GIỚI THIỆU SÁCH
Cứ thênh thang sống, cứ bồi hồi thơ

Quen với tên Mã Giang Lân từ lâu khi anh được giải thưởng thơ của Báo Văn nghệ 1969, biết GS.TS Lê Văn Lân (tên thật của Mã Giang Lân) muộn hơn trong mấy cuộc chấm luận án, nhưng tôi biết rất ít về cuộc sống riêng của nhà khoa học kiêm nhà thơ này...

 

Tôi cũng đọc khá kĩ những trang nhà thơ Vũ Từ Trang viết về anh. Song cũng chẳng có được nhiều thông tin ngoài chuyện nghèo và chuyện anh hài hước, say sưa, cần mẫn. Thành thử tôi không dám chắc cái vế “cứ thênh thang sống”. Nhưng vế thứ hai “cứ bồi hồi thơ” thì rõ rồi. Ở cái tuổi vượt ngưỡng “cổ lai hy” mà anh vẫn cho in tập “Phía sau tưởng tượng”, tập thơ thứ 7 trong mảng sáng tác là một minh chứng cho điều này.

 

Ở cái tuổi chỉ tính tháng (“như thường lệ bảy mươi tính năm, tám mươi tính tháng” - Gió lên rồi), con người “đăm đắm” với thời gian là điều bình thường. Nhà thơ cũng vậy:

 

Bây giờ đăm đắm một điều 
còn bao thu nữa còn nhiều nhặn không

 

(Thu)

 

Nhưng không chỉ có thế. Người viết còn đau đáu với cuộc sống của “những cuộc đời lầm lụi” (Sẩy chân một lần) lặng lẽ, những kiếp người, “những cuộc đời/ tháng ngày trôi lặng lặng” (Gió lên rồi). Và  chỉ có một bài thơ nói về nỗi buồn (“Buồn như không cửa không nhà/ không thân thích cũng không hòa hợp ai/ buồn như một tiếng thở dài” - Buồn) nhưng đó là nỗi buồn “dai dẳng” ẩn sau những câu chữ, sau những tưởng tượng.

 

Một trong lý do sâu xa của nỗi buồn ấy phải chăng là bởi tại “Bây giờ”? Bây giờ nhiều đổi khác, lòng người bất an. Một nỗi sợ làm con người rụt rè “nem nép lối đi/ sợ qua đường/ sợ xe điên người vô cảm” - Ra phố). Bây giờ có những con đường lập thân, chạy chức nhiều chiêu trò kì quặc lạ lùng:

 

Con đường lập thân 
giở trò quấy càn che dốt nát  
mượn vẻ âm u thay uyên bác 
chẳng cần tu thân
Con đường chạy chức 
chạy như cháy nhà 
chỗ nào cũng húc 
miễn có nơi vinh thân phì gia

 

(Đường phố)

 

Bây giờ có những kẻ hãnh tiến, mới có tí chức con con đã mặt dày, vênh váo:

 

Chẳng cần X quang cắt lớp 
tôi thấy cái mặt dày thêm một phân 
lệch nghiêng chín mươi độ 
mà mới là viện, vụ.

 

(Gặp hàng ngày)

 

Bây giờ hố sâu ngăn cách giàu nghèo quá lớn:
Người không chỗ đặt lưng 
bao căn nhà đắp chiếu 
Lục lạc vàng kết nối những miền quê 
vừa xem vừa lau nước mắt  
tắt màn hình 
lòng ngổn ngang bão rớt

 

(Cô đơn)

 

Nhà thơ thường giàu cảm xúc và cường độ xúc động mạnh mẽ khác thường. Buồn, giận, nhưng không bi quan, không chán nản. Trong sâu thẳm, anh vẫn tin:

 

Tinh mơ ngọn gió tươi quét dọn mặt đất 
lau sạch bầu trời 
kì vọng một ngày thanh thản hơn

 

(Bây giờ)

 

Và có niềm tin ấy mới có thể “thênh thang sống”. Bên anh còn có những bạn bè, đồng chí, đồng nghiệp; còn em dù cách xa “Em giờ ở tận cuối trời” còn có những “cơn mưa giải nhiệt”, còn thiên nhiên tươi tắn, trong trẻo “cỏ xanh ngăn ngắt cứ bời bời non” (Ngẫu hứng đầu năm); “Nắng rót mùa hè/ hoa xà cừ li ti trắng/ thơm nhẹ nhàng/ quên cả tiếng ve” (Nắng). Và những cơn  mưa đêm như quà tặng của đất trời “Tiếng mưa đêm thơm nhẹ thanh tao” (Mưa đêm).

 

 

Thông thường, lục bát thì  từ cuối của câu lục vần với từ thứ 6 của câu bát. Nhưng với Mã Giang Lân, không biết có phải là sự cố ý, hay là một “kiểu” nghĩ, chi phối kiểu gieo vần, chữ thứ 6 và thứ 7 của câu bát mới làm thành một từ. Và vì thế mà chỉ có một nửa từ vần với từ cuối của câu lục. Phần lớn các cặp lục bát của 14 bài lục bát trong tập đều được gieo vần như vậy.

 

Cũng là một chốn nương thân 
ngày chưa cạn chỉ mới ngân ngấn chiều

 

(Quê nhà)

 

Lên cao với nắng bời bời
với lam lũ gió với vời vợi xa

 

(Lên cao)

 

Bây giờ còn lại một tô
một thương một xót một bồi hồi xa

 

(Ngẫu hứng đầu xuân)

 

Anh về nằm với cỏ cây
ngày đầu năm lạnh mưa lây rây phùn

 

(Khấn anh nước mắt khôn cầm)

 

Thời gian không định dừng chân
hè lai rai nắng thu tân ngần đi

 

(Bất chợt)

 

Một loại lục bát bắt vần kiểu Mã Giang Lân. Đọc thấy thú vị. Phải chăng đây cũng là một cách làm mới lục bát vốn quá quen?

 

Hà Nội, 10 tháng 9 năm 2017

Theo VNCA

CÁC SÁCH KHÁC
Bay lên những câu chuyện về con người khắp năm châu
Chữ nghĩa bay lên bát ngát mùa xuân của Lê Thiếu Nhơn
Bi kịch tình yêu một thời qua tác phẩm của Baek Shin Ae
Phát hành sách về tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân
Ơi cái tuổi trăng tròn
Thinh không của Đào Đức Tuấn
Tiểu thuyết Trùng tu của Thái Bá Lợi
Sài Gòn không dễ dàng, nhưng vui!
Người đàn bà nhặt nỗi buồn - Mai Tuyết
Câu chuyện của những nỗi đau câm lặng
Nếp nhà của Quốc
Câu chuyện về người trẻ mắc kẹt trong đô thị
'Ngôi nhà thạch lựu' - chất đẹp của hồn
Chuyện về người mẹ trong những gia đình trí thức nổi tiếng thế kỷ 20
Bạn gái tôi là 'cây chuối non đi giày xanh'
Người kể chuyện về một thời đã qua trên những ngả đường đời
Tôn Nữ Thu Thuỷ đan dệt chữ nghĩa Dưới mái nhà xanh
Tập truyện ngắn của một thời không quên
Gió lộng ven chiều của Lâm Tẻn Cuôi
Nhân vật nữ trong Những cuộc hẹn bên lề
Chủ Nhật, ngày 18/02/2018
Tôi tự do, cho dù xung quanh tôi là những luật lệ gì. Nếu tôi thấy chúng có thể chấp nhận được, tôi chấp nhận chúng; nếu tôi thấy chúng quá khó chịu, tôi phá vỡ chúng. Tôi tự do bởi tôi biết bản thân tôi chịu trách nhiệm trước lương tri mình vì mọi điều t
Robert A Heinlein

Đừng âu sầu khi nói lời tạm biệt, lời tạm biệt là cần thiết trước khi ta có thể gặp lại nhau, và gặp lại nhau, cho dù sau khoảng thời gian ngắn ngủi hay sau cả một đời, là điều chắc chắn sẽ xảy ra với những người bạn hữu.
Richard Bach

Một người bạn cũng giống như ngôi sao bắc đẩu, bạn trông vào họ khi bạn lạc đường.
Khuyết danh

Tình yêu không không phải toàn bộ đều là cơn mê sảng, nhưng nó có rất nhiều điểm giống.
Thomas Carlyle

Thành công trong tình yêu không phụ thuộc nhiều vào việc tìm được người có thể làm bạn hạnh phúc bằng việc trốn thoát vô số người có thể làm bạn khổ sở.
Khuyết danh

Cũng như thung lũng cho ngọn núi chiều cao, khổ đau cho lạc thú ý nghĩa; cũng như mạch nước là nguồn của suối, nghịch cảnh sâu sắc có thể là châu báu.
William Arthur Ward

Sự mất mát khiến chúng ta trống rỗng - nhưng hãy học cách không để sự đau khổ đóng lại trái tim và tâm hồn mình. Hãy để cuộc đời đổ đầy lại bạn. Dưới đáy u sầu, dường như điều đó là không thể - nhưng những niềm vui mới đang chờ đợi để lấp đầy khoảng trống
Pam Brown

Hãy yêu tôi khi tôi ít xứng đáng với tình yêu ấy nhất, Bởi đó là lúc tôi thực sự cần nó.
Tục ngữ Thụy Điển

Đừng đếm những gì bạn đã mất, hãy quý trọng những gì bạn đang có và lên kế hoạch cho những gì sẽ đạt được bởi quá khứ không bao giờ trở lại, nhưng tương lai có thể bù đắp cho mất mát.
Khuyết danh

Đôi lúc cũng cần thiết dừng chân trong cuộc hành trình theo đuổi hạnh phúc, và chỉ đơn giản là cảm thấy hạnh phúc.
Guillaume Apollinaire

Tôi, không phải tình huống, có sức mạnh làm tôi hạnh phúc hay bất hạnh ngày hôm nay. Tôi có thể chọn nó sẽ thế nào. Ngày hôm qua đã chết. Ngày mai còn chưa tới. Tôi chỉ có một ngày, Hôm nay, Và tôi sẽ hạnh phúc với nó.
Groucho Marx

Khi một cây sồi đổ, cả khu rừng vang vọng tiếng đổ của nó, nhưng hàng trăm hạt sồi được cơn gió thoảng qua lặng lẽ gieo.
Thomas Carlyle

Thứ duy nhất có thể cứu được thế giới là phục hồi nhận thức của thế giới. Đó là công việc của thi ca.
Allen Ginsberg

Tình yêu là trạng thái mà khi đó hạnh phúc của một người khác trở nên cực kỳ quan trọng đối với hạnh phúc của bạn.
Robert A Heinlein

Với những kẻ độc ác, mọi thứ đều là cái cớ.
Voltaire

Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet : Số 11/GP - BC Do Bộ thông tin và truyền thông , Cục Báo chí cấp ngày 10 tháng 01 năm 2008.
- Địa chỉ: K54/10 - Ông Ích Khiêm, Thành phố Đà Nẵng
- Điện thoại : 0511-3821434 - Fax: 0511-3519300,
- Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thu Hương
- Email: lhvhntdanang@gmail.com - Website: vannghedanang.org.vn