GIỚI THIỆU SÁCH
Giamilia - câu chuyện tình đẹp nhất thế giới

Chingiz Aitmatov (1928 - 2008) là nhà văn nổi tiếng nhất của Kyrgyzstan. "Giamilia - truyện núi đồi và thảo nguyên" là tác phẩm rất nổi tiếng của ông.

Tại Việt Nam, quyển sách này được in nhiều lần, dưới sự chuyển ngữ của các dịch giả xuất sắc: Cao Xuân Hạo, Phạm Mạnh Hùng, Nguyễn Ngọc Bằng, Bồ Xuân Tiến. Tác phẩm vừa được NXB Kim Đồng tái bản năm 2019.


Trước khi nằm dưới sự ảnh hưởng của Sa hoàng Nga và sau đó là Liên xô, người Kyrgyz là một sắc dân du mục. Trong khi các dân tộc khác đã thể hiện văn hóa của họ trong các thể loại nghệ thuật “hữu hình” như kiến trúc và sách viết, thì người Kyrgyz vẫn bày tỏ thế giới quan, niềm tự hào và phẩm giá, những trận chiến và hy vọng về tương lai trong thể loại sử thi.Louis Aragon, nhà thơ Pháp nổi tiếng cũng đã dịch tác phẩm này sang tiếng Pháp từ năm 1959, với lời chú trên bìa: "Câu chuyện tình yêu đẹp nhất thế giới".

Danyar là một con người kể sử thi như vậy. Giọng hát của anh bay trên sự im lặng của thảo nguyên, tha thiết ca ngợi về quê hương và tình yêu, gây ngạc nhiên và thích thú với những người bạn đồng hành, và lấy được tình yêu cuồng nhiệt của cô gái mắt huyền Giamilia.

Các tác phẩm của Aitmatov - dù viết bằng tiếng Nga hay tiếng Kyrgyz - mùi vị của núi đồi và thảo nguyên tràn trề, là một tiếng nói không thể trộn lẫn. Ông đã mang Kyrgyzstan ra với thế giới, theo cái cách M.Gorky nói về sứ mệnh của nhà văn “thay vì lắng nghe tiếng vang của chính tâm hồn mình, nhà văn phải tự mình trở thành một tiếng vang cho thế giới”.

Aitmatov được biết đến nhiều ngoài biên giới và là một trong số những nhà văn Liên xô nổi tiếng với độc giả Âu - Mỹ. Để hiểu các chủ đề của trong tác phẩm của ông, cần phải hiểu về môi trường xã hội của người Kyrgyz qua nhiều thế kỷ và những giao thoa của nền văn hóa đó dưới nền văn hóa Nga, vốn tương đối xa lạ với họ, trong những năm Xô viết.

Một chủ đề chính trong các câu chuyện của Aitmatov liên quan đến sự bất bình đẳng giới của xã hội Trung Á truyền thống. Đó là tục đa thê - người đàn ông cưới vợ góa của người anh em mất sớm và hình thành “nhà bé”; nạn thất học trong trẻ em gái và phụ nữ; việc coi phụ nữ là hàng hóa.

Aitmatov đã thẳng thắn đối mặt với những vấn đề này và tạo ra một số nhân vật phụ nữ đáng nhớ như Giamilia và Altynai. Những người phụ nữ duyên dáng có ý chí mạnh mẽ này đã phá vỡ truyền thống và đặt ra những xu hướng mới cho những cô gái khác. Aitmatov cũng thể hiện tình cảm tương tự đối với trẻ mồ côi, đặc biệt là những cậu bé không cha (như trong một truyện khác của ông, "Con tàu trắng").

Tình yêu, tuy nhiên, bao giờ cũng là cốt lõi của câu chuyện. Chính nhờ tình yêu mà Giamilia đã phát hiện ra ánh sáng mới ở Daniyar, thứ mà cô mong muốn tìm thấy ở một người đàn ông nhưng Sadyk đã thất bại trong việc trao cho cô.

Ở vẻ lầm lì xa cách của Daniyar, cô tìm thấy sức mạnh nội tâm, lòng trắc ẩn và tình yêu. Không giống như người chồng Sadyk - người cô phải mỏi mòn chờ đợi một biểu hiện tình yêu qua một lá thư vô hồn để rồi thất vọng, với Daniyar, cô biết rằng anh yêu cô cũng đơn giản như cô yêu anh. Họ giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ của tình yêu.

Một sự mở ngoặc thú vị, văn học Nga từ cổ điển đến thời Soviet luôn no nê những câu chuyện ngoại tình (hãy đọc Lev Tolstoy hay Antov Chekhov!). Nhưng có vẻ độc giả chẳng ham hố lên án những người phụ nữ ngoại tình ấy cho lắm, thậm chí còn cổ vũ và xót thương.

Tình yêu trong tiểu thuyết của Aitmatov cũng không chỉ đơn giản là lãng mạn giữa nam và nữ. Nó có vô số khuôn mặt - từ sự hấp dẫn đam mê giữa hai người trẻ, tình cảm trong gia đình Hồi giáo truyền thống, tình yêu sâu sắc đối với vẻ đẹp thầm lặng của thảo nguyên quê hương, đến tình yêu nghệ thuật và sự khao khát thể hiện bản thân.

Chính nhờ đôi mắt ngây thơ, mê hoặc và bối rối của cậu trai Seit - em chồng của Giamilia - người đọc có thể cảm nhận câu chuyện tình này một cách mê đắm nhất. Thông qua những “phản ứng hóa học” của Giamilia và Daniyar, Seit bừng tỉnh trước vẻ đẹp choáng ngợp của chính vùng đất bao quanh mình - từ thiên nhiên đến lịch sử, từ cổ xưa cho đến hiện tại.


“Thảo nguyên cảm kích nghe tiếng người hát, sung sướng được vỗ về trong điệu hát thân quen. Lúa mì chín biêng biếc đang chờ thu hoạch rập rờn như làn nước mênh mang, và những vệt ánh sáng lúc sắp rạng đông lướt trên cánh đồng. Đám liễu già đông đảo ở cạnh nhà xay rung lá xào xạc, mấy đống lửa của các khu trại đồng bên kia sông đã tàn lụi, một bóng người cưỡi ngựa êm ru bên bờ sông nhằm hướng bản làng, lúc thì biến mất trong những khu vườn, lúc thì lại xuất hiện. Gió từ phía ấy thổi tới dần hương táo chín, hương mật ngọt của ngô đang trổ hoa thơm thơm như mùi sữa tươi mới vắt và mùi nồng ấm của kigiắc đang khô”.
Chính nhờ tiếng thì thầm của đôi uyên ương bên đống cỏ khô mà trái tim cậu mở ra tình yêu lớn dành cho thảo nguyên quê hương. "Câu chuyện tình yêu đẹp nhất thế giới" ở đây không chỉ là một chuyện tình nam nữ, mà còn là một tình yêu sâu sắc hơn - tình yêu dành cho vùng đất, cho truyền thống, cho âm nhạc, cho nghệ thuật, cho chính cuộc sống.

Năm 2008, khi bệnh viêm phổi cướp đi mạng sống Aitmatov, trên đường phố Kyrgyzstan người ta có thể thấy nhiều người, cả nam lẫn nữ, khóc lóc và giơ tay lên trời trong tuyệt vọng. Một ông lão Kyrgyz ngồi cạnh chiếc radio nhỏ trên ghế đá công viên, nước mắt chảy dài khi nghe tin.

Aitmatov được đông đảo dân chúng Kyrgyz yêu quý. Sau khi Kyrgyzstan độc lập, Aitmatov từng đại diện cho quốc gia trẻ này với tư cách là đại sứ tại Liên minh châu Âu, NATO, UNESCO và nhiều quốc gia khác. Ông là một trong những thứ quý giá nhất mà đất nước thảo nguyên của ông có thể đưa ra để “khoe” với thế giới.

Lê Thượng Nhã
(news.zing.vn)

CÁC SÁCH KHÁC
Hermann Hesse và những hành trình tuổi trẻ
"Làm bạn với bầu trời": Điển hình của văn chương đẹp
Nguyễn Hữu Cảnh từ danh tướng đến tôn thần
Cần có một cuộc đối thoại giữa con người và đô thị
Di cảo-hồi ký “Đoàn binh Tây Tiến” của nhà thơ Quang Dũng
“Nơi đầu sóng”- những câu chuyện đầy cảm xúc về biển đảo quê hương
Thế giới có thể kết thúc dịu dàng đến thế nào?
PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh - Người truyền lửa đam mê chính luận cho các nhà báo
Màn kịch hay chưa hồi kết ( đọc Người tử tế, tập truyện ngắn của Vũ Đảm, NXB Hội Nhà Văn)
'Thời tái chế' - thời con người là nô lệ của đồ vật
Những trang văn giàu cảm hứng lịch sử
Ký ức một thời lửa đạn trong ‘Thơ trên những dặm dài’
Nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển ra mắt sách về bolero
Nhà biên kịch Đoàn Tuấn: “Tôi không thể sống thiếu người đã mất”
Nguyễn Hoàng Mai viết bên rìa thế giới
Tranh cãi về dục vọng quanh mô-típ những người đẹp say ngủ
Nguyễn Dậu- 'Mở hầm' ra 'sông Luộc'
“Năm tháng nhọc nhằn, năm tháng nhớ thương” của Ma Văn Kháng
Trò chơi tình ái sân hận của một geisha và gã lãng du
Ra mắt tập truyện về môi trường Hà Nội
Thứ tư, ngày 18/09/2019
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn