VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
"Bà đỡ" cho tác phẩm sân khấu


Thay vì cần tiền tài trợ cho tác phẩm hay có điều kiện đến được với công chúng rộng rãi hơn, các nhà làm sân khấu muốn nhà nước đầu tư kinh phí dựng vở.
Trước thực trạng khó khăn ngày càng bủa vây nhiều sàn kịch từng là điểm sáng của TP HCM như: IDECAF, Phú Nhuận, Nhà hát Kịch Sân khấu nhỏ TP HCM, Hoàng Thái Thanh…, Hội Sân khấu TP HCM kiến nghị chính quyền thành phố "làm bà đỡ" cho các sân khấu xã hội hóa, đầu tư kinh phí cho vở diễn mới, với cách thức xét duyệt kịch bản để đầu tư.


Tài trợ hay cứu trợ?

Giới làm sân khấu tỏ ra hồ hởi với đề xuất này. Đạo diễn Ái Như (Sân khấu Kịch Hoàng Thái Thanh) cho biết mức kinh phí đầu tư vở diễn mới luôn bị đội giá. Một năm sân khấu bên chị dựng 3 vở mới nên lúc nào cũng hụt hơi, rất cần được hỗ trợ kinh phí.

NSND Hồng Vân nói: "Chủ trương của Hội Sân khấu TP HCM là kịp thời. Vì trước đây, Sở Văn hóa và Thể thao TP HCM chỉ tài trợ kinh phí cho các đơn vị xã hội hóa dựng vở theo chủ đề: "Học tập và làm theo đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh", "An toàn giao thông", "Đưa sân khấu lịch sử vào học đường", "Phòng chống HIV"… Còn để có vở diễn trụ được tại sân khấu, vẫn chưa có sự hỗ trợ nào".

Trên thực tế, nếu theo chủ trương của Hội Sân khấu TP HCM, mỗi sân khấu ít nhất một kịch bản nhận được kinh phí hỗ trợ của TP. Với mức kinh phí đầu tư cho vở diễn có chất lượng dao động từ 500 triệu đồng đến 1 tỉ đồng/vở, nếu phân bổ đều, mỗi năm TP HCM sẽ phải chi ra từ 10 - 20 tỉ đồng cho 20 vở diễn của các lĩnh vực: cải lương, hát bội, kịch nói, xiếc… mà chưa chắc có được tác phẩm hay như mong muốn khi thành phẩm.

Ông Tôn Thất Cần, Phó Chủ tịch Hội Sân khấu TP HCM, cho rằng phương thức đấu thầu kịch bản đối với các sân khấu xã hội hóa là rất cần thiết, căn cứ từng đề cương dàn dựng của các sân khấu xã hội hóa để quyết định. Nhưng theo đạo diễn NSƯT Trần Minh Ngọc, đấu thầu vẫn không hiệu quả. Vì chưa chắc cách làm này đã có vở hay. Theo ông, hình thức đầu tư nên tránh làm theo kiểu cứu trợ.

"Trên thực tế, qua một đợt biểu diễn, những vở được đầu tư theo kiểu cứu trợ chẳng đạt được hiệu quả gì. Rồi các sân khấu loay hoay đối phó, nhà nước đã rót tiền nên không thể ngưng. Cứ thế, nhà nước mất tiền, sân khấu TP HCM vẫn thiếu vở hay phục vụ công chúng" - đạo diễn Trần Minh Ngọc trăn trở.

Ông dẫn chứng có nhiều vở diễn của các đơn vị nghệ thuật công lập được đầu tư theo phương thức "cứu trợ", hiệu quả nghệ thuật sau khi vở diễn thành phẩm không cao. Có vở được dựng từ các trại sáng tác, đem dự thi, rồi cất kho. "Đầu tư theo kiểu này gần với cứu trợ hơn là tài trợ để có được vở diễn sống khỏe, trường thọ, sức lan tỏa lớn trong đời sống xã hội" - NSƯT Trần Minh Ngọc nói.

Thay đổi tư duy

Vở nhạc kịch "Tiên Nga" của Sân khấu IDECAF đã chứng minh tác phẩm được đầu tư nghiêm túc, đạt chất lượng nghệ thuật cao, được khán giả đón nhận nồng nhiệt. Qua 4 đợt tái diễn, tác phẩm này đã khẳng định khán giả không quay lưng với sân khấu mà chỉ có sân khấu chưa làm được vở diễn chạm đến cảm xúc người xem. NSND Trần Ngọc Giàu, Chủ tịch Hội Sân khấu TP HCM, cũng thừa nhận: "Hiện nay, chất lượng vở diễn mới là yếu tố quyết định. Bên cạnh vở nhạc kịch "Tiên Nga", sàn diễn cải lương của Sân khấu mới Đại Việt cũng đã đầu tư nghiêm túc vở cải lương "Chuyện tình Khau Vai", thu hút khán giả trong những suất diễn vừa qua. Sân khấu kịch và cải lương hôm nay cần những nghệ sĩ có tư duy làm nghề như ê-kíp thực hiện vở "Tiên Nga", "Chuyện tình Khau Vai"... Ông Giàu cho rằng nhà nước cần quan tâm đến những vở diễn đỉnh cao về nghệ thuật, có sức hút lớn đối với khán giả.

Cũng có ý kiến cho rằng đâu phải sân khấu nào cũng có kinh phí ban đầu để "chơi một quả lớn" như "Tiên Nga", "Chuyện tình Khau Vai". Với lại khi vở diễn thành công về doanh thu, có cần nhận thêm sự tài trợ của nhà nước? Đây là tư duy cũ không còn phù hợp. Giới chuyên môn cho rằng tài trợ không mang ý nghĩa cấp vốn hoặc bù lỗ mà mang ý nghĩa khuyến khích, tưởng thưởng, tạo điều kiện cho vở diễn hay đến được với đông đảo công chúng hơn theo nhiều hình thức khác nhau. Chẳng hạn tài trợ cho vở diễn tăng lịch diễn dày hơn, đưa đến được nhiều nơi hơn, phục vụ nhiều đối tượng khán giả. Thậm chí nhà nước bỏ tiền mua bản quyền thu hình phát sóng rộng rãi cho công chúng xem qua truyền hình và các nền tảng mạng. Đây cũng là cách nhân rộng hiệu quả nghệ thuật trong công chúng, góp phần định hướng thẩm mỹ. Muốn được tài trợ, nhà sản xuất phải tạo ra tác phẩm chất lượng, hấp dẫn người xem, được thẩm định qua thực tế. Các đơn vị nghệ thuật sẽ có động lực để sáng tạo vở diễn chất lượng cao, nghệ sĩ tham gia biểu diễn cũng vui mừng, vì vai diễn của họ được đầu tư, chăm chút, đến được với công chúng rộng rãi. NSND Kim Cương tâm đắc với phương thức này, theo bà, đây là cách để sân khấu tạo ra được tác phẩm đỉnh cao và đưa những tác phẩm đỉnh cao đến được với công chúng rộng rãi. 

Rất cần sự tiếp ứng tích cực

Ông Huỳnh Anh Tuấn, Công ty TNHH Sân khấu - Nghệ thuật Thái Dương (Sân khấu Kịch IDECAF): "Tôi nghĩ bằng cách này, cách khác, phương án nào cũng đòi hỏi phải có lộ trình để chọn lọc chính xác. Hội đồng nghệ thuật đánh giá chuẩn để quyết định tài trợ cần lắng nghe thêm ý kiến của công chúng, báo chí và giới chuyên môn. Giới làm bầu sân khấu tư nhân như chúng tôi rất cần sự tiếp ứng tích cực. Để qua đó, nhà nước có sự đầu tư đúng cho vở diễn đỉnh cao, đưa được đến số đông khán giả".

Thanh Hiệp
(nld.com.vn)

CÁC TIN KHÁC
5 lý do khiến sách giấy không thay thế được (20-09-2019)
Đề cử Giải Mai Vàng lần thứ 25-2019: Những diễn viên sân khấu có cá tính sáng tạo (19-09-2019)
Ra mắt Tủ sách Văn học trong nhà trường (18-09-2019)
Nghệ thuật tiếp cận công nghệ hiện đại: Khó vẫn phải làm (17-09-2019)
Giải Sách hay để trống hạng mục văn học trong nước (16-09-2019)
Chấn hưng nghệ thuật sơn mài truyền thống (13-09-2019)
Nỗi niềm “thế hệ cuối” làm đồ chơi Trung thu truyền thống cho trẻ (12-09-2019)
Tín hiệu vui từ phim đề tài xã hội (11-09-2019)
Giỗ tổ và chuyện "đạo" làm nghề trong nghệ thuật (10-09-2019)
Liên hoan phim Venice 2019: Táo bạo và tranh cãi (09-09-2019)
Trưng bày 30 tác phẩm tranh Lụa về Đà Nẵng và miền Trung-Tây Nguyên (07-09-2019)
Nàng Kiều trên sân khấu múa rối thử nghiệm (06-09-2019)
Con đường lý tưởng tới phim dài đầu tay (05-09-2019)
Xúc động với chương trình nghệ thuật 'Mùa thu nhớ Bác' (04-09-2019)
Băn khoăn “Thành phố nhiếp ảnh” (03-09-2019)
“Phá rào” để phong danh hiệu (30-08-2019)
Hư cấu không thể thiếu (29-08-2019)
Khi nghệ sĩ tâm huyết với nhạc Việt trở về (28-08-2019)
Nội lực của văn học đồng bằng (27-08-2019)
Đa sắc màu trong triển lãm tranh của họa sĩ Duy Ninh (27-08-2019)
Thứ sáu, ngày 20/09/2019
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn