động cơ thôi thúc các chuyến đi và là môi trường tương tác, trải nghiệm đáng giá cho du khách. Nếu Việt Nam không xem di sản văn hóa là công cụ hỗ trợ tích cực trong việc định vị hình ảnh, xây dựng thương hiệu du lịch Việt Nam thì xem như có vốn mà không sinh lợi để làm giàu đất nước. 

Thờ ơ với di sản là tội ác

Theo các nhà chuyên môn bảo vệ di sản ở châu Âu, thờ ơ với di sản là tội ác. Chính vì thế, họ định hướng hoạt động du lịch và các hoạt động dân sinh trong lòng di sản một cách vững chắc; quy định chi tiết về quy tắc ứng xử với di sản mà mỗi công dân phải nắm rõ; ban hành văn bản kiểm soát nghiêm ngặt tác động về sức chứa, loại hình hoạt động và cân bằng nhịp sống của hệ sinh thái tại di sản. Với di sản phi vật thể, nhiều nước ở châu Âu khuyến khích cộng đồng địa phương chủ động cùng tham gia quản lý, hiến kế để dàn dựng, biểu diễn, gắn với lợi ích của cộng đồng địa phương.

Thanh Hiệp
(nld.com.vn)

CÁC TIN KHÁC
Ra mắt Tủ sách Văn học trong nhà trường (18-09-2019)
Nghệ thuật tiếp cận công nghệ hiện đại: Khó vẫn phải làm (17-09-2019)
Giải Sách hay để trống hạng mục văn học trong nước (16-09-2019)
Chấn hưng nghệ thuật sơn mài truyền thống (13-09-2019)
Nỗi niềm “thế hệ cuối” làm đồ chơi Trung thu truyền thống cho trẻ (12-09-2019)
Tín hiệu vui từ phim đề tài xã hội (11-09-2019)
Giỗ tổ và chuyện "đạo" làm nghề trong nghệ thuật (10-09-2019)
Liên hoan phim Venice 2019: Táo bạo và tranh cãi (09-09-2019)
Trưng bày 30 tác phẩm tranh Lụa về Đà Nẵng và miền Trung-Tây Nguyên (07-09-2019)
Nàng Kiều trên sân khấu múa rối thử nghiệm (06-09-2019)
Con đường lý tưởng tới phim dài đầu tay (05-09-2019)
Xúc động với chương trình nghệ thuật 'Mùa thu nhớ Bác' (04-09-2019)
Băn khoăn “Thành phố nhiếp ảnh” (03-09-2019)
“Phá rào” để phong danh hiệu (30-08-2019)
Hư cấu không thể thiếu (29-08-2019)
Khi nghệ sĩ tâm huyết với nhạc Việt trở về (28-08-2019)
Nội lực của văn học đồng bằng (27-08-2019)
Đa sắc màu trong triển lãm tranh của họa sĩ Duy Ninh (27-08-2019)
Điện ảnh khó mơ xa khi nhân lực thiếu và yếu (22-08-2019)
Triển lãm 'Nhớ về Bác' giới thiệu các tác phẩm của các họa sỹ nổi tiếng (21-08-2019)
Thứ tư, ngày 18/09/2019
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn