GIỚI THIỆU SÁCH
Đọc Di sản văn học lãng mạn bằng những cách khác

Mới đây nhà nghiên cứu văn học Hoàng Tố Mai giới thiệu tới bạn đọc cuốn sách "Di sản văn học lãng mạn - Những cách đọc khác", tập hợp những bài viết với cách tiếp cận mới về nghiên cứu văn học.

Cuốn sách đã khái quát chung về Di sản văn học lãng mạn, đưa ra một số minh chứng về sự tồn tại của văn học lãng mạn hay chủ nghĩa lãng mạn và cách tiếp cận trong dòng chảy văn học Nga, Pháp, Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam…


Để tìm một ví dụ về dư âm của văn học lãng mạn trong thời hiện tại có lẽ điện ảnh là lựa chọn tối ưu. Chúng ta đều biết những bộ phim “bom tấn” như Chạng vạng, Chúa tể những chiếc nhẫn, Harry Potter... được chuyển thể từ những cuốn tiểu thuyết cùng tên vốn cũng rất nổi tiếng trước đó. Thế nhưng ít ai quan tâm đến nguồn cội của những tác phẩm siêu nhiên kỳ ảo thuộc diện bestseller này. Trong quá khứ, có một dòng văn học được gọi là Gothic. Bối cảnh trong tiểu thuyết Gothic thường là những lâu đài hay tu viện mang kiến trúc Gothic. Tác giả thường nhấn mạnh sự bí ẩn và rùng rợn tràn ngập những căn phòng ma ám, những lối đi ngầm ẩn dưới lòng đất và những bậc thang đầy bí mật. Và tiểu thuyết Gothic chính là một thể loại của văn xuôi lãng mạn chiếm ưu thế trong văn học Anh vào cuối thế kỷ XVIII đầu thế kỷ XIX...Trong bài giới thiệu tập sách có viết, nếu như thời Phục hưng mở ra thời hiện đại ở phương Tây thông qua việc tạo nên tiền đề là chủ nghĩa cổ điển của thời kỳ Ánh sáng, thì chính chủ nghĩa lãng mạn đã bổ sung và hoàn chỉnh cho tiền đề này để đưa tính hiện đại ra toàn thế giới. Hiếm có một trào lưu nào ở phương Tây mà tính toàn cầu hóa lại mạnh đến thế và có vai trò như một động lực hiện đại hóa cho toàn thế giới ở mọi phương diện, mọi cấp độ. Điều này cho thấy chủ nghĩa lãng mạn để lại một di sản cực kỳ to lớn và sâu rộng trong đời sống văn học và nghệ thuật.

Đương nhiên, văn học lãng mạn không chỉ có Gothic. Tinh thần tự do mãnh liệt của nó ở cả phương diện chính trị xã hội cũng như sáng tạo nghệ thuật đã tạo đà cho văn học thế giới có những bước chuyển thực sự ngoạn mục. Bắt đầu khoảng từ 1750 cho tới 1870, văn học lãng mạn đã cống hiến cho nhân loại những tên tuổi lẫy lừng như Jean-Jacques Rousseau, Johann Wolfgang von Goethe, Lord Byron,Victor Hugo, Edgar Allan Poe, Aleksandr Sergeyevich Pushkin... Chủ nghĩa lãng mạn được coi là bước chuyển then chốt để văn học cổ điển bước sang một trang mới, những “khuôn vàng thước ngọc” bị phá bỏ để nhường chỗ cho những khuynh hướng sáng tạo mới lạ đầy cuốn hút. Dư âm của văn học lãng mạn lan tỏa mạnh mẽ đến mức những tác phẩm tượng trưng và hiện thực sau này được nhiều học giả phương Tây cho rằng chúng chỉ là sự tiếp nối của văn học lãng mạn, hay nói một cách khác, chúng thuộc về lãng mạn hậu kỳ. Như vậy, lãng mạn hậu kỳ sẽ gồm rất nhiều cây đại thụ như Charles Baudelaire, Arthur Rimbaud, Stendhal, Fyodor Dostoyevsky, chị em nhà Bronte... Nếu quan niệm như vậy, có thể thấy các tác giả lớn mà các nhà văn thế kỷ XX chịu ảnh hưởng sâu sắc đều phần lớn nằm trong giai đoạn lãng mạn và lãng mạn hậu kỳ.

Có thể thấy rằng, các tác phẩm văn học lãng mạn cho đến nay vẫn là nguồn cảm hứng vô tận cho những tác giả hiện đại. Nói một cách khác, văn học hiện đại sẽ không thể có được diện mạo như ngày hôm nay nếu không có suối nguồn văn học lãng mạn.

Trong cuốn sách Di sản văn học lãng mạn - Những cách đọc khác, bạn đọc có thể hình dung rõ nét tầm ảnh hưởng của trào lưu lãng mạn trong nền văn học thế giới. Ngoài ra, bạn đọc cũng có thể khám phá các chủ đề chính của văn học lãng mạn chưa được quan tâm nhiều ở Việt Nam như Chủ nghĩa tự do, Thiên nhiên, Sự quyến rũ của cái ngoại lai(exotic), Siêu nhiên để làm nổi bật những đóng góp của văn học lãng mạn cho những giai đoạn văn học sau này, đặc biệt là văn học hiện đại. Có một thực tế là văn học lãng mạn dường như ở ta bị lãng quên trong khi trên thế giới nó vẫn được nghiên cứu rất nghiêm túc, toàn diện. Thậm chí có nhiều tác phẩm lãng mạn được khám phá lại trong trường ảnh hưởng của lý thuyết mới.

Ngoài ra, Di sản văn học lãng mạn - Những cách đọc khác sẽ đưa độc giả tiếp xúc với những cách đọc và lý giải rất khác biệt về trào lưu văn học lãng mạn nói chung và một số tác phẩm lãng mạn kinh điển nói riêng. Đó là những cách đọc từ nền tảng triết học, từ góc độ xã hội học hoặc tiếp nhận so sánh văn học với một chủ đề, cùng những cách nhìn mới về những hiện tượng văn chương lãng mạn vang bóng một thời.

Mặc dù đã có nhiều cố gắng song, vì dung lượng sách có hạn nên vẫn chưa thể khái quát được đầy đủ di sản văn học lãng mạn cũng như trường ảnh hưởng của nó trên phạm vi toàn cầu. Vì vậy, độc giả vẫn có thể chờ đợi những tác phẩm đầy đủ và hoàn thiện hơn trong tương lai.

Sách thuộc Tủ sách Phê bình văn học.  Di sản văn học lãng mạn - Những cách đọc khác do NXB Hội Nhà văn và Tao Đàn in ấn, phát hành.

TS. Hoàng Tố Mai, sinh năm 1972 quê tại Hà Tĩnh. Sau khi tốt nghiệp Khoa Viết văn- Đại học Văn hóa Hà Nội, năm 1992, chị bảo vệ thành công Thạc sĩ Ngữ văn tại Đại học Sư phạm Hà Nội I, năm 1996 và Tiến sĩ Ngữ văn tại Học viện Khoa học xã hội, năm 2012. Hiện chị công tác tại Viện Văn học- Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam. Chị cũng là tác giả của một số công trình nghiên cứu phê bình, biên soạn, dịch thuật đã xuất bản và đăng trên báo chí như: Văn học Mỹ thời kỳ thuộc địa; Văn học Mỹ thời kỳ hậu thuộc địaCuộc đời và sự nghiệp của Edgar Allan Poe; Edgar Allan Poe, Hồi ức đau buồn và bất tận; Bài thơ cuối cùng của Edgar Allan Poe; Điệp khúc trong thơ Edgar Allan Poe; Người kể chuyện trong loạt truyện ngắn Rối loạn tâm thần của Edgar Allan Poe; Diễn ngôn gián tiếp tự do trong truyện ngắn Cá sống của Nguyễn Ngọc Thuần; Edgar Allan Poe và những tác phẩm nằm trong giới hạn hiện thực; Văn học là gì? (dịch Terry Eagleton)…

V.Vân
(vanhocquenha.vn)

CÁC SÁCH KHÁC
Vườn xuân của Nguyễn Thanh Huyền
Câu chuyện cảm động trong Chó hoang
"Phơi cơn mưa lên chiều" đắm đuối
'Yêu là thế' - một Diệp Lạc Vô Tâm vô cùng khác biệt
Cuộc sống hiện đại - trả giá bao nhiêu thì hợp lý?
Quyền năng của cái chết
Chất đa ngôn trong truyện ngắn Hồ Anh Thái
Tư liệu quý về Hát bội, đờn ca tài tử, cải lương ở Sài Gòn và Nam Kỳ
Khám phá tuổi thơ của những cậu bé làng quê Bắc Bộ
"Chân dung chàng nghệ sĩ" là tác phẩm bán tự truyện độc đáo của James Joyce.
Chắc lọc từ giấc mơ đời thực
Đừng không dám gọi tên và vượt qua những sợ hãi vô hình!
Tìm một ai đó giống anh - Bùi Đức Ánh
Đàn bà: Nước lọc, vodka hạng nặng hay quốc lủi mẻ đầu?
Nỗi đời trong Ngửa của Ngô Đình Hải
Đường trần - Ngọn lửa không bao giờ tắt
Tiếp cận di sản văn học lãng mạn
Ra mắt tập truyện ngắn của Đỗ Trọng Khơi
Chú cóc Bụng Lửa - Một ngụ ngôn về sự tự do quyến rũ
Ngày sống đời thơ của Lê Minh Quốc
Thứ ba, ngày 17/10/2017
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn