VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
Bảo tồn, phát huy nghệ thuật cải lương trong thời kỳ mới

 

Nhìn lại một thế kỷ thăng trầm, trong bối cảnh hội nhập và phát triển, những người yêu nghệ thuật sân khấu cải lương vượt qua khó khăn, nỗ lực sống hết mình vì nghề, vì đời. Các nghệ sĩ cải lương tâm niệm mang trong mình trách nhiệm giữ gìn, phát huy di sản nghệ thuật mà các truyền nhân đã để lại, giới thiệu tinh hoa văn hóa dân tộc đến bạn bè thế giới.


Nỗ lực không ngừng 

Tại TP Hồ Chí Minh, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang tích cực thực hiện nhiệm vụ của mình trong việc đưa sân khấu cải lương đến với đông đảo quần chúng. Từ đầu năm 2018 đến nay, đơn vị có kế hoạch tổ chức biểu diễn các vở cải lương như “Hiu hiu gió bấc”, “Hồn ma báo oán”, “Hoa vương tình mộng”, “Đời như ý”, đồng thời thành lập Câu lạc bộ sân khấu cải lương, tổ chức hoạt động thường xuyên với sân khấu thử nghiệm. 
 
Để sân khấu cải lương không xa rời với người dân, lần đầu tiên, Nhà hát dựng vở "Hồn ma báo oán" mang màu sắc ma mị, kinh dị. Từ đó, đa dạng hóa các chủ đề đưa nghệ thuật cải lương trở nên hấp dẫn hơn. Hơn nữa, đây còn là cơ hội để tìm hiểu rõ hơn về thị hiếu, nhu cầu của khán giả hiện nay.

Với mong muốn giữ gìn nghệ thuật truyền thống, vừa qua, vở “Thầy Ba Đợi” chào mừng 100 năm hình thành nghệ thuật cải lương do Hội đồng Lý luận, phê bình Văn học nghệ thuật Trung ương phối hợp với Đài Tiếng nói Việt Nam thực hiện tổ chức công diễn tại TP Hồ Chí Minh, Hà Nội và Long An. Vở diễn được đầu tư quy mô từ khâu chuẩn bị kịch bản, sân khấu đến huy động lực lượng nghệ sĩ cải lương giỏi nhất của ba miền Tổ quốc tham gia trình diễn. Trong ba đêm diễn vào cuối tháng 4, hàng ngàn khán giả đã đến xem chật kín khán phòng, kèm theo đó là những tiếng vỗ tay và những lời tán dương nồng nhiệt. 

Vở "Thái hậu Dương Vân Nga" do Nghệ sĩ ưu tú Hoa Hạ và Nghệ sĩ Kim Ngân thực hiện giữa tháng 5 với kinh phí đầu tư hơn 800 triệu cũng đã để lại những ấn tượng tốt đẹp trong lòng khán giả. Theo Nghệ sĩ Hoa Hạ, đây là công trình tâm huyết của bà nhân kỷ niệm 100 năm hình thành nghệ thuật cải lương. Hơn hết, đây là vở diễn kinh điển đã hơn 30 năm nay mới được diễn lại trọn vẹn. Cùng với sự thể hiện của dàn nghệ sĩ cải lương chuyên nghiệp và sân khấu được đầu tư công nghệ hiện đại, vở diễn trở nên sống động, chân thực hơn, khơi gợi trong lòng khán giả tình yêu quê hương, đất nước. Có lẽ vì vậy, tuy giá vé bán ra lên đến 700.000 đồng/vé nhưng vẫn có rất đông khán giả đến xem. 

Cùng với các nghệ sĩ, các đài truyền hình, phát thanh các tỉnh, thành trong cả nước cũng tìm cách duy trì giờ phát sóng cải lương trong các khung giờ trình chiếu. Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh - HTV mỗi tuần đều có hai chương trình Sân khấu cải lương được truyền hình trực tiếp và ghi hình phát sóng giờ vàng. Thêm vào đó, những chương trình mũi nhọn của HTV trong nhiều năm qua như "Vầng trăng cổ nhạc", "Chuông vàng vọng cổ", "Ngân mãi chuông vàng"..., đã thu hút đông đảo khán giả truyền hình đón xem. Từ đó, góp phần khơi gợi đam mê nghề nghiệp cho các nghệ sĩ và tạo động lực phấn đấu cho các diễn viên, nhất là nghệ sĩ trẻ. 

Đổi mới phù hợp với yêu cầu của công chúng 

Các cảnh trong vở diễn cải lương “Bức chân dung huyền thoại”. Ảnh: Phương Vy/TTXVN

Tại Hội thảo khoa học kỷ niệm 100 năm hình thành và phát triển nghệ thuật cải lương tổ chức tháng 4 vừa qua, đồng chí Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính Trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương đã nhấn mạnh: Không thể phủ nhận một thực tế là có những giai đoạn, khán giả quay lưng lại với cải lương, giống như đã từng quay lưng lại với tuồng, chèo nhưng với tính năng động vốn có và tinh thần sáng tạo của nghệ sĩ, cải lương đã tự điều chỉnh, tự thích ứng để tồn tại. Do vậy, để tồn tại và phát triển, từ kinh nghiệm của chính cải lương cho thấy giải pháp tối ưu có lẽ vẫn là sáng tạo, cách tân để phù hợp với yêu cầu của công chúng. 

Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Võ Văn Thưởng nêu rõ, nếu như ở giai đoạn mới hình thành, sáng tạo là đổi mới tuồng tích, đổi mới nghệ thuật hát ca thì trong xã hội hiện đại, yêu cầu đầu tiên là đổi mới đề tài, đổi mới thi pháp, đổi mới nội dung và hình thức nghệ thuật... sao cho đáp ứng được nhu cầu tinh thần, thẩm mỹ ngày càng cao càng đa dạng của công chúng khán giả. 

Ở góc độ nhà chuyên môn, đề cập đến giải pháp bảo tồn và phát triển nghệ thuật cải lương, Nghệ sĩ ưu tú Trần Minh Ngọc đề xuất cần có những giải pháp ngắn hạn và dài hạn tùy theo những thuận lợi, khó khăn chung mà thi hành. Trong đó, Nhà nước cần có một chiến lược bền bỉ, lâu dài nuôi dưỡng người làm nghệ thuật cải lương. Đó là chiến lược tạo ra công chúng cho sân khấu, đồng thời có kế hoạch đào tạo đội ngũ sáng tác, biểu diễn và đạo diễn cải lương. Cùng với đó là đào tạo cho những người làm quản lý bởi họ cần có những hiểu biết của các bầu gánh, bầu chủ biết nắm lấy thời cơ, các quy luật của thị trường... 

Canh cánh trong lòng nỗi niềm bảo tồn và phát triển nghệ thuật cải lương, Giáo sư Hoàng Chương, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc Việt Nam cho rằng, muốn cải lương khởi sắc như thời hoàng kim cần có một chính sách đặc biệt cho sự nghiệp bảo tồn, phát huy nghệ thuật truyền thống nói chung, trong đó có nghệ thuật cải lương. Cụ thể là đầu tư kinh phí cho những công trình sáng tác, dàn dựng và biểu diễn để có được những vở diễn hay, những tác phẩm vừa đáp ứng thị hiếu thẩm mỹ của công chúng vừa có tính tư tưởng cao. 

Giáo sư Hoàng Chương bày tỏ, cần tránh cách làm có tính đối phó, kế hoạch, chỉ tiêu. Đôi khi cũng cần miễn phí cho khán giả để họ làm quen trở lại "tục xem hát" như ngày xưa. Khi mê rồi thì "Nghe rao trống chiến, không khiến cũng đi. Nghe giục trống chầu, đâm đầu mà chạy".

 
Gia Thuận (TTXVN)
CÁC TIN KHÁC
Trao giải Cuộc thi "Ngày hội nhật ký minh họa của Thiếu nhi châu Á" (13-12-2018)
Họa sĩ Việt bước ra thế giới (12-12-2018)
Âm nhạc dân tộc trong dòng chảy đương đại (11-12-2018)
Giải thưởng Làn sóng xanh 2018: Thay đổi để tiệm cận đời sống âm nhạc (10-12-2018)
Tạo thị trường mỹ thuật, nhiếp ảnh lành mạnh (07-12-2018)
Phim ngắn Việt chờ ngày thi quốc tế (06-12-2018)
Bộ sưu tập nhạc xưa hiếm thấy (05-12-2018)
Kết nối các thiết chế phát triển văn hóa đọc (04-12-2018)
Việt Nam thắng lớn tại giải thưởng nhiếp ảnh quốc tế Thổ Nhĩ Kỳ (03-12-2018)
Sân khấu tuồng ở Đà Nẵng đi tìm khán giả (30-11-2018)
Giới hạn cho nhiếp ảnh nghệ thuật (29-11-2018)
Đưa sân khấu vào học đường: Có gì diễn nấy! (27-11-2018)
Khi văn học và điện ảnh kết giao (23-11-2018)
Bảo tồn và phát huy giá trị Bài Chòi ở Đà Nẵng: Khó khăn và thách thức (22-11-2018)
Vì sao tranh mỹ thuật đắt thế? (21-11-2018)
‘Táo Giao thông’ Chí Trung đưa kịch Lưu Quang Vũ ‘Nam tiến’ (20-11-2018)
Bà giáo Việt viết sách, báo kỷ lục, nhuận bút hàng chục lượng vàng (19-11-2018)
Người thông báo về những vẻ đẹp bị lạc (16-11-2018)
Gian nan đưa truyện cổ tích, dân gian lên phim (15-11-2018)
Nhà văn Bảo Ninh nhận Giải thưởng Văn học châu Á tại Hàn Quốc (14-11-2018)
Thứ sáu, ngày 14/12/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn