VĂN NGHỆ ĐỜI SỐNG
50 năm Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968: Điện ảnh quân đội hòa cùng cuộc chiến

Đã 50 năm, nhưng bây giờ nói đến Mậu Thân 1968, tôi vẫn không thể quên được không khí của Điện ảnh Quân Giải phóng thời gian đó.
Ăn Tết sớm
Đó là thời điểm cuối năm 1967, Điện ảnh Quân Giải phóng đang xây dựng căn cứ mới ở Bưng Rôn, gần chốt biên phòng Tư Khê giáp Campuchia, thì đồng chí Ba Thoại - Chính trị viên, Bí thư Chi bộ được triệu tập gấp về Phòng Tuyên huấn, Cục Chính trị Miền để nhận nhiệm vụ mới. 

Sau gần một ngày đi không nghỉ, về đến đơn vị, đồng chí yêu cầu hội ý cấp ủy ngay và ra lệnh tập hợp toàn đơn vị. Anh em hồi hộp, ngơ ngác, nhưng linh tính người lính cho biết “việc lớn đây” và nhanh chóng vào nhà ăn mới làm xong, nghe Chính trị viên phổ biến.

Trong cánh rừng chồi ven biên giới, nắng đã về chiều, mấy chục con người im phăng phắc, nghe như nuốt từng lời Chính trị viên: “…Nhân dân miền Nam uất ức, căm thù, chửi rủa, căm giận địch lắm rồi, mong cách mạng lắm, đã sẵn sàng vùng lên… Từ nhận định này, cấp trên đã đi đến hạ quyết tâm “Tổng công kích, tổng khởi nghĩa, kết thúc chiến tranh, giành thắng lợi hoàn toàn”. Tư tưởng phải thông suốt rằng “Tổng công tích, Tổng khởi nghĩa” là một giai đoạn, một quá trình, dự kiến có ba khả năng: Thứ nhất là dứt điểm, tất cả các yêu cầu mình đề ra đều đạt. Cụ thể, đánh sập ngụy quyền, làm tan rã toàn bộ ngụy quân, thành lập chính phủ Liên hiệp, qua chính phủ Liên hiệp sẽ nói chuyện với Mỹ. Thứ hai, cũng thắng nhưng ở mức đánh cho ngụy quyền suy yếu, ngụy quân bị thiệt hại nặng, nó thua to nhưng vẫn còn. Thứ ba, nếu hai khả năng trên không đạt thì coi như trận tập kích”.


Bám sát cuộc chiến

Ngồi nghe nghiêm chỉnh, nhiều đồng chí ghi chép cẩn thận, thế nhưng khi Chính trị viên tuyên bố: “Được phép cấp trên, chúng ta sẽ tổ chức ăn Tết Mậu Thân trước, để xuống các đơn vị kịp giờ “G””, mọi người phấn khởi tỏa về các lán, phần lớn chỉ nhớ và nhắc đi nhắc lại mấy chữ “kết thúc chiến tranh, đánh dứt điểm”. Bộ phận hậu cần lập tức lên kế hoạch đi mua gạo, thịt, lá dong về gói bánh, giã giò, có cả vịt, gà, măng miến… Ăn Tết sớm tuy giản dị, nhưng vẫn đầy đủ, vui vẻ và rất khí thế.

Với tinh thần “tất cả cho Tổng công kích, Tổng khởi nghĩa”, Điện ảnh Quân Giải phóng xuống đường, các đội chiếu bóng đi tới các đơn vị chiến đấu phục vụ sớm; đội ngũ quay phim, nhiếp ảnh được phân thành 8 mũi, đi phân khu 2, phân khu 7, rừng Sát - Lòng Tầu, theo Sư đoàn 7, Sư đoàn 9, Sư đoàn 5, Tiểu đoàn Quyết thắng I… Tổ của tôi gồm 3 người: Trần Cần Kiệm - quay phim chính, Phùng Bất Diệt - phụ quay, và tôi - phóng viên nhiếp ảnh được giao nhiệm vụ phối hợp với bên Thông tấn xã Giải phóng là anh Thép Mới và anh Lâm Tấn Tài, trong trường hợp ta bắt sống được chóp bu tại Dinh Độc Lập thì phải đưa phát ngay bài, phim, ảnh về sự sụp đổ của ngụy quyền.

Giờ G sắp điểm, tất cả đã bám sát các đơn vị chiến đấu; riêng tổ tôi chưa được lệnh xuất binh. Phút giao thừa Tết Mậu Thân, sau lời chúc Tết của Bác Hồ trên sóng Đài Tiếng nói Việt Nam, toàn miền Nam đồng loạt nổ súng, các mũi tiến quân ào ạt xông lên; nhưng khả năng thứ nhất đã không diễn ra như dự kiến và giờ G đã qua đi nhanh chóng. Tổ chúng tôi đành nhào xuống d5 chủ công E2 Tạ Quang Tỷ Sư đoàn 9 đang tiến vào Sài Gòn theo hướng Tây Nam qua Đức Hòa - Đức Huệ. Nhưng Trung đoàn bị địch phản kích quyết liệt, anh em chiến đấu ngoan cường bắn cháy hai xe bọc thép, tôi đã nhảy lên khỏi công sự chụp liên tiếp được cảnh xe cháy và bộ binh cụm lại. Đang định di chuyển để chụp thêm thì đồng chí liên lạc tiểu đoàn đã bò tới túm thắt lưng, ghé sát tai tôi thét lên để át tiếng máy bay quần thảo và tiếng pháo nổ xung quanh: “Tiểu đoàn yêu cầu thủ trưởng về hầm ngay, nó đang gọi “pháo bầy” phản kích”.

Tôi vội chạy theo, về đến hầm mới tụt được nửa người vào trong, nước ngập quá đầu gối, tay trái kèo vào cửa hầm chữ A, tay phải cầm máy ảnh giơ cao quá đầu, một quả pháo nổ đanh tai sau lưng, mảnh pháo cắt đứt nửa bàn tay phải, hai ngón 2 và 3 rơi tại chỗ; tôi quay lại nhìn thấy và cả chiếc máy ảnh vỡ tan. Ngón tay cái chưa đứt hẳn còn đang lắt lẻo. Đồng chí y tá không nỡ cắt, cứ băng chặt cả vào với hai ngón tay 4 và 5.

Số anh em thương binh trận ấy, sau 7 đêm, được dân công hỏa tuyến đưa về Đội 6 phẫu thuật dã chiến của Bệnh viện K71. Đến nơi, tôi đã ngất, lả đi vì mất nhiều máu, do không “ga-rô” trên cổ tay. Lúc thay băng, vết thương đã nhiễm trùng. Bệnh án lúc bị thương là “khinh thương”, quá trình di chuyển các trạm ghi “trung thương”, về đến trạm phẫu thuật dã chiến, sau khi khám ghi là “trọng thương”. Bác sĩ Hán Văn Chí (người Phú Thọ) - Trưởng đội phẫu thuật hội chẩn quyết định “phải cắt, gọt, gắp hết xương vụn trên vết thương”, dùng thuốc tím rửa liên tục nhiều ngày để tránh nhiễm trùng tiếp, bảo tồn hai ngón tay còn lại, kiên quyết không tháo khớp cổ tay. Với sự chăm lo rất trách nhiệm, đầy tình người, ông rèn luyện hai ngón tay còn lại cho tôi để sau này tôi còn làm được nhiều việc.

*       *
*

Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 đã trôi qua 50 năm. Những người qua cuộc chiến này còn sống đều tự hào khi được tham gia và góp công, góp sức vào sự kiện được đánh giá là đã làm biến chuyển cục diện cuộc chiến tranh; làm lung lay ý chí xâm lược của Mỹ, nghĩa là chính nó làm nên tất cả các giai đoạn của lịch sử chống Mỹ xâm lược, mà đỉnh cao là Đại thắng mùa xuân 1975.

Nghiêm Hà
Nguyên phóng viên nhiếp ảnh, Điện ảnh Quân Giải phóng
(daibieunhandan.vn)


CÁC TIN KHÁC
Tản mạn Đà Nẵng Xuân Mậu Tuất - Bùi Văn Tiếng (21-02-2018)
Phim, kịch Tết thắng lớn (21-02-2018)
Dựng cây nêu ngày Tết - phong tục độc đáo của người dân đảo Lý Sơn (10-02-2018)
Nhiều hoạt động văn hóa-nghệ thuật mừng Xuân Mậu Tuất (09-02-2018)
Triển lãm bức tranh đặc biệt của họa sĩ Bùi Xuân Phái vẽ về Đà Nẵng (08-02-2018)
Đậm tình cha con trên màn ảnh (07-02-2018)
Táo Quân 2018 sẽ là chương trình cuối cùng? (06-02-2018)
"Áng mây vàng" bay vào cõi thiên thu (05-02-2018)
88 mùa xuân, Đảng trường tồn cùng dân tộc (03-02-2018)
Ấn tượng mỹ thuật Việt (02-02-2018)
Nhà văn thế giới chung tay bảo vệ môi trường (01-02-2018)
Oscar 90 vào cuộc đua tử thần (31-01-2018)
Grammy 60: Bất ngờ, khác biệt (30-01-2018)
Thế giới đang đọc sách như thế nào? (29-01-2018)
Giải Cống hiến Văn học lần 2: Vinh danh 10 tác giả vì sự phát triển văn học Việt (26-01-2018)
Dế Mèn và cuộc phiêu lưu mới (25-01-2018)
Vĩnh biệt danh hài Văn Chung: Tiếng cười dễ nhớ, khó quên (24-01-2018)
Nghi án đạo thơ và lương tâm người cầm bút (23-01-2018)
Các nghệ sĩ với mùa xuân biên cương (22-01-2018)
Thị trường điện ảnh Việt ngày càng “hút” sao ngoại (19-01-2018)
Thứ tư, ngày 21/02/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn